I C 125/21

Wyrok+Uzasadnienie

Sygn. akt I C 125/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 09 grudnia 2021 r.

Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Janusz Supiński

Protokolant: Monika Kamieniecka

po rozpoznaniu w dniu 23.11.2021 r. w Giżycku

sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w G.

przeciwko (...) SA w W.

o zapłatę

Sygn. akt I C 125/21

UZASADNIENIE

Powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 492,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5.12.2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Nadto domagał się zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż w drodze umowy cesji nabył wierzytelność przysługującą poszkodowanemu w stosunku do pozwanego towarzystwa ubezpieczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Jak wskazał, w toku likwidacji szkody doszło do niezasadnego zaniżenia stawki najmu pojazdu zastępczego.

Pozwany (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu zakwestionował dobową stawkę najmu pojazdu zastępczego ponad uznaną w toku likwidacji szkody, tj. ponad kwotę 141,45 zł brutto za dobę najmu. Wskazał nadto, że podjęcie decyzji przez poszkodowanego o najmie pojazdu od firmy niewspółpracującej z pozwanym ubezpieczycielem było nieekonomiczne.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 29.08.2020 r. na skutek kolizji drogowej uszkodzeniu uległ należący do poszkodowanego J. W. samochód osobowy marki S. (...), nr rej. (...). Sprawca zdarzenia posiadał ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego w pozwanym (...) Towarzystwie (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W..

Poszkodowany w dniu 25.09.2020 r. zawarł z warsztatem W.(...) z siedzibą w E. umowę najmu pojazdu zastępczego marki N. (...), nr rej. (...) do wykorzystania w okresie likwidacji szkody. Strony ustaliły, iż stawka dobowa najmu pojazdu wyniesie 155,00 zł netto za dobę (190,65 zł brutto). Pojazd zastępczy był niezbędny przez okres 10 dni do codziennego korzystania przez poszkodowanego.

(dowód : umowa najmu pojazdu zastępczego z dnia 25.09.2020 r. – k. 22)

Najem w warsztacie W.(...) odbywa się na korzystnych dla klienta warunkach, bez kar umownych i udziałów własnych. Zawarcie umowy najmu poprzedzone zostało bezskuteczną próbą weryfikacji w imieniu klienta oferty ubezpieczyciela co do pojazdu zastępczego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez poszkodowanego. Propozycja zorganizowania przez pozwanego pojazdu zastępczego (ostatecznie zaoferowana samemu poszkodowanemu) nie została przyjęta przez poszkodowanego z uwagi na szereg kar umownych zastrzeżonych przez wynajmującego, a także z uwagi na niższą klasę pojazdu zastępczego i automatyczną skrzynię biegów w pojeździe zastępczym odpowiadającym klasie pojazdu poszkodowanego.

(dowód : ogólne warunki najmu pojazdów (...) M. L. – k. 31-34,

zeznania świadka P. I. – k. 122-122v,

zeznania świadka J.K. W. – k. 124-124v)

Umową cesji wierzytelności z dnia 25.09.2020 r. poszkodowany scedował na rzecz warsztatu W. (...) wierzytelność przysługującą mu z tytułu naprawienia szkody majątkowej, tj. poniesienia kosztów wynajmu samochodu zastępczego. W dniu 30.10.2020 r. doszło do zawarcia powierniczej umowy przelewu wierzytelności pomiędzy warsztatem W.(...), a powodem w przedmiotowej sprawie. Przedmiotem umowy była wierzytelność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego.

( dowód : umowa cesji wierzytelności – k. 26

umowa o powierniczy przelew wierzytelności – k. 27)

Powód wystąpił do pozwanego z roszczeniem o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, na których potwierdzenie przedstawił fakturę VAT nr (...) z dnia 22.10.2020 r. na kwotę 1.906,50 zł. Należność obejmowała koszty najmu pojazdu zastępczego przez okres 10 dni po dziennej stawce 190,65 zł brutto. Pozwany decyzją z dnia 13.11.2020 r. przyznał zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego w łącznej kwocie 1.414,50 zł, weryfikując stawkę dobową najmu do wysokości 141,45 zł brutto za dobę i uznając cały okres najmu (10 dni).

( dowód : okoliczności bezsporne)

Sąd zważył, co następuje:

Bezspornym w sprawie jest ustalony powyżej stan faktyczny, co wynika z niekwestionowanych przez strony dokumentów, twierdzeń samych stron oraz korelujących wzajemnie zeznań świadków J.K. W. i P. I.. Bezspornymi zatem są kwestie związane z samym zdarzeniem drogowym, odpowiedzialnością pozwanego za skutki materialne kolizji, zasadność wynajęcia przez poszkodowanego pojazdu zastępczego, okres, w jakim korzystał on ze spornego auta zastępczego, wreszcie legitymacja czynna powoda w niniejszej sprawie. Sporną w sprawie okazała się być wysokość stawki za najem samochodu zastępczego. Do tego bowiem sprowadzają się zarzuty pozwanego, iż poszkodowany przyczynił się do zwiększenia wysokości szkody, wynikającej z przedmiotowego zdarzenia drogowego, a to przez nieskorzystanie z oferty najmu auta zastępczego z wypożyczalni współpracującej z pozwanym i stosującej wynegocjowane przez pozwanego, konkurencyjne stawki za najem pojazdów zastępczych.

W tym kontekście należy wskazać, iż zgodnie z ogólnymi zasadami odpowiedzialności odszkodowawczej sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.). Utrwalony w orzecznictwie jest pogląd, zgodnie z którym na szkodę majątkową, do której naprawienia zobowiązany jest ubezpieczyciel, nie składa się jedynie koszt naprawy uszkodzonego pojazdu, ale również koszt wynajmu pojazdu zastępczego w zakresie, w jakim pozostaje on w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2003 r., IV CKN 1916/00, uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11). Jak nadto wskazał w uchwale z dnia 17 listopada 2011 roku Sąd Najwyższy (sygn. akt III CZP 5/11) wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu, objęte są odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione, tj. usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami i potrzebami poszkodowanego, co wyraźnie podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku (sygn. akt III CZP 20/17).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy oraz odnosząc się do kwestii spornej jaką była wysokość stawki najmu pojazdu zastępczego Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, że poszkodowany uprawniony był do najmu pojazdu zastępczego odpowiadającego klasą samochodowi uszkodzonemu. Istotne w tym kontekście było to, że pojazd poszkodowanego nie był wyposażony w automatyczną skrzynię biegów, a pozwany właśnie taki pojazd z automatyczną skrzynią biegów zaproponował poszkodowanemu. Z niekwestionowanych zeznań świadka J.K. W. (samego poszkodowanego w zdarzeniu) wynika bowiem, że poszkodowany nie umie jeździć z automatyczną skrzynią biegów. Nadto najem pojazdu w wypożyczalni współpracującej z pozwanym i stosującej wynegocjowane przez pozwanego, konkurencyjne stawki za najem pojazdów zastępczych obwarowany był szeregiem zastrzeżeń niekorzystnych dla poszkodowanego. W zaproponowanej umowie najmu zastrzeżono w szczególności kary umowne za zwrot nieumytego pojazdu, uszkodzenie, zgubienie lub utratę dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych lub naklejki rejestracyjnej na szybie, uszkodzenie lub utratę kołpaka, złamanie zakazu palenia tytoniu w pojeździe, złamanie zakazu przewożenia zwierząt, i wiele innych. Nadto przewidziano kary za szkody wyrządzone w okresie najmu pojazdu z winy najemcy lub innych nieujawnionych osób. Jednocześnie żadna ze stron nie kwestionowała w sprawie okoliczności, iż najem pojazdu w warsztacie W.(...), do którego udał się poszkodowany - odbywa się na korzystnych dla klienta warunkach, bez kar umownych i udziałów własnych. Trudno zatem, wobec tak ukształtowanych okoliczności dziwić się temu, że propozycja zorganizowania przez pozwanego pojazdu zastępczego nie została przyjęta przez poszkodowanego wobec rzeczonych kar umownych zastrzeżonych przez wynajmującego, a także z uwagi na niższą klasę pojazdu zastępczego i automatyczną skrzynię biegów w pojeździe zastępczym odpowiadającym klasie pojazdu poszkodowanego. Bez wątpienia takie działanie poszkodowanego nie stanowiło nieuprawnionego zwiększenia wysokości szkody. Reasumując, powód niewątpliwie udowodnił, że odrzucenie propozycji strony pozwanej przez poszkodowanego było usprawiedliwione okolicznościami i potrzebami poszkodowanego.

Podkreślić należy, że zawarcie umowy najmu poprzedzone zostało próbą weryfikacji w imieniu klienta oferty ubezpieczyciela co do pojazdu zastępczego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez poszkodowanego. Warsztat naprawczy poinformował pozwanego, iż poszkodowany zadeklarował potrzebę najmu pojazdu zastępczego na czas naprawy pojazdu oraz zwrócił się o udzielenie wszelkich informacji mających mieć wpływ na ustalenie czasu i kosztów najmu. Pozwany nie ustosunkował się w żaden sposób do otrzymanej wiadomości odmawiając udzielenia informacji dla warsztatu wybranego przez poszkodowanego w zakresie warunków najmu. W ocenie Sądu rzeczoną bierność pozwanego, będącego profesjonalistą, należy postrzegać w kategoriach milczącej akceptacji warunków umowy najmu zawartej pomiędzy warsztatem naprawczym a poszkodowanym. Nie istniały bowiem żadne obiektywne przeszkody, aby pozwany zwrócił się do warsztatu naprawczego o przesłanie przedmiotowej umowy, a następnie, aby dokonał weryfikacji jej postanowień.

Marginalnie podkreślić należy, że poszkodowany ma prawo wyboru dowolnego podmiotu oferującego pojazdy zastępcze, o ile stawka najmu mieści się w kategoriach cen rynkowych występujących na rynku lokalnym. Nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana.

Wobec udokumentowania przez powoda kosztów wynikających z najmu pojazdu zastępczego należy uznać wysokość czynszu najmu poniesioną przez poszkodowanego za uzasadnioną. Jedynie pobocznie wskazać można na pominięcie przez Sąd dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, a to wobec braku zaliczki do uiszczenia której zobowiązany był pełnomocnik powoda. Ostatecznie bowiem w ocenie Sądu wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie plasowała się na poziomie implikującym rozważenie celowości zasięgania opinii biegłego. Wysokość ewentualnych wydatków z tym związanych z pewnością przekroczyłaby tę wartość. Z tych zresztą przyczyn być może pełnomocnik powoda zaniechał czynieniu zadość zobowiązaniu Sądu co do uiszczenia zaliczki na poczet wydatków związanych z opinią. Okoliczność ta jednak pozostawała i tak bez wpływu na realia przedmiotowej sprawy, a w szczególności nie umniejszała mocy inicjatywy dowodowej powoda w toku procesu.

Uwzględniając dotychczas wypłacone odszkodowanie w kwocie 1.414,50 zł, należne powodowi odszkodowanie winno wynosić 492,00 zł. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 363 k.p.c. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, U. (...) (Dz.U. 2021, 854). O odsetkach Sąd orzekł po myśli art. 481 k.c., uwzględniając z jednej strony żądanie pozwu, a z drugiej – fakt, że zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczycielowi przysługiwał 30 dniowy termin do wypłaty odszkodowania, liczony od dnia zgłoszenia szkody. Szkoda została zgłoszona już w dniu 1.09.2020 r., tego dnia bowiem pozwany potwierdził przyjęcie zgłoszenia, a to oznacza, że terminem wymagalności roszczenia był 1.10.2020 r. Skoro jednak powód dochodzi odsetek od dnia 5.12.2020 r. to żądaniem tym Sąd orzekający był związany.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. przy uwzględnieniu treści art. 98 § 11 k.p.c. Na zasądzone koszty składała się kwota 30 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, a także kwota 90 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.