KIO 1695/12
Krajowa Izba Odwoławcza
Zadaj pytanie o treść tego orzeczenia w PrawoAI.
Powołane przepisy
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113 poz. 759 - art. 7 ust. 3, art. 11 ust. 8, art. 24 ust. 2 pkt 4, art. 26 ust. 2b, art. 26 ust. 3, art. 26 ust. 4, art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 179 ust. 1, art. 185 ust. 2, art. 189 ust. 2, art. 192 ust. 1, art. 192 ust. 2, art. 192 ust. 3 pkt 1, art. 192 ust. 9, art. 192 ust. 10, art. 198a, art. 198b)
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2010 r. Nr 41 poz. 238 - § 5 ust. 2 pkt 1)
Treść orzeczenia
Sygn. akt KIO 1695/12
WYROK
z dnia 21 sierpnia 2012 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski
Protokolant: Jakub Banasiak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 sierpnia 2012 r.
przez wykonawcę: …………………. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą
Zakład Blacharsko-Lakierniczy ……………………, Kielce
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez zamawiającego:
Skarb Państwa – Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności
wykluczenia z postępowania oferty Zakładu Blacharsko-Lakierniczego
………………… z Kielc oraz powtórzenie oceny spełniania warunków udziału w
postępowaniu, badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego.
2. Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa – Komendę Wojewódzką Policji
w Kielcach i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7500 zł 00 gr
(słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez
odwołującego: Zakład Blacharsko-Lakierniczy ……………………………..
z Kielc tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od zamawiającego: Skarb Państwa – Komendę Wojewódzką Policji
w Kielcach na rzecz odwołującego: Zakładu Blacharsko-Lakierniczego
………………………………… z Kielc kwotę 11100 zł 00 gr (słownie: jedenaście
tysięcy sto złotych zero groszy) – stanowiącą koszty postępowania odwoławczego
Sygn. akt KIO 1695/12
poniesione z tytułu uiszczonego wpisu od odwołania oraz uzasadnionych kosztów
strony obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.) na niniejszy wyrok
– w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Kielcach.
Przewodniczący: ………………………
Sygn. akt KIO 1695/12
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający – Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach – prowadzi w trybie
przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo
zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.; zwanej
dalej również „ustawą pzp” lub „pzp”), postępowanie o udzielenie zamówienia na usługi pn.
Usługa wykonania napraw powypadkowych w samochodach służbowych KWP w Kielcach
(oznaczenie sprawy 060/PN/2012).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych
19 lipca 2012 r. pod nr 260596-2012, tego samego dnia Zamawiający zamieścił ogłoszenie o
zamówieniu w swojej siedzibie na tablicy ogłoszeń oraz na swojej stronie internetowej
(www.przetarg.swietokrzyska.policja.gov), na której udostępnił również od tego dnia
specyfikację istotnych warunków zamówienia (dalej zwaną w skrócie „s.i.w.z.” lub „SIWZ”).
Wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone na podstawie art. 11 ust. 8
ustawy pzp i została ustalona przez Zamawiającego na kwotę 94.308,94 zł, co stanowi
równowartość 23.462,27 euro.
3 sierpnia 2012 r. (pismem z tej daty) Zamawiający przesłał faksem Odwołującemu –
Zakładowi Blacharsko-Lakierniczemu ……………………….. z Kielc – zawiadomienie o
wykluczeniu go z postępowania, zawierające następujące uzasadnienie powodów
wykluczenia:
Wykonawca w dniu 02.08.2012 r. złożył w Sekcji Zamówień Publicznych KWP w
Kielcach pismo w sprawie posiadania urządzenia umożliwiającego badanie skuteczności
hamulca pomocniczego. Zamawiający po analizie w/w pisma i dokonaniu badania oferty
wykonawcy w zakresie spełniania warunku dysponowania potencjałem technicznym, w tym
posiadania niezbędnych do wykonania zamówienia narzędzi i urządzeń jakimi dysponuje
wykonawca, stwierdził, że wykonawca nie spełnia warunku dotyczącego posiadania
samodzielnego stanowiska diagnostycznego wyposażonego w urządzenia (przyrządy), do
sprawdzania skuteczności hamulca zasadniczego i pomocniczego. Urządzenie jakim
dysponuje wykonawca, umożliwia sprawdzenie skuteczności hamulców w czasie ruchu po
drodze, a nie na stanowisku diagnostycznym.
W związku z powyższym zamawiający uznał, że wykonawca nie spełnia warunku
udziału w postępowaniu, tj. posiadania niezbędnej wiedzy i doświadczenia oraz
dysponowania potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia (…),
w tym dysponowania samodzielnym stanowiskiem diagnostycznym wyposażonym w
Sygn. akt KIO 1695/12
urządzenia (przyrządy), do sprawdzania skuteczności hamulca zasadniczego i
pomocniczego i wykluczył wykonawcę na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo
zamówień publicznych.
8 sierpnia 2012 r. (pismem z 7 sierpnia 2012 r.) Odwołujący wniósł do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie (zachowując wymóg przekazania jego kopii
Zamawiającemu) od powyższej czynności Zamawiającego, któremu zarzucił naruszenie art.
7 ust. 3, art. 24 ust. 2 pkt 4, art. 26 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1 ustawy pzp.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:
1. Anulowania decyzji o wyborze oferty najkorzystniejszej.
2. Anulowania decyzji o wykluczeniu odwołującego z postępowania i ewentualnie
nakazanie wezwania Odwołującego do uzupełnienia oferty w zakresie dysponowania
stanowiskiem diagnostycznym wyposażonym w urządzenie do sprawdzania
skuteczności działania hamulca zasadniczego i pomocniczego.
3. Powtórzenia czynności badania i oceny ofert oraz dokonania wyboru oferty
Odwołującego jako najkorzystniejszej.
Odwołujący sprecyzował zarzut przez podanie następujących okoliczności
faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania:
Z opisanego w pkt 8.2 s.i.w.z. warunku w żaden sposób nie wynika abv wykonawca
był zobowiązany dysponować samodzielnym stanowiskiem diagnostycznym wyposażonym w
urządzenie (przyrządy), do sprawdzania skuteczności działania hamulca zasadniczego
i pomocniczego. Dopiero z załącznika nr 5 do s.i.w.z. można domniemywać co kryje się pod
pojęciem narzędzi i urządzeń, jakimi ma dysponować wykonawca. W załączniku tym
wskazano między innymi w pkt 1) lit. d) urządzenie do sprawdzania skuteczności działania
hamulca zasadniczego i pomocniczego w ilości … szt. Opisany warunek w ocenie
Odwołującego jest zapisem nieprecyzyjnym, gdyż Zamawiający w opisie przedmiotu
zamówienia nic wskazywał na wymóg przeprowadzania badań technicznych, które
umożliwiają dopuszczenie pojazdu do ruchu po naprawach blacharsko-lakierniczych.
Wskazanie tylko w załączniku nr 5 dysponowania samodzielnym stanowiskiem
diagnostycznym, które nie daje prawa dopuszczenia pojazdu do ruchu, i brak parametrów
technicznych urządzeń w jakie ma być wyposażone stanowisko diagnostyczne, uprawniał
każdego wykonawcę do interpretacji opisanego warunku zgodnie z zapisem s.i.w.z., a nie
wyobrażeniami Zamawiającego na temat wyposażenia stanowiska diagnostycznego, w
szczególności w zakresie spornego urządzenia do sprawdzania skuteczności działania
Sygn. akt KIO 1695/12
hamulca zasadniczego i pomocniczego.
Biorąc pod uwagę, że: badanie pojazdu na wymaganym stanowisku diagnostycznym
nie miało uprawniać dopuszczenia pojazdu do ruchu, wystąpi konieczność
przetransportowania naprawionego pojazdu na inne stanowisko diagnostyczne ze
stosownymi uprawnieniami w celu dopuszczenia pojazdu do ruchu, oraz brak było opisu
wymaganego urządzenia do sprawdzania skuteczności działania hamulców – uprawniało to
Odwołującego do wskazania, że stanowisko diagnostyczne jest wyposażone w tester
diagnostyczny do hamulców AMX-52) (Ameter), który zapewnia sprawdzenie i ocenę
skuteczności działania hamulców (zasadniczego i pomocniczego) samochodów osobowych,
ciężarowych, przyczep, autobusów i ciągników rolniczych o DMC do i powyżej 3,5 t. Zgodnie
z instrukcja obsługi producenta głównym przeznaczeniem urządzenia jest pomiar ujemnych
przyspieszeń wzdłużnych pojazdu (opóźnień) występujących w procesach ich hamowania.
Funkcja ta jest realizowana zgodnie z zaleceniami ITS WT-ITS 23/99-ZDO i służy do
sprawdzania skuteczności hamulców pojazdów samochodowych i ciągników rolniczych.
Pomiar tym urządzeniem jest dokonywany w pojeździe będącym w ruchu (30 km/h). Warunki
lokalowe zakładu pozwalają na sprawdzenie tym urządzeniem skuteczności działania
hamulców w naprawianych pojazdach. Należy również dodać, ze żaden zapis s.i.w.z. nie
wskazywał na obowiązek dysponowania zamontowanym urządzeniem na stałe na
stanowisku diagnostycznym, zatem żądanie wykazania się urządzeniami nieopisanymi
w warunku podmiotowym jest działaniem nieuprawnionym i bezprawnym.
Na słuszność przedstawionej argumentacji wskazuje zdaniem Odwołującego wyrok z
16 lutego 2012 r. (sygn. akt. KIO 113/12), w którym wskazano: za niedopuszczalne należy
uznać takie działanie Zamawiającego, który dokonuje rekonstrukcji treści warunku przez
pryzmat informacji, które objęte są dokumentami składanymi na potrzeby potwierdzenia
warunku udziału w postępowaniu. Zwrócić bowiem należy, iż warunek udziału w
postępowaniu musi być sformułowany w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, a
dokumenty składane w celu potwierdzenia określonego warunku służą weryfikacji wymogów
zawartych w treści tego warunku wyartykułowanego w ogłoszeniu o zamówieniu i
specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a służąc ocenie spełniania warunku,
przedstawiają informacje niezbędne do dokonania przedmiotowej czynności. Z powyższego
wynika oczywista prawidłowość, iż to treść warunku udziału w postępowaniu determinuje
treść dokumentu, składanego na potwierdzenie spełniania określonego warunku udziału w
postępowaniu, a nie odwrotnie. Podobne stanowisko zostało wyrażone również w wyroku z
13 stycznia 2012 r. (sygn. akt. KIO 2788/11), w którego uzasadnieniu Izba wskazała, że
Sygn. akt KIO 1695/12
Zamawiający nie jest uprawniony, aby na etapie badania i oceny ofert nadawać
postanowieniom specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w tym opisowi oceny
spełniania warunków udziału w postępowaniu inne, niż pierwotnie ustalone znaczenie. Nie
jest dopuszczalne także w toku badania ofert doprecyzowywanie przez Zamawiającego
postanowień specyfikacji oraz formułowanie dodatkowych wymagań w treści specyfikacji nie
zawartych.
Ponadto przy założeniu, że wskazane urządzenie nie spełnia opisanego warunku, to
skuteczne wykluczenie z prowadzonego postępowania jest możliwe dopiero po
wcześniejszym wezwaniu do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 pzp w zakresie
umożliwiającym wykazanie się innym potencjałem technicznym. Na przykład zakład
Odwołującego od kilku lat korzysta z użyczonego stanowiska diagnostycznego w stacji
kontroli pojazdów, która działa w pobliżu i zgodnie z zawartą umową udostępnia stanowisko
diagnostyczne i wszystkie dostępne urządzenia z możliwością montażu tych urządzeń na
terenie zakładu Odwołującego. Zdaniem Odwołującego Zamawiający nie ograniczył
dysponowania zakładem do jednego miejsca, wskazano jedynie na lokalizację zakładu na
terenie miasta Kielc, a to umożliwia Odwołującemu wykazanie się w wyniku uzupełnienia
dokumentów dysponowania narzędziami podmiotu trzeciego w trybie art. 26 ust. 2b pzp.
Na taki obowiązek interpretacyjny stosowania art. 26 ust. 3 pzp wskazuje wyrok Izby
z 22 maja 2012 r. (sygn. akt. KIO 899/12), w którego uzasadnieniu wskazano, że przesłanka
wykluczenia z udziału w postępowaniu określona w art. 24 ust. 2 pkt. 4 ustawy, aktualizuje
się dopiero w sytuacji, gdy wykonawca nie złoży wymaganego dokumentu pomimo
prawidłowego wezwania w trybie art. 26 ust. 3 ustawy. Każdorazowa decyzja
Zamawiającego o wykluczeniu wykonawcy z. udziału w postępowaniu z powodu
niewykazania spełniania warunku udziału w postępowaniu musi być zatem poprzedzona
procedurą, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, w przypadku zaktualizowania się
przesłanek opisanych w tym przepisie. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy ma charakter
obligatoryjny na co wskazuje sformułowanie „wzywa”, a nie „może wezwać” i obliguje
zamawiającego do wezwania do uzupełnienia oświadczeń i dokumentów w sytuacjach
uregulowanych w tym przepisie. W kolejnym wyroku Izby z 15 maja 2012 r. (sygn. akr. KIO
889/12) wskazano, że zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, zamawiający, w
celu ustalenia, czy wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu, uprawniony i
zobowiązany jest do dokonywania czynności wyjaśniania treści ofert oraz wzywania do
uzupełnienia dokumentów. Aby wykluczyć wykonawcę z postępowania lub odrzucić złożoną
ofertę Zamawiający powinien mieć całkowitą pewność, że zaistniały przesłanki
Sygn. akt KIO 1695/12
uzasadniające wykluczenie lub odrzucenie oferty. Na zasadność obowiązkowego wezwania
wykonawcy do uzupełniania dokumentów potwierdzających spełnienie warunków wskazano
również w wyroku Izby z 15 lutego 2012 r. (sygn. akt. KIO 257/12), w którym wskazano, że
brak potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowanie o udzielenie zamówienia
publicznego nie uprawnia do wykluczenia wykonawcy z postępowania bez uprzedniego
przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 26 ust. 3 ustawy pzp.
21 sierpnia 2012 r. Zamawiający w toku posiedzenia złożył pisemną odpowiedź na
odwołanie, w której wniósł o jego oddalenie. Zamawiający podtrzymał prawidłowość podjętej
decyzji i jej uzasadnienia, dodatkowo prezentując następującą argumentację i wyjaśnienia.
Do terminu składania ofert Odwołujący nie kwestionował precyzyjności określenia
warunku udziału w postępowaniu określonego w pkt 8.2 wiersz drugi, kolumna druga, wraz
ze wskazaniem w kolumnie trzeciej dokumentu na potwierdzenie spełniania tego warunku.
śaden z wykonawców nie zwracał się do Zamawiającego o udzielenie wyjaśnień treści
s.i.w.z. w tym zakresie. Zdaniem Zamawiającego oznacza to, że tak określone warunki oraz
żądane dokumenty, w tym Wykaz niezbędnych do wykonania zamówienia narzędzi i
urządzeń jakimi dysponuje Wykonawca (stanowiący załącznik nr 5 do s.i.w.z.) – nie budziły
wątpliwości co do sposobu oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W ocenie
Zamawiającego w załączniku nr 5 w sposób precyzyjny zostały określone stanowiska i
narzędzia do naprawy pojazdów, w które miał być wyposażony zakład naprawczy
wykonawcy. Odwołujący złożył taki wykaz odnośnie swojego zakładu.
Zdaniem Zamawiającego sformułowanie wynikające z pkt 1 lit d załącznika nr 5 jest
jasne i precyzyjne: Samodzielne stanowisko diagnostyczne wyposażone w urządzenia
(przyrządy): urządzenie do sprawdzania skuteczności działania hamulca zasadniczego i
pomocniczego w ilości … sztuk. Wskazany przez Odwołującego tester jest urządzeniem
przenośnym, którego używanie jest możliwe, jak wspomniał sam Odwołujący, w pojeździe
będącym w ruchu (30 km/h), co jednoznacznie potwierdza, że nie można nim dokonać
sprawdzenia skuteczności hamulców na samodzielnym stanowisku diagnostycznym.
Zamawiający o posiadanym przez Odwołującego urządzeniu, tj. testerze diagnostycznym do
hamulców AMX-520 (ameter), został poinformowany przez niego samego. Zamawiający nie
wzywał Odwołującego do wyjaśnień w tym zakresie, nie mógł jednak zignorować tej
informacji i uwzględnił ją przy badaniu i ocenie ofert.
Zdaniem Zamawiającego w zaistniałej sytuacji procedura określonej w art. 26 ust. 3
pzp nie znajduje zastosowania. Uzupełnienie przez Odwołującego oferty 2 sierpnia 2012 r.
Sygn. akt KIO 1695/12
spowodowało, że wzywanie do złożenia wyjaśnień w tym zakresie oraz ewentualne
wzywanie do uzupełnienia oświadczeń i dokumentów potwierdzających spełnienie warunków
udziału w postępowaniu – narażałoby Zamawiającego na zarzut prowadzenia z
Odwołującym negocjacji dotyczących złożonej przez niego oferty.
Izba ustaliła, że Zamawiający 8 sierpnia 2012 r. przekazał faksem kopię odwołania
drugiemu wykonawcy uczestniczącemu w postępowaniu. 13 sierpnia 2012 r. do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło pismo z 10 sierpnia 2012 r. zawierające zgłoszenie
przez wykonawcę Auto Adamczak Autoryzowana Stacja Obsługi ……………… z Kielc
przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Izba stwierdziła nieskuteczność przystąpienia, gdyż zostało ono zgłoszone
z przekroczeniem 3-dniowego terminu wynikającego z art. 185 ust. 2 pzp, który upływał w
tym przypadku 11 sierpnia 2012 r. w sobotę, która nie jest dniem ustawowo wolnym od
pracy. Izba zważyła, że z przepisu art. 185 ust. 2 pzp wynika dla zachowania terminu
konieczność doręczenia zgłoszenia przystąpienia w formie pisemnej albo elektronicznej
opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego
kwalifikowanego certyfikatu. Jednocześnie nie przewidziano fikcji doręczenia, polegającej na
tym, że nadanie pisma w placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne ze
zgłoszeniem w terminie przystąpienia. Tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że z chwilą
nadania zgłoszenia przystąpienia listem poleconym 10 sierpnia 2012 r. zgłoszenie
przystąpienia do Prezesa Izby, co faktycznie miało miejsce dopiero z chwilą doręczenia
pisma adresatowi.
Ponieważ odwołanie nie zawierało braków formalnych i wpis od niego został przez
Odwołującego uiszczony – podlegało rozpoznaniu przez Izbę.
Wobec ustalenia w toku czynności formalnoprawnych i sprawdzających, iż nie została
wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, o których mowa w art.
189 ust. 2 pzp, i wobec braku odmiennych wniosków Stron w tym zakresie, Izba
przeprowadziła rozprawę, podczas której Strony podtrzymały swoje dotychczasowe
stanowiska.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania, uwzględniając
zgromadzony materiał dowodowy, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i
stanowiska zawarte w środkach ochrony prawnej, a także wyrażone ustnie na
Sygn. akt KIO 1695/12
rozprawie i odnotowane w protokole, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 179 ust. 1 pzp odwołującemu przysługuje legitymacja do
wniesienia odwołania, gdy ma (lub miał) interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść
szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. W ocenie Izby
Odwołujący legitymuje się interesem w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, gdyż złożył
ofertę z najniższą ceną, która stanowi jedyne kryterium oceny ofert. Odwołujący ma zatem
realną szansę na uzyskanie przedmiotowego zamówienia wobec zarzutów skierowanych
przeciwko wykluczeniu go z postępowania. Natomiast dokonanie tej czynności przez
Zamawiającego naraża Odwołującego na szkodę z powodu nieuzyskania odpłatnego
zamówienia publicznego, na co mógłby w przeciwnym razie liczyć.
Izba dopuściła w niniejszej sprawie dowody z dokumentacji postępowania o
zamówienie publiczne, która została również przekazana przez Zamawiającego w formie
kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, w szczególności zaś przeprowadziła dowody
z: ogłoszenia, s.i.w.z., oferty Odwołującego, pisma Odwołującego z 2 sierpnia 2012 r., a
także z protokołu postępowania. Iza wzięła pod uwagę także dokumenty złożone na
rozpowie przez Odwołującego, dokonując ich oceny i znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy Izba wzięła również pod uwagę
stanowiska i oświadczenia Stron złożone na piśmie w ramach środków ochrony prawnej oraz
wyrażone ustnie w toku rozprawy i odnotowane w protokole.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia
faktyczne oraz zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu i podlegających rozpatrzeniu,
Izba stwierdziła, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Izba uznała za nieprawidłową czynność Zamawiającego polegającą na wykluczeniu
Odwołującego na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 pzp – z uwagi na niespełnienie warunku
udziału w postępowaniu dotyczącego dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym
opisanego w s.i.w.z., a konkretnie za brak dysponowania stanowiska diagnostycznego
wyposażonego w przyrząd do sprawdzania skuteczności hamulca zasadniczego
i pomocniczego.
Na wstępie zauważyć należy, że choć warunki udziału w postępowaniu zostały
sformułowane przez Zamawiającego w sposób mało przejrzysty, to jednak można
Sygn. akt KIO 1695/12
jednoznacznie ustalić w jakim zakresie zostały sprecyzowane wymagania dotyczące
potencjału technicznego wykonawcy. Zamawiający zdaje się utożsamiać, przynajmniej
w ogłoszeniu o zamówieniu, wskazanie dokumentów wymaganych na potwierdzenie
spełniania warunków udziału w postępowaniu z opisem sposobu dokonywania oceny
spełniania tych warunków. Stąd z ogłoszenia można jedynie wyczytać w ramach tego opisu:
1. Wykaz niezbędnych do wykonania zamówienia narzędzi i urządzeń, jakimi dysponuje
Wykonawca (Załącznik nr 5 do SIWZ); 2. Kserokopia dowodu rejestracyjnego co najmniej
jednego pojazdu przeznaczonego do holowania. (…) To samo sformułowanie wpisano
błędnie jako odnoszące się do warunku dotyczącego posiadania wiedzy i doświadczenia
oraz warunku dotyczącego dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia,
choć w tym zakresie Zamawiający nie sprecyzował w istocie żadnych wymagań. Z kolei w
s.i.w.z. przytoczone sformułowanie z ogłoszenia zostało zamieszczone w pkt 8.2, w pkt 2
tabeli, w kolumnie Nazwa dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku. Natomiast w
kolumnie Warunki udziału w postępowaniu dotyczące: – zamieszczono dodatkową w
stosunku do ogłoszenia treść – Posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie oraz dysponują
potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia lub przedstawią
pisemne zobowiązanie do udostępnienia potencjału technicznego i osób zdolnych do
wykonania zamówienia, w tym: – muszą dysponować zakładem naprawczym, wyposażonym
w niezbędne do wykonania zamówienia narzędzia i urządzenia. Zakład musi znajdować się
na terenie miasta Kielc oraz posiadać: 1) plac parkingowy: utwardzony, ogrodzony,
odpowiednio zabezpieczony, 2) pojazd do holowania lub lawetę do przewozu samochodów
uszkodzonych, 3) zadaszone stanowiska, 4) posiadać ważne ubezpieczenie od ryzyk w
związku z prowadzoną działalnością. Pomijając, że ostatni z tych pkt odnosi się do sytuacji
ekonomiczno-finansowej, w ten sposób warunek sformułowany w treści s.i.w.z. nie jest
tożsamy z jego określeniem w ogłoszeniu. Jednakże wspólna z ogłoszeniem treść odsyła
niewątpliwie do załącznika nr 5 s.i.w.z., który dopiero precyzuje wymagane wyposażenie
zakładu naprawczego w stanowiska i narzędzia do naprawy pojazdów przez podanie 4
typów stanowisk (samodzielne stanowisko diagnostyczne, samodzielne stanowisko
blacharskie, samodzielne stanowisko lakiernicze, samodzielne stanowisko mechaniczne), do
których przypisano listę wymaganych urządzeń lub narzędzi. W szczególności samodzielne
stanowisko diagnostyczne miało być wyposażone między innymi w urządzenie do
sprawdzania skuteczności działania hamulca zasadniczego i pomocniczego, przy czym
pozostawiono do wypełnienia przez wykonawcę liczbę sztuk. Oprócz tego sformułowano
wymaganie, że sprzęt warsztatowy oraz inne przyrządy i urządzenia powinny być
Sygn. akt KIO 1695/12
profesjonalne, przeznaczone do zakładów specjalizujących się w naprawach
blacharsko-lakierniczych. Opisana treść załącznika nr 5 do s.i.w.z. jest w zasadzie
powtórzeniem postanowień § 4 załącznika nr 1 do s.i.w.z. dotyczącego szczegółowego opisu
przedmiotu zamówienia. W odniesieniu do samodzielnego stanowiska diagnostycznego
sprecyzowano tu jednak dodatkowo, że wymagane jest wyposażenie w minimum jedno
urządzenie do sprawdzania skuteczności działania hamulca zasadniczego i pomocniczego.
O ile rację ma Zamawiający, że Odwołujący mógł ustalić (i de facto to uczynił, co
wynika z załączenia do oferty wypełnionego załącznika nr 5 do s.i.w.z.) na podstawie
przywołanej treści s.i.w.z., że ma potwierdzić dysponowanie samodzielnym stanowiskiem
diagnostycznym wyposażonym w urządzenie do sprawdzania skuteczności działania
hamulca zasadniczego i pomocniczego – o tyle Odwołujący zasadnie podniósł, że
Zamawiający nie sprecyzował jakiego rodzaju urządzenia oczekuje. Dopiero na rozprawie
Zamawiający wyjaśnił, że przyrząd jakim dysponuje Odwołujący – opóźnieniomierz AMX520
– jest nieodpowiedni, gdyż nie umożliwia sprawdzenia sił hamowania dla każdego z kół
odrębnie. Zdaniem Zamawiającego wykonawca jako profesjonalista powinien wiedzieć, że
w ramach napraw objętych przedmiotem zamówienia może wystąpić tak konieczność,
w szczególności po naprawach blacharskich. Izba zważyła, że takie wyobrażenia i intencje
Zamawiającego nie mogą zastępować lub uzupełniać sformułowanego pisemnie warunku
udziału w postępowaniu. W ocenie Izby również przenośny charakter urządzenia nie stoi na
przeszkodzie zaliczenia go w skład wyposażenia samodzielnego stanowiska
diagnostycznego, gdyż nie sprecyzowano, że chodzi wyłącznie o urządzenia do
stacjonarnego przeprowadzania konkretnych badań. Zamawiający nie kwestionował przy tym
twierdzeń Odwołującego, że wewnętrzna droga dojazdowa do warsztatu umożliwia mu
przeprowadzenie badań skuteczności hamulców zgodnie z instrukcją posiadanego
opóźnieniomierza, bez wyjeżdżania na drogę publiczną. Przede wszystkim Odwołujący
wykazał, że opóźnieniomierz jest jednym trzech rodzajów urządzeń do kontroli działania
hamulców, obok urządzenia rolkowego i urządzenia płytowego (najazdowego), co wynika
wprost z pkt 2 tabeli załącznika nr 2 do obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i
Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. (Dz.U. Nr 40, poz. 275) w sprawie szczegółowych
wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów,
wydanego na podstawie art. 84a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o
ruchu drogowym (Dz.U z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.). Choć takie obawy
Odwołujący wyraził w odwołaniu, na rozprawie okazało się, że niesporne jest, że przedmiot
zamówienia nie dotyczy i nie obejmuje usług przeprowadzania kontrolnych badań
Sygn. akt KIO 1695/12
technicznych pojazdów przez stację kontroli pojazdów, która na mocy przywołanego
rozporządzenia obowiązane są do posiadania w ramach wyposażenia kontrolno-
pomiarowego do kontroli działania hamulców zarówno urządzenie rolkowe lub urządzenie
płytowe (najazdowe), jak i opóźnieniomierz (§ 14 ust. 1 pkt 1 i 13). Wobec tego jeżeli
Zamawiający uznawał za konieczny warunek udziału w postępowaniu wyposażenie zakładu
prowadzącego naprawy objęte przedmiotem zamówienia w urządzenia rolkowe lub płytowe
do badania sił hamownia na poszczególnych kołach, to mógł i powinien wprost to opisać
w treści ogłoszenia i s.i.w.z. Niezrozumiałe są w tym kontekście wywody Zamawiającego na
rozprawie, że w ten sposób mógłby spotkać się z zarzutem określenia warunku
ograniczającego konkurencję. Każdy warunek udziału w postępowaniu ogranicza w jakiś
sposób krąg wykonawców, którzy mogą ubiegać się o udzielnie zamówienia, jednak jego
treść musi być w pełni uzewnętrzniona, aby umożliwić wykonawcom stwierdzenie, czy będą
mogli go spełnić czy nie, a w tym drugim przypadku ewentualne zaskarżenie jako warunku
nadmiernego w stosunku do przedmiotu zamówienia.
W ocenie Izby w świetle sformułowanego warunku udziału w postępowaniu
Zamawiający nie miał podstaw by uznać dysponowanie przez Odwołującego
opóźnieniomierzem za niewystarczające. Izba zważyła natomiast, że w uzasadnieniu
wykluczenia nie podniesiono żadnych zastrzeżeń co do profesjonalnego charakteru
opóźnieniomierza AMX520, który, jak to z własnej inicjatywy wykazał Odwołujący, posiada
wystawiony przez Instytut Transportu Samochodowego (ITS) w Warszawie certyfikat (nr
Z/15/017/06) zgodności jako wyrób spełniający wymagania zawarte w poprzednio
obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 1 lutego 2005 r. w sprawie
szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne
pojazdów. Certyfikat ten co prawda był ważny do 24 stycznia 2011 r., jednak nie był to
dokument wymagany, a nadto z § 19 przywołanego powyżej rozporządzenia aktualnie
obowiązującego wynika, że do przeprowadzania badań technicznych pojazdów można nadal
wykorzystywać wyposażenie kontrolno-pomiarowe znajdujące się na wyposażeniu stacji
kontroli pojazdów i dopuszczone do użytkowania na podstawie dotychczasowych przepisów,
jeżeli gwarantują wykonywanie badań technicznych zgodnie z przepisami w sprawie zakresu
i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów
stosowanych przy tych badaniach. W złożonym na rozprawie piśmie producenta z 17
sierpnia 2008 r. wskazano na posiadanie przez urządzenie AMX520 nowszego certyfikatu
ITS o nr Z15/032/2012 co zdaje się wskazywać, że nadal może być ono używane do
przeprowadzania badań na stacjach kontroli pojazdów. Wydaje się zatem, że trudno
Sygn. akt KIO 1695/12
odmówić temu przyrządowi waloru profesjonalnego urządzenia z punktu widzenia
przedmiotu zamówienia, który nie obejmuje przeprowadzania takich badań technicznych. Na
marginesie Izba zauważa, że określenia typu profesjonalne urządzenia z założenia są
nieprecyzyjne i rodzą możliwość powstania sporu na tle konkretnych przypadków.
Nie sposób jednak nie zauważyć, że nawet gdyby treść warunku została
sformułowana w sposób eliminujący wykazanie opóźnieniomierze jako urządzenia do
sprawdzania skuteczności działania hamulca zasadniczego i pomocniczego, to Zamawiający
miałby obowiązek wezwania Odwołującego do uzupełnienia złożonego wraz z ofertą
załącznika nr 5 na podstawie art. 26 ust. 3 pzp. W takim przypadku dokument załączony do
oferty należałoby bowiem uznać za obarczony błędem w tym zakresie. Przy czym pismo
Odwołującego z 1 sierpnia 2012 r., mogłyby być uznane co najwyżej za wyjaśnienia
dokumentu złożonego na potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu, gdyby do
Zamawiający wezwał do ich złożenia na podstawie art. 26 ust. 4 pzp. Z kolei treść tych
wyjaśnień, formalnie samorzutnie złożonych przez Odwołującego, w żaden sposób nie
zmieniała ani nie była sprzeczna z wykazem wyposażenia warsztatu załączonym do oferty.
Wręcz przeciwnie, Odwołujący nie wahał się przyznać jakim konkretnie urządzeniem
dysponuje w warsztacie Nieadekwatne są zatem wywody Zamawiającego z odpowiedzi na
odwołanie, że w tych okolicznościach wezwanie do uzupełnienia dokumentu mogłoby
prowadzić do prowadzenia niedopuszczalnych negocjacji dotyczących złożonej oferty.
Procedura przewidziana w art. 26 ust. 3 pzp ma charakter obligatoryjny i, tak jak
skorzystanie z art. 26 ust. 4 pzp, nie stanowi żadnych negocjacji, ani zmiany treści oferty
objętej zakazem z art. 87 ust.1 pzp, który dotyczy zakazu zmiany merytorycznej treści oferty,
a nie uzupełniania i wyjaśniania dokumentów składanych na potwierdzenia spełniania
warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający nie miał żadnych podstaw by z góry
przesądzić, że Odwołujący nie będzie w stanie uczynić zadość wezwaniu w trybie art. 26 ust.
3 pzp. Odwołujący uprawdopodobnił za pomocą złożonej na rozprawie Umowy użyczenia
zawartej 15 kwietnia 2012 r. z innym przedsiębiorcą z terenu Kielc, że twierdzenia odwołania
o możliwości wykazania udostępnienia mu urządzenia pożądanego przez Zamawiającego
(rolki do badania sprawności hamulców) – nie są bez pokrycia. Natomiast wywody
Zamawiającego na rozprawie podważające taką możliwość z uwagi na brak wskazania
w ofercie takiego podwykonawcy są nieadekwatne, gdyż udostępnianie potencjału
technicznego przez podmiot trzeci nie oznacza, że podmiot ten staje się podwykonawcą.
Sam Zamawiający w treści s.i.w.z. zastrzegł natomiast obowiązek powierzenia
podwykonawstwa podmiotowi trzeciemu udostępniającemu swoją wiedzę i doświadczenie,
Sygn. akt KIO 1695/12
co jest zresztą wymaganiem martwym, gdyż nie sprecyzowano żadnego warunku w tym
zakresie.
Choć Zamawiający formalnie nie wzywał Odwołującego do wyjaśnień w trybie
przewidzianym w ustawie pzp, jednak zastąpił to swoistymi działaniami operacyjnymi.
Zamawiający nie zaprzeczył twierdzeniom Odwołującego na rozprawie, że pracownicy policji
dwukrotnie byli w siedzibie zakładu w celu sprawdzenia jakim wyposażeniem dysponuje.
Zamawiający oświadczył nawet na rozprawie, że z czynności tych sporządzono notatkę
służbową. Na pytanie o to, czy została ona włączona w poczet dokumentacji prowadzonego
postępowania o udzielenie zamówienia, Zamawiający udzielił jednak odpowiedzi negatywnej.
Taki sposób prowadzenia badania ofert (spełniania warunków udziału w postępowaniu)
stanowi rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego, w szczególności zasady jawności, pisemności oraz równego traktowania
wykonawców. Rodzi także obawy o bezstronność i obiektywizm osób prowadzących to
postępowanie. Izba dała wiarę Odwołującemu, że działania te wywołały u niego
przeświadczenie, że musi odpowiedzieć na zarzuty, które zostały postawione w toku tych
wizyt. Stąd przekazane 2 sierpnia 2012 r. wyjaśnienia w istocie nie zostały złożone
dobrowolnie z własnej inicjatywy Odwołującego, lecz na skutek wezwania, tyle że
skierowanego w trybie nieznanym ustawie pzp.
Rozstrzygnięcie o zarzutach odwołania nie przesądza, czy dla prawidłowego
wykonania zamówienia Odwołujący będzie musiał skorzystać oprócz posiadanego
opóźnieniomierza z innego urządzenia umożliwiającego sprawdzenie skuteczności hamulca
zasadniczego i pomocniczego z uwzględnieniem sił działających na poszczególne koła.
Zauważyć należy, że warunki udziału w postępowaniu zwykle nie obejmują wszystkich
narzędzi niezbędnych dla wykonania zamówienia. Natomiast rozstrzygające znaczenie będą
miały w tym zakresie postanowienia umowy przygotowane przez Zamawiającego.
Mając powyższe na uwadze, Izba stwierdziła, że naruszenie przez Zamawiającego
art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy pzp miało wpływ na wynik prowadzonego przez niego
postępowania o udzielenie zamówienia, i działając na podstawie przepisów art. 192 ust. 1, 2
i ust. 3 pkt 1 ustawy pzp – orzekła jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na
podstawie przepisu art. 192 ust. 9 i 10 ustawy pzp w związku z przepisem § 5 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
Sygn. akt KIO 1695/12
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238), obciążając Zamawiającego
kosztami tego postępowania, na które złożył się wpis uiszczony przez Odwołującego oraz
jego uzasadnione koszty, w ramach których uwzględniono: wynagrodzenie pełnomocnika, na
podstawie przedłożonego do akt sprawy rachunku (faktury VAT) – zgodnie z przepisem § 3
pkt 2 przywołanego rozporządzenia..
Przewodniczący: ………………………..