KIO/UZP 770/09
Krajowa Izba Odwoławcza
Zadaj pytanie o treść tego orzeczenia w PrawoAI.
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2007 r. Nr 128 poz. 886 - § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 listopada 2007 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223 poz. 1655 - art. 194, art. 195)
Treść orzeczenia
Sygn. akt: KIO/UZP 770/09
WYROK
z dnia 6 lipca 2009r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący: Marek Koleśnikow
Członkowie: Barbara Bettman
Lubomira Matczuk-Mazuś
Protokolant: Przemysław Śpiewak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego
przez Peek Traffic Sp. z o.o., 32-064 Rudawa, ul. Krakowska 60 od rozstrzygnięcia przez
zamawiającego Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze – Rejon Dróg
Wojewódzkich w Kożuchowie, 67-120 Kożuchów, ul. Szprotawska 30 protestu z dnia 27
maja 2009 r.
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje unieważnienie czynności wyboru najkorzyst-
niejszej oferty, unieważnienie czynności wykluczenia odwołującego z postępo-
wania oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
2. Kosztami postępowania obciąża Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze –
Rejon Dróg Wojewódzkich w Kożuchowie, 67-120 Kożuchów, ul. Szprotawska 30
i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości
4 574 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt cztery złote
zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Peek Traffic Sp. z o.o.,
32-064 Rudawa, ul. Krakowska 60;
2) dokonać wpłaty kwoty 8 174 zł 00 gr (słownie: osiem tysięcy sto
siedemdziesiąt cztery złote zero groszy) przez Zarząd Dróg
Wojewódzkich w Zielonej Górze – Rejon Dróg Wojewódzkich w
Kożuchowie, 67-120 Kożuchów, ul. Szprotawska 30 na rzecz Peek
Traffic Sp. z o.o., 32-064 Rudawa, ul. Krakowska 60, stanowiącej
uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz
kosztów wynagrodzenia pełnomocnika;
3) dokonać zwrotu kwoty 2 926 zł 00 gr (słownie: dwa tysiące dziewięćset
dwadzieścia sześć złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych
Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz Peek Traffic Sp. z o.o., 32-064
Rudawa, ul. Krakowska 60.
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający, Zarząd Dróg Wojewódzkich – Rejon Dróg Wojewódzki z siedzibą w
Kożuchowie, wszczął postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na: „Konserwację
oraz bieżącą naprawę sygnalizacji świetlnych i znaków aktywnych na terenie Rejonu Dróg
Wojewódzkich w Kożuchowie". 11.05.2009 r. zamawiający zamieścił ogłoszenie o
zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych pod nrem 73623/2009.
Postępowanie jest prowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. –
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, z 2008 r. Nr 171, poz.
1058, Nr 220, poz.1420 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 19, poz. 101), zwanej dalej
Pzp.
20.05.2009 r. zamawiający zażądał uzupełnienia od wykonawcy Peek Traffic sp. z o.o. z
siedzibą w Rudawie, dokumentu do złożonej oferty – cyt. „zaświadczenia, certyfikatu lub
uprawnienia nadanego przez producenta sterownika Siemens MR". Jednocześnie treść
specyfikacji istotnych warunków zamówienia (punkt 6.3 tiret drugie) brzmi. cyt. „posiadają
stosowne zaświadczenia, certyfikaty lub uprawnienia nadane przez producentów
sterowników.”.
21.05.2009 r. wykonawca Peek Traffic stwierdził, że załączone do oferty dokumenty są
zgodne ze specyfikacją i cyt. „w sposób wystarczający potwierdzają posiadanie
odpowiedniego do realizacji zadania personelu”. Ponadto wykonawca Peek Traffic dołączył
druk zobowiązania do współpracy Panów Witolda C. oraz Janusza P.
21.05.2009 r. zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty, którą złożył
wykonawca Andrzej Weiss, Racula. Jednocześnie zamawiający zawiadomił o wykluczeniu
wykonawców Fast s.j., Zielona Góra i Peek Traffic. Wykonawca Peek Traffic nie uzupełnił
certyfikatu na obsługę sterownika typu MR firmy Siemens, a więc nie spełnił warunku
określonego w pkt 5.B.b specyfikacji.
27.05.2009 r. wykonawca Peek Traffic wniósł protest na dokonaną przez zamawiającego
czynność:
1) wezwania protestującego do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 Pzp;
2) badania i oceny ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej;
3) bezzasadnego wykluczenia protestującego z postępowania.
Zamawiający naruszył następujące przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo
zamówień publicznych: art. 7 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 10 oraz inne wynikające z
uzasadnienia niniejszego protestu.
Protestujący wniósł o:
1) unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2) unieważnienie czynności wykluczenia protestującego z postępowania;
3) powtórzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty złożonej przez
protestującego;
4) uznanie oferty złożonej przez protestującego za najkorzystniejszą.
I. Pismem z dnia 20.05.2009 r. protestujący otrzymał od zamawiającego wezwanie do
uzupełnienia dokumentów skierowane do niego w trybie art. 26 ust. 3 Pzp. Stosownie do
treści przekazanego pisma zamawiający wzywał protestującego do złożenia cyt.
„stosownego zaświadczenia, certyfikatu lub uprawnienia nadanego przez producenta
sterownika Siemens MR, który umożliwia wykonawcy utrzymanie instalacji i urządzeń
sygnalizacyjnych zgodnie z zapisem Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia i opisem
przedmiotu zamówienia".
W świetle treści art. 26 ust. 3 Pzp nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem wezwania do
uzupełnienia dokumentów mogą być wyłączenie dokumenty, które były przez
zamawiającego żądane w treści specyfikacji, a których wykonawca nie załączył do swojej
oferty.
Protestujący stwierdził, iż w świetle postanowień ogłoszenia o zamówieniu oraz treści
specyfikacji dokument, do uzupełnienia którego protestujący został wezwany w trybie art. 26
ust. 3 Pzp, nie był wymagany przez zamawiającego, stąd wezwanie protestującego do
uzupełnienia dokumentów dokonane zostało z naruszeniem art. 26 ust 3 Pzp.
W pkt 5 B.b specyfikacji zamawiający określił warunek udziału w postępowaniu, zgodnie
z którym wykonawcy muszą wykazać, że cyt. „dysponują lub będą dysponować osobami
zdolnymi do wykonania zamówienia, tzn. osobami przygotowanymi do obsługi urządzeń
sterowniczych zainstalowanych na obszarze objętym konserwacją – posiadają stosowne
zaświadczenia, certyfikaty lub uprawnienia nadane przez producentów sterowników.
Systemy sterowania oparte są na sterownikach firmy DSA Wrocław, MSR Traffic
Przeźmierowo oraz firmy Siemens.". W analogiczny sposób warunek ten opisany został w
treści ogłoszenia o zamówieniu.
Jak wynika z cytowanego powyżej warunku udziału w postępowaniu zamawiający
wskazał, iż warunkiem uznania danej osoby za przygotowaną do obsługi urządzeń
sterowniczych zainstalowanych na obszarze objętym konserwacją będzie przedstawienie dla
tej osoby stosownych zaświadczeń, certyfikatów lub uprawnień nadanych przez producentów
posiadanych przez zamawiającego urządzeń sterowniczych tj. sterowników firm DSA
Wrocław, MSR Traffic Przeźmierowo oraz firmy Siemens. Protestujący zauważył, iż
zamawiający nie sprecyzował jakiego konkretnie typu sterowników mają dotyczyć certyfikaty.
Określił jedynie, iż mają pochodzić od producenta posiadanych przez niego urządzeń
sterowniczych.
Protestujący stwierdza, iż w świetle zwłaszcza art. 22 ust. 2 Pzp, zamawiający
zobowiązany jest w sposób jednoznaczny i wyczerpujący określić warunki udziału w
postępowaniu, w przeciwnym bowiem razie mogłoby dojść, w toku badania i oceny
spełnienia tych warunków, do naruszenia zasady uczciwej konkurencji.
Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach w których z treści pkt 5B.b specyfikacji
nie wynikało, iż certyfikat producenta miał dotyczyć konkretnych typów urządzeń,
wystarczającym do wykazania spełnienia warunku było przedstawienie certyfikatu obsługi
jednego z urządzeń sterowniczych wyprodukowanych przez producentów posiadanych przez
zamawiającego sterowników tj. firmy DSA Wrocław, MSR Traffic Przeźmierowo oraz firmy
Siemens.
Protestujący nie może zgodzić się z zamawiającym, iż postanowienie pkt A.1 opisu
przedmiotu zamówienia, w którym wymienione zostały typy sterowników uzupełniać miał
warunek udziału w postępowaniu opisany w pkt 5B.b specyfikacji. Możliwość takiej
interpretacji warunku udziału w postępowaniu nie wynika zarówno z pkt 5B.b specyfikacji, jak
również z samej treści opisu przedmiotu zamówienia. Celem, dla którego zamawiający
wymienił w opisie przedmiotu zamówienia konkretne typy urządzeń sterowniczych było
jedynie poinformowanie wykonawców, jakie typy urządzeń przeznaczone są do konserwacji.
Potwierdzeniem stanowiska, zgodnie z którym nie sposób twierdzić, iż w świetle
ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji, zamawiający wymagał certyfikatów producentów
konkretnych typów urządzeń, a nie certyfikatu producenta jednego z urządzeń sterowniczych
posiadanych przez zamawiającego, są przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od
wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 87, poz. 605
oraz z 2008 r. Nr 188, poz. 1155).
Nie wymaga uzasadnienia, iż w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w
postępowaniu zamawiający może żądać od wykonawców jedynie dokumentów
wymienionych w treści ww. rozporządzenia.
Protestujący stwierdził, iż dokumentu, którego zamawiający zażądał od protestującego w
piśmie z dnia 20 maja 2009 r. tj. certyfikatu wystawionego przez producenta konkretnego
typu urządzenia będącego przedmiotem zamówienia, nie ma wymienionego w treści
rozporządzenia w sprawie dokumentów. W szczególności zauważyć należy, iż dokument ten
nie jest dokumentem:
1) wymienionym w § 1 ust. 2 pkt 6 ww. rozporządzenia, gdyż wymóg posiadania
certyfikatu obsługi konkretnego typu urządzenia sterowniczego wystawionego przez
producenta tego urządzenia nie wynika z przepisów prawa, w szczególności z
przepisów rangi ustawowej;
2) wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, gdyż producent sterownika nie
jest podmiotem uprawnionym do kontroli jakości w rozumieniu przepisów
rozporządzenia, a ponadto dokument tego rodzaju nie ma związku z dokonaniem
oceny czy dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom
technicznym;
3) wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 ww. rozporządzenia, gdyż przede wszystkim
producent sterowników nie jest niezależnym podmiotem zajmującym się
poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z normami jakościowymi.
Protestujący podniósł również, iż niezależnie od niebudzących wątpliwości postanowień
ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji, twierdzenie zamawiającego z pisma z dnia
20.05.2009 r., iż protestujący winien był załączyć do oferty certyfikat wystawiony przez
producenta konkretnego typu urządzenia będącego przedmiotem zamówienia tj. sterownika
Siemens MR, nie znajduje uzasadnienia z uwagi na przepis art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 2 oraz
art. 29 ust. 2 Pzp. Nie wymaga szerszego uzasadnienia, iż sytuacja, w której Zamawiający
żądałby od wykonawców w celu potwierdzenia spełnienia warunku udziału w postępowaniu
dokumentu wystawionego przez podmiot, który jest producentem urządzenia będącego
przedmiotem zamówienia stanowiłaby naruszenie zasad uczciwej konkurencji. W prosty
bowiem sposób udzielenie przez zamawiającego jednego zamówienia (dostawa
sterowników) wymuszałoby udzielanie kolejnego zamówienia wskazanemu „z góry”
wykonawcy. Zatem w zależności od wskazania (woli) producenta sterowników będących w
posiadaniu zamawiającego wyznaczany byłby wykonawca lub wykonawcy mogący uzyskać
zamówienie w przedmiocie obsługi dostarczonych sterowników.
Tego rodzaju praktyki są – na gruncie przepisów Prawa zamówień publicznych i także na
gruncie wspólnotowych przepisów – niedopuszczalne, jako stanowiące naruszenie zasady
uczciwej konkurencji. Producent sterowników posiadanych przez zamawiającego nie jest
niezależnym podmiotem, uprawnionym do decydowania o posiadaniu lub braku posiadania
uprawnień do realizacji danej części zamówienia.
II. Mając na uwadze wskazaną w pkt 1 protestu argumentację protestujący uznał, iż
dokument żądany przez zamawiającego w piśmie z 20.05.2009 r. nie był wymieniony w
treści ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji, a zatem żądanie jego uzupełnienia
dokonane zostało z naruszeniem art. 26 ust. 3 Pzp.
Protestujący załączył do oferty wymagany przez zamawiającego dokument tj. certyfikat
wydany przez producenta posiadanego przez zamawiającego sterownika Siemens MR.
Załączony do oferty certyfikat wydany został przez firmę Siemens i poświadcza on
kompetencje wymienionej w ofercie protestującego osoby do obsługi sterownika Siemens
Sitraffic C800V/C840V.
Niezależnie od okoliczności, w której, jak wynika z ogłoszenia o zamówieniu oraz
specyfikacji, załączony do oferty protestującego certyfikat jest wystarczający do oceny
spełnienia warunku udziału w postępowaniu, zauważyć należy, iż dokument poświadczający
przygotowanie do obsługi sterownika Siemens Sitraffic C800V/C840V jest dodatkowo
równoważny certyfikatowi dotyczącemu sterownika Siemens MR. Sterownik Siemens
Sitraffic C800V/C840V jest bowiem sterownikiem nowszego typu niż sterownik Siemens MR,
wobec czego oczywistym jest, że osoba posiadająca udokumentowaną wiedzę w zakresie
budowy i obsługi sterownika o wyższym poziomie zaawansowania technicznego gwarantuje
prawidłową obsługę sterownika starszego, mniej skomplikowanego w zakresie budowy i
funkcjonalności.
Protestujący zauważył, iż zamawiający wzywając protestującego do uzupełnienia
dokumentów, wcześniej uznając, iż załączony do oferty protestującego certyfikat nie
potwierdza spełnienia warunku udziału w postępowaniu, w ogóle nie wykazał na jakiej
podstawie uznaje, iż załączony do oferty protestującego certyfikat nie jest równoważny
certyfikatowi dotyczącemu obsługi sterownika Siemens MR.
III. Protestujący stwierdził, iż w okolicznościach, w których zamawiający nie miał podstaw
do wzywania protestującego do uzupełnienia dokumentu w trybie art. 26 ust. 3 Pzp,
okoliczność nieuzupełnienia dokumentu nie mogła stanowić podstawy do wykluczenia
protestującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 Pzp, a tym bardziej na
podstawie art. 24 ust. 1 pkt 10 Pzp.
27.05.2009 r. SSSRD Andrzej Weiss przystąpił do postępowania wszczętego na skutek
wniesienia protestu.
Przystępujący stwierdził, że protest powinien zostać oddalony, gdyż:
1) protestujący nie wykazał osoby, która mogłaby realizować zamówienie w zakresie
sterowników MR, a wykazanie się jednodniowym szkoleniem jest niewystarczające w
zakresie kwalifikacji i posiadanego oprogramowania, wystarczy zażądać od takiej
osoby zrealizowania pkt 13 lub 14 procedury lub zażądać opisania funkcji przycisków
i kontrolek;
2) certyfikat obsługi nowszych sterowników C88V nie jest równoważny certyfikatowi
starszych sterowników MR ponieważ są one oparte na różnych platformach
sprzętowych i programowych;
3) prawdziwość tych informacji może potwierdzić przedstawiciel producenta.
03.06.2009 r. zamawiający oddalił protest.
Zamawiający zgodnie z pkt 5B.b specyfikacji wymagał od wykonawców wykazania, że
dysponują lub będą dysponować osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, tzn. osobami
przygotowanymi do obsługi urządzeń sterowniczych zainstalowanych na obszarze objętym
konserwacją.
Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r.
w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form,
w jakich te dokumenty mogą być składane zamawiający może żądać od wykonawcy, celem
potwierdzenia że wykonawca posiada uprawnienia do wykonywania określonej działalności
lub czynności, wykazu osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca i które
będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia wraz z informacjami na temat kwalifikacji
zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia tych
osób, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności.
Zamawiający wzywając wykonawcę o uzupełnienie dokumentów przyjmował, że
wykonawca na dzień otwarcia ofert w dniu 19 maja 2009 r. posiadał wymagany certyfikat na
obsługę sterownika Siemens MR i może uzupełnić w dowolnym momencie wymagane
dokumenty.
Zamawiający stwierdza, że wykonawca planując przystąpienie do przetargu, a nie
posiadając odpowiednich uprawnień mógł je uzyskać w szczególności przez:
1) szkolenie w zakresie obsługi i serwisowania sterownika Siemens MR;
2) zawarcie konsorcjum z firmą posiadającą certyfikat Siemens MR;
3) zobowiązanie do współpracy osoby posiadającej kwalifikacje w zakresie obsługi i
serwisowania sterownika Siemens MR.
Zamawiający nie zgadza się z twierdzeniem, że certyfikat na obsługę sterownika
Siemens Sitraffik C800V/C840V jest równoważny certyfikatowi na obsługę sterownika
Siemens MR. Według informacji uzyskanych z firmy Siemens powyższe certyfikaty nie są
równoważne, ponieważ sterowniki Siemens Sitraffik C800V/C840V i Siemens MR oparte są
na innych oprogramowaniach.
Wykonawca nie zgadzając się z warunkami specyfikacji mógł je oprotestować w czasie
przewidzianym w przepisach ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych. W związku z powyższym, stwierdzenie przez protestującego, że żądany
certyfikat wykracze poza katalog dokumentów określonych w ww. rozporządzeniu nie
znajduje uzasadnienia na obecnym etapie postępowania.
08.06.2009 r. wykonawca Peek Traffic wniósł odwołanie.
Odwołujący w całości podtrzymuje i ponawia sformułowany w treści złożonego protestu
zarzut naruszenia przez zamawiającego w toku postępowania następujących przepisów: art.
7 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 10 Pzp oraz innych wynikających z uzasadnienia
odwołania.
Odwołujący wnosi o nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:
1) unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2) unieważnienie czynności wykluczenia odwołującego z postępowania;
3) powtórzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty złożonej przez
odwołującego;
4) uznanie oferty złożonej przez odwołującego za najkorzystniejszą.
Odwołujący podkreślił:
I. W zakresie dokumentów na potwierdzenie spełniania warunku udziału.
Zamawiającego z jednej strony powołuje się na treść § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich
może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być
składane w zakresie kwalifikacji zawodowych osób. Punkt 6.3 tiret drugie specyfikacji nie
obejmuje możliwości żądania certyfikatów a jedynie informacji nt. kwalifikacji osób.
Natomiast w treści wezwania z 20.05.2009 r., zamawiający wzywa „do uzupełnienia
wymaganego przez zamawiającego dokumentu do złożonej oferty na ww. zadanie –
stosowanego zaświadczenia, certyfikatu lub uprawnienia nadanego przez producenta".
Jednocześnie zamawiający w pkt 6.3 tiret drugie specyfikacji nie wymienia zaświadczeń,
certyfikatów lub uprawnień jako dokumentów, które wykonawcy zobowiązani są złożyć wraz
z ofertą. Odwołujący miał więc uzasadnione prawo sądzić, iż zamawiający nie wymaga
złożenia zaświadczeń, certyfikatów lub uprawnień. Gdyby redakcja postanowień specyfikacji
w powyższym zakresie była zgodna z – wykazanymi po terminie składania ofert –
oczekiwaniami zamawiającego, odwołujący zapewne żądałby wyjaśnień lub zmian tychże
postanowień na etapie zapoznawania się ze specyfikacją.
Odwołujący podkreślił, iż postanowienia specyfikacji nie zawierają wymogu, aby do oferty
załączone były przedmiotowe dokumenty poświadczające uprawnienia osób, a jedynie
informację na temat posiadania ww. dokumentów. Taką informację odwołujący dostarczył
zamawiającemu.
Zamawiający zajął stanowisko, iż dopuszczalne jest w świetle obowiązujących przepisów
żądanie takich dokumentów, jak również, że wynika to z postanowień specyfikacji. Z czym
nie zgadza się odwołujący.
II. W zakresie treści warunku udziału.
Odwołujący podważa także stanowisko zamawiającego co do treści samego warunku
udziału w zakresie potencjału kadrowego (punkt 5 B b specyfikacji.
Zamawiający postawił warunek wykazania, że wykonawca dysponuje lub będzie
dysponował osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, tzn. osobami przygotowanymi do
obsługi urządzeń sterowniczych zainstalowanych na obszarze objętym konserwacją.
Odwołujący podtrzymuje, że dysponuje osobami zdolnymi do wykonania przedmiotu
zamówienia. Na potwierdzenie tego warunku zamawiający zażądał posiadania stosownych
zaświadczeń, certyfikatów lub uprawnień nadanych przez producentów sterowników, które to
systemy oparte są na sterownikach „firmy DSA Wrocław, MSR Traffic Przeźmierowo oraz
firmy Siemens", przy czym dowód posiadania miał wynikać z „Wykazu personelu”
stanowiącego załącznik nr 3 do formularza oferty, a który to Wykaz nie zawiera stosownej
rubryki, która pozwalałaby na wpisanie odpowiednich certyfikatów, jak też w
postanowieniach specyfikacji brak jest wymogu o konieczności załączenia kopii
przedmiotowych dokumentów. Potwierdzałoby to fakt, że Zamawiający miał świadomość, iż
nie powinien on żądać przedmiotowych dokumentów. W tabelce znajdującej się w Wykazie
przewidziano jedynie rubryki na podanie imienia i nazwiska, rodzaju pełnionej funkcji (która
jest z góry narzucona) i informacji do całodobowego kontaktu. Odwołujący wypełnił Wykaz
zgodnie z wymaganiami w nim zawartymi, wypełniając odpowiednio tabelkę.
III. W zakresie wykluczenia odwołującego z udziału w postępowaniu.
Zamawiający nie wskazał w specyfikacji, że wymaga posiadania przez osoby zdolne do
realizacji zamówienia określonym, konkretnym, certyfikatem firmy Siemens – istotne z
punktu widzenia postawionego warunku udziału było to, aby osoby były przygotowane do
obsługi urządzeń sterowniczych zainstalowanych na obszarze objętym konserwacją.
Zupełnie bezpodstawne było zatem wykluczenie odwołującego, który przedstawił w Wykazie
personelu osobę posiadającą certyfikat firmy Siemens – tyle, że jak się okazuje nie ten, który
zamawiający „miał na myśli", choć tego nie wyartykułował w ogłoszeniu o zamówieniu ani
specyfikacji.
Odwołujący oświadczył, że dysponuje osobami, które są zdolne do wykonania
zamówienia, tj. są przygotowane do obsługi urządzeń sterowniczych zainstalowanych na
obszarze objętym konserwacją przy świadomości, że systemy zamawiającego oparte są na
sterownikach firmy DSA Wrocław, MSR Traffic Przeźmierowo oraz Siemens. Oświadczenie
takie znalazło się w dokumencie wymaganym przez zamawiającego, tj. w załączonym do
oferty „Wykazie personelu”.
Odwołujący dodaje, że certyfikat, posiadany przez wskazanego w Wykazie pana Janusza
P., jest certyfikatem nowszym i dotyczy znacznie bardziej zaawansowanego technicznie
sterownika. Dlatego – zdaniem odwołującego – oczywistym jest, że osoba posiadająca
udokumentowaną wiedzę w zakresie budowy i obsługi sterownika o wyższym poziomie
zaawansowania technicznego gwarantuje prawidłową obsługę sterownika starszego i mniej
skomplikowanego w zakresie budowy i funkcjonalności.
Zdaniem odwołującego nie jest także prawdziwa uwaga zamieszona w dwóch ostatnich
zdaniach rozstrzygnięcia protestu, jakoby odwołujący spóźnił się z wnoszeniem środków
ochrony prawnej, gdyż sprawa nie dotyczy warunku „dysponowania odpowiednimi osobami”,
a dotyczy:
1) nadinterpretacji warunku potencjału kadrowego, o której odwołujący uzyskał
wiadomość dopiero w wyniku czynności podjętych przez zamawiającego po otwarciu
ofert;
2) wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu na podstawie Wykazu osób,
czego konsekwencją było wykluczenie odwołującego.
Na podstawie dokumentacji postępowania, a zwłaszcza ogłoszenia o zamówieniu,
specyfikacji istotnych warunków zamówienia i pism między stronami, a także biorąc
pod uwagę wyjaśnienia i stanowiska stron złożone podczas rozprawy, skład
orzekający Izby ustalił i zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
W pierwszej kolejności skład orzekający Izby ustalił, że odwołujący posiada interes
prawny w złożeniu środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 179 ust. 1 Pzp.
W ocenie składu orzekającego Izby pierwszy zarzut naruszenia przez zamawiającego
art. 26 ust. 3 Pzp – przez zażądanie uzupełnienia dokumentów na potwierdzenie spełnienia
warunku posiadania niezbędnej wiedzy i doświadczenia oraz dysponowania potencjałem
technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia lub przedstawienia pisemnego
zobowiązania innych podmiotów do udostępnienia potencjału technicznego i osób zdolnych
do wykonania zamówienia – należy uznać za słuszny.
W rozdziale I pkt 5 specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamawiający opisał
warunki udziału w postępowaniu i sposób oceny spełniania tych warunków. A w pkt 6
zatytułowanym „Wykaz oświadczeń lub dokumentów, jaki mają dostarczyć wykonawcy w
celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu” w drugim podpunkcie 3
tiret pierwsze i drugie specyfikacji, zamawiający postanowił, cyt.
„– dysponowanie personelem odpowiednio przeszkolonym – gwarantującym realizację
zamówienia (zał. nr 3) Wypełnić zał. DOŚWAIDCZENIE ZAWODOWE
– posiadają stosowne zaświadczenia, certyfikaty lub uprawnienia nadane przez
producentów sterowników. Systemy sterowania oparte są na sterownikach firmy DSA
Wrocław, MSR Traffic Przeźmierowo oraz firmy SIEMENS.”
W „Wykazie personelu” stanowiącym załącznik nr 3, zamawiający zawarł podobne
postanowienia, cyt. „Osoby te posiadają stosowne zaświadczenia, certyfikaty lub
uprawnienia nadane przez producentów sterowników. Systemy sterowania oparte są na
sterownikach firmy DSA Wrocław, MSR Traffic Przeźmierowo oraz firmy SIEMENS.”.
Ponadto tytuły rubryk zawartych w tym załączniku brzmiały, cyt. „Lp., Imię i nazwisko, Rodzaj
pełnionej funkcji, CAŁODOBOWY KONTAKT (adres, telefon)”. W formularzu tego
dokumentu nie znalazło się postanowienie zamawiającego zobowiązujące wykonawcę do
dołączenia do wykazu personelu jakichkolwiek innych zaświadczeń, certyfikatów lub
uprawnień.
Skład orzekający Izby wziął również pod uwagę fakt, że zamawiający ustalił wartość
zamówienia na 88 260 zł, co stanowi równowartość 22 764,44 euro, a więc była to tzw.
podprogowa wartość zamówienia. Wobec tego, do procedury udzielenia zamówienia,
należało stosować m.in. przepisy art. 26 ust. 2 Pzp, czyli zamawiający nie był zobligowany
do żądania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu, a
mógł poprzestać na żądaniu złożenia stosownego oświadczenia wykonawcy.
Takie właśnie oświadczenie znajduje się w pkt 2 wzoru załącznika nr 1 do formularza
oferty, cyt. „posiadamy niezbędną wiedzę i doświadczenie oraz dysponujemy potencjałem
technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia lub przedstawimy pisemne
zobowiązanie innych podmiotów do udostępnienia potencjału technicznego i osób zdolnych
do wykonania zamówienia;”.
Właściwe oszacowanie przedmiotu zamówienia potwierdza także podana przez
zamawiającego bezpośrednio przed otwarciem ofert kwota, którą zamawiający zamierzał
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia w wysokości 110 000,00 zł brutto oraz ceny
ofertowe wszystkich 3 wykonawców zamykające się w przedziale do 67 234,20 zł do
93 696,00 zł, co zostało zaprotokołowane w protokole postępowania na druku ZP 2 i druku
ZP–12.
Skład orzekający Izby stwierdził, że zamawiający wymagał od wykonawców posiadania
przez osoby przewidziane do wykonania zamówienia zaświadczeń, certyfikatów lub
uprawnień nadanych przez producentów sterowników. Natomiast z przytoczonych
postanowień specyfikacji i ogłoszenia nie wynika wymaganie zamawiającego załączenia do
oferty zaświadczeń, certyfikatów lub uprawnień nadanych przez producentów sterowników
dla osób przewidzianych do wykonywania zamówienia. Ponadto, należy podkreślić, że
zamawiający nie był zobowiązany na podstawie przytoczonego art. 26 ust. 2 Pzp do żądania
od wykonawców dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w
postępowaniu.
Jednym z zasadniczych obowiązków zamawiającego jest zredagowanie specyfikacji
istotnych warunków zamówienia w taki sposób, aby nie można było mieć wątpliwości co do
wymagań zamawiającego oraz postawionych przed wykonawcami warunków. Ponadto
ustawodawca wyeksponował w art. 36 ust. 1 pkt 6 Pzp, że zamawiający ma zawrzeć w
specyfikacji wykaz oświadczeń lub dokumentów, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu
potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu. Wykaz musi być zawarty w
jednym miejscu specyfikacji, chociaż może go stanowić bardzo długa lista zredagowana
nawet na wielu stronach.
W rozpoznawanej sprawie zamawiający zawarł taki wykaz w przytaczanym pkt 6 drugi
podpunkt 3 tiret pierwsze specyfikacji i zażądał tylko wypełnienia wykazu personelu.
Również w samej treści formularza załącznika zamawiający nie wymagał żadnego
dołączenia jakichkolwiek dokumentów na wykazanie spełniania warunków. Zgodnie z
wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27 listopada 2008 r. (sygn. akt KIO/UZP
1283/08) cyt. „Zamawiający formułując swoje wymagania musi czynić to w sposób
precyzyjny i jasny, nie pozostawiając miejsca na dowolność i arbitralne decyzje. […]. Tylko
bowiem w takich warunkach nie zostanie naruszona zasada uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców.”
W związku z powyższym wykonawcy mogli odczytać – wobec jednoznacznego
sformułowania – wskazane postanowienia specyfikacji, jako dotyczące tylko posiadania
odpowiednich dokumentów, a nie nałożenia obowiązku na wykonawców załączania do
oferty kwestionowanych dokumentów. Skład orzekający Izby stwierdza konieczność
uwypuklenia znaczenia wyrazu „posiadanie”, użytego w specyfikacji i ogłoszeniu przed
upływem terminu składania ofert, i wyrazu „załączanie”, używanego przez zamawiającego
po upływie terminu składania ofert.
Nie może zostać uwzględniony argument zamawiającego, że odwołujący nie złożył
certyfikatów tylko w zakresie obsługi Sterowników Siemens, a złożył certyfikaty w stosunku
do innych części w zakresie sterowników DSA Wrocław i MSR Traffic Przeźmierowo. Skład
orzekający Izby stwierdza, że wykonawca może dołączyć do oferty dokumenty niewymagane
w postanowieniach specyfikacji i nie może z tego ponosić negatywnych konsekwencji.
Oczywiście, jeżeli te niewymagane dokumenty nie zaprzeczają dokumentom wymaganym i
wskazują tylko na lepsze spełnienie wymagań lub posiadanie lepszych bądź bogatszych
cech przez oferowany przedmiot niż mogą tego dokonać dokumenty obligatoryjne.
Zgodnie z art. 26 ust. 3 Pzp – zamawiający wzywa wykonawców, którzy w określonym
terminie nie złożyli wymaganych przez zamawiającego dokumentów do ich złożenia w
wyznaczonym terminie. Zamawiający nie może rozszerzyć swojego uprawnienia (i
jednocześnie obowiązku) do żądania złożenia dokumentów, których złożenia nie żądał w
specyfikacji ani w ogłoszeniu.
Zamawiający nie może po upływie terminu składania ofert zmieniać postanowień
specyfikacji. Nie może również po upływie tego terminu stawiać nowych wymagań, nawet
jeżeli stwierdzi, że sformułowane w specyfikacji postanowienia nie w pełni odpowiadają jego
potrzebom. Ponadto, jak to zostało stwierdzone w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia
3 kwietnia 2008 r., wykonawca cyt. „nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku
skonkretyzowania warunku udziału w postępowaniu przez zamawiającego, a także
subiektywnej oceny jego spełnienia.”.
Wobec powyższych ustaleń, skład orzekający Izby stwierdził, że zarzut, iż zamawiający
bezpodstawnie wezwał odwołującego do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3
Pzp, zasługuje na uwzględnienie.
Ponadto na uwzględnienie zasługuje – ściśle związany z poprzednim zarzutem – zarzut,
że okoliczność nieuzupełnienia dokumentu, do którego uzupełnienia zamawiający nie miał
prawa wezwać odwołującego w trybie art. 26 ust. 3 Pzp, nie może stanowić podstawy do
wykluczenia odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ani art. 24 ust. 1
pkt 10 Pzp.
Wobec załączenia do oferty odwołującego wszystkich wymaganych w specyfikacji
dokumentów zamawiający ma obowiązek dopuścić taką ofertę do badania i oceny ofert. Nie
może wykluczyć wykonawcy, który wykazał, że spełnił warunki udziału w postępowaniu,
zgodnie z postanowieniami specyfikacji.
Przepis art. 24 ust. 1 pkt 10 Pzp można zastosować tylko i wyłącznie w przypadku, gdy
wykonawca nie spełnia warunków udziału w postępowaniu. Aby nie naruszać tego przepisu
zamawiający jest obowiązany, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 5 i 6 Pzp, zawrzeć w specyfikacji
istotnych warunków zamówienia opis warunków udziału w postępowaniu oraz opis sposobu
dokonywania oceny spełniania tych warunków, a także ściśle skorelowany z wyżej
przedstawionymi opisami wykaz oświadczeń lub dokumentów, jakie mają dostarczyć
wykonawcy w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu. Jeżeli
wykonawca załączy do swojej oferty wszystkie wymagane w specyfikacji oświadczenia i
dokumenty, to nie ma postawy prawnej do wykluczenia takiego wykonawcy z postępowania.
Wykluczenie wykonawcy, który zawarł w ofercie wszystkie wymagane w specyfikacji
dokumenty jest, oprócz naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 10 Pzp, działaniem naruszającym
zasadę zachowania uczciwej konkurencji, wyrażonej w art. 7 ust. 1 Pzp.
Nie może być przesłanką wykluczenia nieuzupełnienie przez wykonawcę każdego
żądanego przez zamawiającego dokumentu, a tylko dokumentu wymaganego przez
zamawiającego w specyfikacji. Wynika to z zakazu dokonywania zmian w specyfikacji po
upływie terminie składania ofert, co zostało wyrażone a contrario w art. 38 ust. 4 Pzp, który
dopuszcza do dokonywania zmian w specyfikacji, ale tylko i wyłącznie przed upływem
terminu składania ofert. Zmiana specyfikacji po upływie terminu składania ofert
uniemożliwiłaby wykonawcom dokonanie właściwych korekt swoich ofert. W stosunku do
postanowień specyfikacji dotyczących treści zawartych w ogłoszeniu o zamówieniu, należy
zamieścić odpowiednie ogłoszenie zmieniające, zgodnie z art. 38 ust. 4a Pzp, co łączy się z
odpowiednim przesunięciem terminu składania ofert, a w stosunku do pozostałych
postanowień należy przedłużyć termin składania ofert o niezbędny czas na wprowadzenie
zmian w ofertach wynikających ze zmiany specyfikacji, o czym stanowi art. 38 ust. 6 Pzp.
Jak z wynika z powyższego, zamawiający może żądać tylko uzupełnienia dokumentów w
granicach dokumentów wymaganych już wcześniej w specyfikacji. Wszelkie żądanie
uzupełnienia dokumentów, które nie były wymagane w specyfikacji, jest działaniem nie
mającym oparcia w art. 26 ust. 3 w związku z art. 38 ust. 4 i ust. 4a oraz ust. 6 Pzp.
W związku z tym naruszenie przez zamawiającego art. 24 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 22
ust. 1 pkt 2 oraz art. 24 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 26 ust. 3 Pzp nie budzi wątpliwości.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: art. 7
ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 10 i art. 24 ust. 2 pkt 3 Pzp, znalazły potwierdzenie.
Skład orzekający Izby nie badał zarzutu wykluczenia wykonawcy mimo spełnienia
warunku postawionego 20 maja 2009 r. po otwarciu ofert, gdyż zamawiający nie mógł
postawić takiego warunku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo
zamówień publicznych.
Ponadto w zakresie twierdzenia ustnego i dowodu na piśmie złożonego przez
zamawiającego na okoliczność utrudniania przeprowadzania szkoleń przez jednego z
producentów sterowników używanych przez zamawiającego, skład orzekający Izby
stwierdził, że zarzut ten nie był postawiony w proteście, dlatego, na podstawie art. 191 ust. 3
Pzp, Izba nie może orzekać co do tego zarzutu, nie można orzekać co do zarzutów, które nie
były zawarte w proteście.
Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 191 ust. 1 i
1a oraz ust. 2 pkt 1 i 2 Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 191 ust. 6 i 7 Pzp,
czyli stosownie do wyniku postępowania, uwzględniając koszty wynagrodzenia
pełnomocnika odwołującego w wysokości 3 600,00 zł, na podstawie faktury złożonej do akt
sprawy, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9
lipca 2007 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz
rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 128,
poz. 886 oraz z 2008 r. Nr 182, poz. 1122).
Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, z 2008 r. Nr 171, poz. 1058, Nr 220,
poz.1420 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 19, poz. 101) na niniejszy wyrok – w terminie
7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu
Zamówień Publicznych do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze.
Przewodniczący:
………………………………
Członkowie:
………………………………
………………………………