I C 99/16

Wyrok+Uzasadnienie

Sygn. akt: I C 99/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 marca 2019r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2019 r. w K.

sprawy z powództwa A. K.

przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu D.

o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy resortu sprawiedliwości - zakłady karne

zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kętrzynie na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego A. L. kwotę 6.003,20 zł (sześć tysięcy trzy złote i dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za pomocą prawną udzieloną z urzędu powodowi, w tym kwotę 1122,55 zł (jeden tysiąc sto dwadzieścia dwa złote i pięćdziesiąt pięć groszy) tytułem podatku VAT od przyznanego wynagrodzenia.

Sygn. akt I C 99/16

UZASADNIENIE

Powód A. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w D. kwoty 30.000,00 zł, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku do dnia zapłaty. Domagał się również zasądzenia kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z nieprzestrzeganiem przez Zakład Karny w D. warunków zdrowotnych dotyczących chorób zakaźnych został zarażony świerzbem. Pięć tygodni przed jego zarażeniem Administracja Zakładu Karnego osadziła w celi nr 46 na oddziale IV skazanego T. O., który chorował na świerzb. Administracja Zakładu Karnego w ogóle nie zbadała tego skazanego i nie poinformowała innych współosadzonych o jego chorobie. Oddział IV jest oddziałem otwartym, gdzie osadzeni przemieszczają się po całym oddziale bez ograniczeń. Po wykryciu choroby nic nie zrobiono z pozostałym osadzonymi z celi nr 46 oraz miejscami, w których zarażony mógł przebywać, w szczególności na oddziale nie została przeprowadzona dezynfekcja. W ocenie powoda doszło do wyrządzenia mu szkody zdrowotnej i psychicznej. Jako podstawę prawną swojego roszczenia powód wskazał art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 417 k.c.

Pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny w D. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że powód zgłosił się do ambulatorium w dniu 14 grudnia 2015 r. ze zmianami skórnymi, informując że zmiany te ma już od tygodnia. Lekarz pracujący w ambulatorium zalecił powodowi kąpiel, wdrożył leczenie maścią C. i podejrzewając świerzb zgłosił potrzebę pilnej konsultacji dermatologicznej. W dniu 15 grudnia 2015 r. powód został zbadany przez lekarza dermatologa, który rozpoznał świerzb i zalecił dalszą kurację w/w maścią oraz izolację powoda w izolatce do 21 grudnia 2015 r. Osoby przebywające z powodem w jednej celi również zostały zbadane, a następnie poddane działaniom leczniczym i profilaktycznym. Przeprowadzono dezynfekcję – ozonowanie cel nr 48, nr 8, samochodu konwojowego oraz łaźni. Rzeczy skazanych osadzonych w jednej celi z powodem przekazano do pralni. W dniu 21 grudnia 2015 r. poddano powoda badaniu kontrolnemu, po którym zalecono wydanie świeżej pościeli i ubrania oraz powrót na celę ogólną. Uzasadniając dalej zaprzeczył temu, jakoby Administracja Zakładu Karnego w D. osadziła skazanego T. O. w celi nr 46 na oddziale IV, nie badając go uprzednio i nie informując o tym, że choruje on na świerzb. W/w skazany po zdiagnozowaniu świerzbu przebywał w izolatce, aż do wyleczenia w dniu 18 listopada 2015 r. W ocenie pozwanego powód miał w Zakładzie Karnym w D. zapewnioną odpowiednią opiekę medyczną, dzięki której został wyleczony ze świerzbu. Powód nie poniósł żadnej szkody na skutek działań strony pozwanej. Stan zdrowia psychicznego i fizycznego powoda nie uległ pogorszeniu na skutek osadzenia w Zakładzie Karnym w D., czy też działań podjętych przez stronę pozwaną.

Sąd ustalił, co następuje:

Powód A. K. był osadzony w Zakładzie Karnym w D. od 18 września 2015 r. W okresie od 18 września 2015 r. do 08 grudnia 2015 r. przebywał w celi nr 48, następnie do 10 grudnia 2015 r. przebywał w celi nr 42, następnie do 15 grudnia 2015 r. przebywał w celi nr 48, następnie do 21 grudnia 2015 r. przebywał w celi nr 8, następnie do 12 stycznia 2016 r. przebywał w celi nr 41, następnie przebywał ponownie w celi nr 48.

(dowód: notatka służbowa – k. 48; wydruk – k. 65)

Cela nr 8 pełni w Zakładzie Karnym w D. funkcję izolatki dla osób chorych na choroby zakaźne.

(dowód: bezsporne)

Powód po przywiezieniu do Zakładu Karnego w D. był badany w dniu 21 września 2015 r. Stwierdzono u niego jedynie kaszel, katar i lekko zaczerwienione gardło. W dniu 14 grudnia 2015 r. powód zgłosił się do ambulatorium Zakładu Karnego w D. ze zmianami skórnymi występującymi od tygodnia. Zalecono mu kąpiel oraz podejrzewając świerzb wdrożono leczenie maścią C.. W dniu 15 grudnia 2015 r. powód został zbadany przez lekarza dermatologa, który rozpoznał u niego świerzb, zalecił dalsze stosowanie maści C., izolację do dnia 21 grudnia 2015 r. oraz kąpiel. W dniu 21 grudnia 2015 r. przeprowadzono u powoda badanie kontrolne, wobec stwierdzenia wyleczenia choroby zakończono izolację i przeniesiono powoda z powrotem na celę ogólną.

(dowód: książka zdrowia osadzonego – k. 70; notatka służbowa – k. 66-66v.; zeznania T. S. – k. 137v.-138v.)

T. O. był osadzony w Zakładzie Karnym w D. od 20 października 2015 r. do 24 listopada 2015 r. W okresie od 20 października 2015 r. do 06 listopada 2015 r. przebywał w celi nr 46, następnie do 18 listopada 2015 r. przebywał w celi nr 8, następnie do 24 listopada 2015 r. przebywał ponownie w celi nr 46. Po tej dacie został przeniesiony do Aresztu Śledczego w M.

(dowód: notatka służbowa – k. 49; wydruk – k. 65v. )

T. O. zgłosił się do ambulatorium Zakładu Karnego w D. w dniu 28 października 2015 r., gdzie stwierdzono u niego zmiany skórne swędzące okolic przedramion, podbrzusza, pachwin i pośladków. Ponownie zgłosił się do ambulatorium w dniu 02 listopada 2015 r. z nadal swędzącymi zmianami skórnymi, tym razem przepisano mu maść C.. Na kolejnym badaniu w dniu 04 listopada 2015 r. stwierdzono poprawę i zalecono konsultację dermatologiczną. W dniu 06 listopada 2015 r. T. O. został zbadany przez lekarza dermatologa, który rozpoznał u niego świerzb. Zalecono dalsze stosowanie C. i izolację. W czasie badania w dniu 18 listopada 2015 r. stwierdzono, że zmiany skórne wygoiły się, w związku z czym zakończono izolację skazanego i przeniesiono go z powrotem na celę ogólną

(dowód: książka zdrowia osadzonego – k. 175-180)

W dniu 15 grudnia 2015 r. powód A. K. złożył skargę dotyczącą niewłaściwej opieki medycznej w Zakładzie Karnym w D., w związku z panująca w Zakładzie epidemią świerzbu. Skarga została uznana za bezzasadną.

(dowód: pisma – k. 50-52)

A. K. nie informował wychowawców w Zakładzie Karnym w D., o tym że którykolwiek z osadzonych w Zakładzie ma świerzb.

(dowód: notatki służbowe – k. 53-56)

Zgodnie z § 8 ust. 1 Instrukcji Nr (...) Dyrektora Zakładu Karnego w D. z dnia 29 maja 2015 r. w sprawie zasad postępowania z depozytami należącymi do osadzonych w Zakładzie Karnym w D. pracownik służby zdrowia po stwierdzeniu występowania zakażeń i chorób zakaźnych winien powiadomić kierownika działu kwatermistrzowskiego o konieczności przeprowadzenia dezynfekcji lub dezynsekcji pomieszczenia, w którym doszło do zakażenia. Dezynfekcji lub dezynsekcji podlega również izolatka po zakończonym leczeniu. W przypadku występowania świerzbu u osadzonego stosuje się wymianę ubrania, pościeli, koców i materacy, a także należy zastosować obowiązkowe leczenie i izolację.

(dowód: instrukcja – k. 57-60)

Zgodnie z obowiązującą w Zakładzie Karnym w D. instrukcją Postępowania w Przypadku Świerzbu, zakażeni mieli być poddawani izolacji medycznej w izolatce, kąpieli przed i po zakończeniu leczenia. Po zakończeniu leczenia wymianie podlegały ubrania, bielizna osobista, pościel, ręczniki i koce, które to rzeczy powinny być wyprane. Materace winny być zdezynfekowane. W., którzy nie mieli objawów świerzbu, mieli profilaktycznie jednorazowo posmarować całe ciało maścią C.. Wymianie podlegały ubrania, bielizna osobista, pościel, ręczniki i koce współosadzonych, które to rzeczy powinny być wyprane.

(dowód: instrukcja – k. 67)

W związku z zachorowaniem powoda na świerzb w dniu 15 grudnia 2015 r. przeprowadzono zabieg ozonowania w celi nr 48 oraz w samochodzie operacyjno-konwojowym i w łaźni, natomiast w dniu 21 grudnia 2015 r. przeprowadzono zabieg ozonowania w celi nr 08. Wymieniono również rzeczy skarbowe i prywatne powoda jak również współosadzonych. U współosadzonych zastosowano profilaktycznie maść C..

(dowód: notatki służbowe – k. 61-63 i 68-69; oświadczenia – k. 64-64v.; zeznania K. C. – k. 137v.; zeznania T. S. – k. 137v.-138v.; zeznania M. M. – k. 138v.)

W związku z zachorowaniem T. O. na świerzb w dniu 09 listopada 2015 r. przeprowadzono zabieg ozonowania w celi nr 46, natomiast w dniu 18 listopada 2015 r. przeprowadzono zabieg ozonowania w celi nr 08. Wymieniono również rzeczy skarbowe i prywatne powoda, jak również współosadzonych. U współosadzonych zastosowano profilaktycznie maść C..

(dowód: notatki służbowe – k. 183-184; oświadczenie – k. 185; zeznania K. C. – k. 137v.; zeznania T. S. – k. 137v.-138v.; zeznania M. M. – k. 138v.)

Świerzb jest zakaźną chorobą skóry wywołaną przez świerzbowca ludzkiego. Świerzbowce są w stanie przeżyć poza skórą trzy dni. Okres wylęgania świerzbu wynosi przeciętnie ok. 2 tygodnie, jednakże czasami w przypadku pierwszej infekcji może on wynieść ok. trzech-czterech tygodni, natomiast w przypadku powtórnej infekcji może wynieść jedynie ok. jednego - trzech dni. Nie sposób ustalić jednoznacznie jak powód zaraził się świerzbem. Zakład Karny w D. jest zakładem otwartym, można się zarazić na zewnątrz, w czasie odwiedzin lub od innego współosadzonego. Świerzbem można zarazić się przez dotknięcie klamki, podanie ręki, siedzenie na tym samym krześle. Podstawowym sposobem leczenia świerzbu jest smarowanie skóry specjalną maścią, którą powinno się aplikować co najmniej przez trzy kolejne dni. Każdą kolejną warstwę nakłada się na poprzednią bez kąpieli.

(dowód: artykuł – 189-197; zeznania lekarza dermatologa I. Ż. – k. 199-201)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Powód jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia wskazał art. 77 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie, z którym każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Na gruncie procesowym w realiach niniejszej sprawy w/w zasada konstytucyjna znajduje wyraz w art. 417 § 1 k.c., który stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Dla zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie przez stronę powodową zaistnienia wszystkich trzech przesłanek tej odpowiedzialności: 1) zaistnienia szkody; 2) bezprawnego działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, z której wystąpieniem ustawa łączy powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie określonych podmiotów; 3) istnienia adekwatnego związku przyczynowego między szkodą a bezprawnym działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. Należy mieć na uwadze, że wystarczy, aby zachowanie wyrządzające szkodę przy wykonywaniu władzy publicznej było bezprawne, a nie musi być zawinione (por. wyr. SN z 8.1.2002 r., I CKN 581/99, OSP 2002, Nr 10, poz. 143).

W ocenie Sądu, strona powodowa nie wykazała w niniejszej sprawie żadnej z przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa. Przede wszystkim nie wykazała, aby powód poniósł jakąś szkodę. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że A. K., po zgłoszeniu się z objawami świerzbu do ambulatorium Zakładu Karnego w D., został niezwłocznie poddany właściwemu leczeniu, które w ciągu kilku dni doprowadziło do jego całkowitego wyleczenia. Po przebytej chorobie nie pozostał u powoda żaden ślad.

Powód nie wykazał również, aby pozwany w jakikolwiek sposób naruszył obowiązujące przepisy prawa, czy też przyjęte procedury dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia u jednego z osadzonych świerzbu. Skazany, u którego wykryto świerzb, był natychmiast poddawany leczeniu oraz izolacji, wszystkie jego rzeczy osobiste były prane, a zajmowane pomieszczenie ozonowane. W. również byli poddawani profilaktycznemu leczeniu maścią C., a ich rzeczy osobiste były prane.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby powód zaraził się pozwem w okolicznościach wskazanych w pozwie, tj. od osadzonego T. O.. Skazany ten został odizolowany od reszty skazanych w dniu 06 listopada 2015 r., powód zgłosił się ze zmianami skórnymi do ambulatorium w dniu 14 grudnia 2015 r., informując, że występują one u niego od tygodnia. Czas, w którym wystąpiły u powoda objawy świerzbu, jest więc dłuższy niż najdłuższy okres wylęgania się tej choroby opisany w literaturze naukowej.

Mając na uwadze powyższe należało oddalić przedmiotowe powództwo jako nieudowodnione.

O kosztach procesu należnych stronie pozwanej Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. O kosztach zastępstwa procesowego rozstrzygnięto na podstawie § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).

O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).