I1 C 3195/19

Wyrok+Uzasadnienie

Sygn. akt: I1 C 3195/19 upr

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 lipca 2022 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym

w składzie następującym:

po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2022 r. w Gdyni

sprawy z powództwa A. G.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

UZASADNIENIE

Powódka A. G. domaga3a siê od pozwanego Powszechnego (...) S.A. z siedzib1 w W. zap3aty kwoty 4.000,00 z3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 20 sierpnia 2019 roku do dnia zap3aty, a tak¿e zas1dzenia na swoj1 rzecz kosztów procesu wed3ug norm przepisanych.

W uzasadnieniu poda3a, ¿e dnia 5 grudnia 2018 roku jako pasa¿er autobusu linii nr (...) podczas gwa3townego hamowania straci3a równowagê i dozna3a urazu w postaci st3uczenia rêki prawej i prawego uda. PóŸniej rozpoznano u niej skrêcenie i naderwanie odcinka szyjnego krêgos3upa oraz powierzchowny uraz klatki piersiowej. Dodatkowo powódka skar¿y3a siê na bóle i zawroty g3owy.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 roku powódka wezwa3a pozwanego do zap3aty kwoty 10.000,00 z3 tytu3em zadoœæuczynienia. Pozwany przyzna3 powódce kwotê 500,00 z3, która zosta3a pomniejszona wskutek przyczynienia siê do szkody.

Powódka odwo3a3a siê od decyzji, kwestionuj1c przyczynienie siê do szkody. Pozwany nie zmieni3 stanowiska.

Odsetki liczone s1 od nastêpnego dnia po z3o¿eniu przez pozwan1 oœwiadczenia o przyznaniu zadoœæuczynienia w kwocie 500,00 z3.

(pozew – k. 3-7)

Pozwany wniós3 o oddalenie powództwa i zas1dzenie na swoj1 rzecz kosztów procesu wed3ug norm przepisanych.

Zdaniem pozwanego roszczenie powódki przekracza rozs1dne granice. Powódka nie dozna3a trwa3ego uszczerbku na zdrowiu. Stwierdzone u powódki uszkodzenia nie maj1 wp3ywu na funkcjonowanie organizmu jako ca3oœci zarówno w ¿yciu codziennym, jak i samoobs3udze. Zebrana dokumentacja nie spowodowa3a u powódki obiektywnie uzasadnionego poczucia nieprzydatnoœci spo3ecznej. (...) kwota zadoœæuczynienia zosta3a pomniejszona o 30 % z tytu3u przyczynienia siê poszkodowanej do zwiêkszenia rozmiarów szkody. Poszkodowana usiad3a na fotelu pasa¿era bokiem do kierunku jazdy, trzymaj1c w obu rêkach ró¿ne przedmioty, które uniemo¿liwi3y jej przytrzymanie siê porêczy.

(odpowiedŸ na pozew – k. 32-33)

(...) stan faktyczny:

Dnia 5 grudnia 2018 roku powódka wsiad3a do autobusu linii nr (...) na rozk3adanym miejscu siedz1cym w miejscu przeznaczonym na wózki. Z uwagi na brak uchwytów podtrzymuj1cych, podtrzymywa3a siê kul1, przy pomocy której porusza3a siê. (...) miejsce skoœnie do kierunku jazdy (przodem i delikatnie na prawo). Na skutek zachowania kierowcy, posiadaj1cego obowi1zkowe ubezpieczenie odpowiedzialnoœci cywilnej u pozwanej, autobus (...) zahamowa3, co spowodowa3o upadek powódki. Pasa¿erowie autobusu pomogli jej wstaæ. Powódka wraz z kole¿ank1 uda3y siê na (...).

(dowód: zeznania powódki – k. 78v.-79v., p3yta – k. 80, zeznania œwiadka Z. (...) – k. 102-102v., zeznania œwiadka E. (...) – k. 105-106, k. 128-129, akta szkody na p3ycie – k. 271)

W wyniku wypadku powódka dozna3a st3uczenia prawego uda, prawej rêki oraz prawego barku. Aktualne dolegliwoœci bólowe powódki zwi1zane s1 z obluzowaniem komponentu endoprotezy, który jest procesem wieloletnim. Na skutek wypadku powódka nie dozna3a d3ugotrwa3ego lub sta3ego uszczerbku na zdrowiu.

(dowód: dokumentacja medyczna – k. 9-12, k. 218-223, pisemna opinia (...) – k. 136-140 wraz z pisemn1 opiniê uzupe3niaj1c1 – k. 214-215)

W wyniku wypadku nie dosz3o u powódki do ¿adnych obra¿eñ neurologicznych, które mog3yby mieæ wp3yw na ogóln1 sprawnoœæ ruchow1 powódki, a tym bardziej w stopniu powoduj1cym koniecznoœæ pomocy osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu.

(dowód: pisemna opinia (...) s1dowego J. K. – k. 185-194)

Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 roku powódka zg3osi3a szkodê pozwanemu. (...) z dnia 19 sierpnia 2019 roku pozwany uzna3 swoj1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i przyzna3 powódce zadoœæuczynienie w kwocie 350,00 z3 przy uwzglêdnieniu stopnia przyczynienia siê powódki do zwiêkszenia rozmiaru szkody. Powódka zareklamowa3a decyzjê ubezpieczyciela, co nie doprowadzi3o do zmiany jego decyzji.

(dowód: pismo z dnia 05.08.2019r. – k. 14-16, decyzja z dnia 19.08.2019r. – k. 17-19, reklamacja z dnia – k. 20-22, pismo z dnia 24.09.2019r. – k. 23-25, akta szkody na p3ycie – k. 271

(...)¿y3, co nastêpuje:

P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów przed3o¿onych przez strony, dowodu z zeznañ œwiadków, powódki oraz opinii (...) ortopedy oraz neurologa.

(...) zgromadzony w sprawie materia3 dowodowy (...), ¿e dowody z dokumentów przed3o¿onych przez strony s1 wiarygodne, albowiem ¿adna ze stron nie kwestionowa3a autentycznoœci tych dokumentów, w tym zgodnoœci przedstawionych kopii dokumentów z orygina3ami, prawdziwoœci twierdzeñ w nich zawartych, ani te¿ ¿adna ze stron nie zaprzeczy3a, ¿e osoby podpisane pod tymi dokumentami nie z3o¿y3y oœwiadczeñ w nich zawartych.

W ocenie (...) brak by3o podstaw do kwestionowania dowodu z opinii (...) s1dowych na okolicznoœæ ustalenia rodzaju i skutków dla zdrowia powódki, powsta3ych w wyniku przedmiotowego wypadku, wysokoœci i charakteru doznanego uszczerbku oraz rokowañ co do stanu zdrowia powódki na przysz3oœæ, albowiem zosta3y sporz1dzone w sposób rzetelny, profesjonalny i z zachowaniem nale¿ytych standardów, co czyni je w pe3ni przydatnymi do rozstrzygniêcia sprawy. Nadto, wnioski do jakich doszli biegli s1 stanowcze i zosta3y logicznie uzasadnione, nie budz1 one tak¿e ¿adnych w1tpliwoœci (...) w œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego czy wiedzy powszechnej. Dodatkowo bieg3y ortopeda sprostowa3 niedok3adnoœci pisarskie, jednoczeœnie rozdzielaj1c dolegliwoœci bólowe powódki wynikaj1ce z innych schorzeñ. Dlatego opinie (...) (wraz z uzupe3niaj1c1 opini1 bieg3ego ortopedy) uznano za w pe3ni wiarygodne i przydatne dla rozstrzygniêcia sprawy.

Wobec wniosków opinii (...) ostro¿nie podszed3 do zeznañ powódki w zakresie deklarowanych dolegliwoœci bólowych i ich zwi1zku z przedmiotowym wypadkiem. N.¿a3o mieæ na uwadze, ¿e cierpienie (psychiczne lub fizyczne) jako odczuwalne zjawisko jest w3asnoœci1 doœwiadczeñ zmys3owych i w pewnym sensie jest subiektywne. (...) zobiektywizowanie cierpieñ powódki przez pryzmat wiedzy specjalnej lub zasad doœwiadczenia ¿yciowego nie dewaluuje mocy dowodowej zeznañ powódki, podlegaj1cych zasadom swobodnej oceny dowodów. (...), ¿e powódce towarzyszy3y dolegliwoœci bólowe na skutek ogólnego pot3uczenia prawej strony cia3a. Co siê zaœ tyczy3o zeznañ œwiadków co do dolegliwoœci bólowych powódki, wiedz œwiadków pochodzi3a wprost od powódki, zatem z powy¿szych wzglêdów nie sposób uznaæ tych zeznañ za nieprawdziwe. Je¿eli natomiast mowa o przebiegu wypadku, zeznania œwiadków oraz powódki by3y spójne i potwierdza3y fakt zaistnienia szkody, a tak¿e usytuowania powódki bezpoœrednio przed wypadkiem, co zreszt1 potwierdzaj1 kadry z monitoringu z autobusu podczas zdarzenia. Nie mniej œwiadkowie nie mieli wiedzy, aby powódka korzysta3a z pomocy osób trzecich po wypadku. N.¿a3o zwróciæ uwagê, ¿e dokonana ocena koncentruje siê na faktach, nie zaœ wnioskach dotycz1cych winy powódki oraz jej ogólnej ostro¿noœci.

W tym stanie rzeczy normatywn1 podstawê odpowiedzialnoœci pozwanego ubezpieczyciela stanowi1 przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 9 i art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowi1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152 ze zm.) w zw. z art. 415 k.c., art. 444 § 1 k.c. i art. 445 § 1 k.c.

Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowê ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zak3ad ubezpieczeñ zobowi1zuje siê do zap3acenia okreœlonego w umowie odszkodowania za szkody wyrz1dzone osobom trzecim, wzglêdem których odpowiedzialnoœæ za szkodê ponosi ubezpieczaj1cy albo osoba, na której rzecz zosta3a zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w zwi1zku ze zdarzeniem objêtym umow1 ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej mo¿e dochodziæ roszczenia bezpoœrednio od zak3adu ubezpieczeñ. Na mocy natomiast art. 8241 § 1 k.c. o ile nie umówiono siê inaczej, suma pieniê¿na wyp3acona przez zak3ad ubezpieczeñ z tytu3u ubezpieczenia nie mo¿e byæ wy¿sza od poniesionej szkody. Z treœci art. 9 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi1zkowych (...) umowa ubezpieczenia obowi1zkowego odpowiedzialnoœci cywilnej obejmuje odpowiedzialnoœæ cywiln1 podmiotu objêtego obowi1zkiem ubezpieczenia za szkody wyrz1dzone czynem niedozwolonym oraz wynik3e z niewykonania lub nienale¿ytego wykonania zobowi1zania, o ile nie sprzeciwia siê to ustawie lub w3aœciwoœci (naturze) danego rodzaju stosunków. Z kolei, zgodnie z art. 13 ust. 2 tej¿e ustawy w obowi1zkowych ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej odszkodowanie wyp3aca siê w granicach odpowiedzialnoœci cywilnej podmiotów objêtych ubezpieczeniem, nie wy¿ej jednak ni¿ do wysokoœci sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Nadto, na wzglêdzie nale¿y mieæ równie¿ treœæ art. 361 §1 k.c., który stanowi, i¿ zobowi1zany do odszkodowania ponosi odpowiedzialnoœæ jedynie za normalne nastêpstwa dzia3ania lub zaniechania z którego szkoda wynik3a.

O.œæ sprawcy szkody by3a odpowiedzialnoœci1 deliktow1 i uzale¿nion1 od wykazania przes3anek w postaci: zdarzenia, z którym system prawny wi1¿e odpowiedzialnoœæ na zasadzie winy, szkody i zwi1zku przyczynowego miedzy owym zdarzeniem a szkod1. Z kolei odpowiedzialnoœæ pozwanego ubezpieczyciela wynika3a z zawartej ze sprawc1 umowy ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej (art. 822 § 4 k.c.), jednak¿e i w tym przypadku odpowiedzialnoœæ ubezpieczyciela zale¿a3a od wykazania powy¿szych przes3anek okreœlonych w art. 415 k.c.

Pozwany nie kwestionowa3 swojej odpowiedzialnoœci za szkodê – uzna3 j1 ju¿ na etapie postêpowania likwidacyjnego. Sporna by3a natomiast wysokoœæ szkody oraz kwestia, czy powódka swoim zachowaniem przyczyni3a siê do zwiêkszenia rozmiaru szkody.

Zgodnie z treœci1 art. 362 k.c., je¿eli poszkodowany przyczyni3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi1zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw3aszcza do stopnia winy obu stron. W orzecznictwie przyjêto, ¿e przyczynieniem siê poszkodowanego do powstania szkody jest ka¿de jego zachowanie pozostaj1ce w normalnym zwi1zku przyczynowym ze szkod1, za któr1 ponosi odpowiedzialnoœæ inna osoba. Przy czym, zachowanie siê poszkodowanego musi stanowiæ adekwatn1 wspó3przyczynê powstania szkody lub jej zwiêkszenia, czyli w31czaæ siê jako dodatkowa przyczyna szkody. (...) stosowania art. 362 k.c. stwarzaj1c1 mo¿liwoœæ obni¿enia odszkodowania jest taki zwi1zek pomiêdzy dzia3aniem lub zaniechaniem poszkodowanego a powsta31 szkod1 (zwiêkszeniem siê jej rozmiarów), ¿e bez owej aktywnoœci poszkodowanego b1dŸ w ogóle nie dozna3by on szkody, albo te¿ wyst1pi3aby ona w mniejszym rozmiarze (wyrok S1du N.¿szego z dnia 11 wrzeœnia 2014 r., sygn. akt III CSK 248/13, LEX nr 1541200, wyrok S1du N.¿szego z dnia 29 paŸdziernika 2008 r., sygn. akt IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009/3/66). (...) ten musi byæ oceniany w kategoriach adekwatnej przyczynowoœci, bo chocia¿ w przepisie art. 361 § 1 k.c. mowa jest tylko o zobowi1zanym do naprawienia szkody, to kodeks dla oceny zachowania siê poszkodowanego nie wprowadza innego miernika (wyrok S1du N.¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S1du N.¿szego z dnia 20 czerwca 1972 r., sygn. akt II PR 164/72, LEX nr 7098). U pod3o¿a tej konstrukcji tkwi za3o¿enie, ¿e je¿eli sam poszkodowany swoim zachowaniem wp3yn13 na powstanie lub zwiêkszenie szkody, s3usznym jest, by poniós3 konsekwencje swego postêpowania.

Przyczynienie ma charakter obiektywny, odnosz1cy siê do czysto kauzalnych powi1zañ pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego a szkod1, natomiast elementy subiektywne (np. wina lub nieprawid3owoœæ zachowania) wystêpuj1 dopiero na etapie miarkowania wysokoœci œwiadczenia, jako "stosowne okolicznoœci" wskazane w art. 362 k.c.

Oznacza to, ¿e samo ustalenie przyczynienia siê poszkodowanego nie nak3ada na s1d obowi1zku zmniejszenia odszkodowania, ani nie przes1dza o stopniu tego zmniejszenia. Ustalenie przyczynienia jest warunkiem wstêpnym, od którego w ogóle zale¿y mo¿liwoœæ rozwa¿ania zmniejszenia odszkodowania, i warunkiem koniecznym, lecz niewystarczaj1cym, gdy¿ samo przyczynienie nie przes1dza zmniejszenia obowi1zku szkody. O tym, czy obowi1zek naprawienia szkody nale¿y zmniejszyæ ze wzglêdu na przyczynienie siê, a je¿eli tak – w jakim stopniu nale¿y to uczyniæ, decyduje s1d w procesie sêdziowskiego wymiaru odszkodowania w granicach wyznaczonych przez art. 362 k.c. Decyzja o obni¿eniu odszkodowania jest uprawnieniem s1du, a rozwa¿enie wszystkich okolicznoœci in casu, w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej – jest jego powinnoœci1 (wyrok S1du N.¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896). Tym samym art. 362 k.c. zaliczany jest do tzw. prawa sêdziowskiego, którego istot1 jest pozostawienie s1dowi pewnego marginesu swobody, co nie zwalnia z obowi1zku uwzglêdnienia i wnikliwego rozwa¿enia wskazówek zawartych w tym przepisie (wyrok S1du Apelacyjnego w (...) z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 310/13, LEX nr 1362660). Oznacza to, ¿e nie ma znaku równoœci pomiêdzy stopniem przyczynienia siê a stopniem obni¿enia odszkodowania, chocia¿ nie jest te¿ wykluczone, ¿e w konkretnych okolicznoœciach sprawy zmniejszenie odszkodowania nast1pi w takim samym stopniu, w jakim poszkodowany przyczyni3 siê do szkody. W tej ostatniej sytuacji istotne jest, aby nie nast1pi3o to automatycznie, lecz w wyniku oceny wszystkich okolicznoœci sprawy. D. jeszcze nale¿y, ¿e interpretacji art. 362 k.c. nie mo¿na dokonywaæ w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzone s1 roszczenia odszkodowawcze. Jeœli zobowi1zany do naprawienia szkody odpowiada na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 k.c., obok adekwatnego zwi1zku przyczynowego, wystarczy obiektywna nieprawid3owoœæ zachowania siê poszkodowanego, gdy zaœ odpowiedzialnoœæ za szkodê zasadza siê na winie, to nieodzown1 przes3ank1 stwierdzenia przyczynienia jest zawinione zachowanie siê poszkodowanego (wyrok S1du Apelacyjnego w £odzi z dnia 08 sierpnia 2014 r., III APa 1/13, LEX nr 1506188, wyrok S1du Apelacyjnego w W. z 30 stycznia 2013 r., VI ACa 1080/12, LEX nr 1294870, wyrok S1du Apelacyjnego w P. z 18 lutego 2010 r., I ACa 80/10, LEX nr 628217, wyrok S1du N.¿szego z 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S1du N.¿szego z 17 czerwca 2009 r., IV CSK 84/09, LEX nr 818614). P.œlenia te¿ wymaga, ¿e art. 362 k.c. wymienia stopieñ winy obu stron jako istotn1, ale nie jedyn1 okolicznoœæ decyduj1c1 o stopniu zmniejszenia odszkodowania, stanowi1c, ¿e na stopieñ zmniejszenia odszkodowania ma wp3yw tak¿e zespó3 okolicznoœci. Brak skonkretyzowania w tym przepisie, o jakie okolicznoœci chodzi, tj. czy tylko zwi1zane z samym wypadkiem, czy tak¿e odnosz1ce siê do jego konsekwencji, czy wreszcie odnosz1ce siê np. do sytuacji ¿yciowej osoby poszkodowanej i sprawcy, nakazuje przyj1æ, ¿e okolicznoœci te winny byæ rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piœmiennictwie za okolicznoœci, które nale¿y uwzglêdniæ przy dokonywaniu obni¿enia odszkodowania uznano: stopieñ przyczynienia siê obu stron, wiek poszkodowanego, stopieñ naruszenia obiektywnych regu3 postêpowania przez poszkodowanego, ich konfrontacja z zarzutami stawianymi odpowiedzialnemu za szkodê, pobudki, motywy jakimi kierowa3 siê poszkodowany, podejmuj1c dzia3anie nieprawid3owe, ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi1zków i stopieñ ich naruszenia, rozmiar i waga uchybieñ po stronie poszkodowanego, ocena samej przyczyny wyrz1dzaj1cej szkodê, ocena zachowania siê poszkodowanego.

(...)¿sze rozwa¿ania na grunt niniejszej sprawy (...), ¿e powódka nie przyczyni3a siê do zwiêkszenia rozmiaru szkody lub jej powstania. (...), ¿e jej zachowanie po zajêciu miejsca w autobusie nie by3o obiektywnie nieprawid3owe. Powódka jako osoba o ograniczonej zdolnoœci poruszania siê, skorzysta3a z dostêpnego rozk3adanego siedzenia. J.œnie zauwa¿yæ nale¿a3o, co dobitnie wynika ze znajduj1cych siê w aktach sprawy kadrów z monitoringu, ¿e niezale¿nie od pozycji siedz1cej powódki dosz3oby do jej upadku. Nie mniej powódka nie siedzia3a bokiem do kierunku jazdy, ale przodem z lekkim odchyleniem w praw1 stronê. Co wiêcej powódka nie mia3a mo¿liwoœci przytrzymania siê uchwytów, gdy¿ w dostêpnym miejscu siedz1cym nie by3y one dostêpne. Dlatego w3aœnie powódka w pozycji siedz1cej podtrzymywa3a siê kul1, która s3u¿y3a jej do poruszania. Powódka nie mia3a wiêc innej mo¿liwoœci unikniêcia wypadku podczas gwa3towanego hamowania autobusu, a tym bardziej upadniêcia w bardziej korzystny sposób, powoduj1cy mniejsze obra¿enia. Wynika to równie¿ z faktu, ¿e powódka dozna3a ogólnych pot3uczeñ prawej strony cia3a, co nale¿y zakwalifikowaæ jako stosunkowo 3agodne skutki upadki w autobusie, co s1dowi wiadomo z racji rozpoznawania podobnych spraw. Powódka nie uchybi3a jakimkolwiek obiektywnym normom bezpiecznej podró¿y komunikacj1 publiczn1.

Nie istnieje zatem adekwatny zwi1zek przyczynowy pomiêdzy zachowaniem powódki a w ogóle powstaniem szkody, co uniemo¿liwia jakiekolwiek miarkowanie nale¿nego powódce zadoœæuczynienia za doznan1 krzywdê. N.¿nie od tej oceny, przemawia za tym równie¿ ca3okszta3t pozosta3ych okolicznoœci. (...) nie widzia3 podstaw do skorzystania z tej instytucji maj1c równie¿ na uwadze ca3okszta3t okolicznoœci towarzysz1cych zdarzeniu. Z.¿ywszy na brak automatyzmu w stosowaniu omawianego mechanizmu (...) pod uwagê, ¿e powódka jest osob1 starsz1 (w dacie wypadku mia3a 85 lat) z widocznym ograniczeniem ruchomoœci. K.œæ zajêcia mniej bezpiecznego miejsca wynika3a z faktu, ¿e powódce nie odst1piono miejsca siedz1cego, nawet specjalnie do tego wyznaczonego.

Jeœli chodzi o roszczenie o zap3atê zadoœæuczynienia za krzywdê, to pozwany zakwestionowa3 przede wszystkim rozmiar krzywdy poniesionej przez powódkê. (...) w przedmiocie rozmiaru krzywdy pamiêtaæ nale¿a3o, ¿e nie jest mo¿liwe œcis3e okreœlenie rozmiaru krzywdy i wysokoœci zadoœæuczynienia, zaœ ka¿dy przypadek powinien byæ rozpatrywany indywidualnie z uwzglêdnieniem wszystkich okolicznoœci sprawy (por.: wyrok SN z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, OSP 2012/4/44). Bez w1tpienia wprowadzenie do przepisu art. 445 § 1 k.c. klauzuli generalnej "odpowiedniej sumy" pozostawia s1dowi orzekaj1cemu margines uznaniowoœci, co do wysokoœci zas1dzanej kwoty. Jest on dodatkowo wzmocniony fakultatywnym charakterem tego przyznania ("mo¿e"), co wskazuje na konstrukcjê nale¿nego zadoœæuczynienia dopiero po przekroczeniu pewnego poziomu krzywdy (por.: wyrok S1du N.¿szego z dnia 23 stycznia 1974 r., II CR 763/73, OSPiKA 1975, nr 7-8, poz. 171). Pomimo niemo¿noœci œcis3ego ustalenia wysokoœci uszczerbku nale¿y jednak opieraæ rozstrzygniêcie na kryteriach zobiektywizowanych, a nie kierowaæ siê wy31cznie subiektywnymi odczuciami poszkodowanego. (...) na uwadze, ¿e wobec niewymiernoœci szkody niemaj1tkowej okreœlaj1c wysokoœæ "odpowiedniej sumy", s1d powinien niew1tpliwie kierowaæ siê celami oraz charakterem zadoœæuczynienia i uwzglêdniæ wszystkie okolicznoœci maj1ce wp3yw na rozmiar doznanej szkody niemaj1tkowej. Podstawowe znaczenie musi mieæ rozmiar doznanej krzywdy, o którym decyduj1 przede wszystkim takie czynniki, jak rodzaj uszkodzenia cia3a czy rozstroju zdrowia, ich nieodwracalny charakter polegaj1cy zw3aszcza na kalectwie, d3ugotrwa3oœæ i przebieg procesu leczenia, stopieñ cierpieñ fizycznych i psychicznych, ich intensywnoœæ i d3ugotrwa3oœæ, wiek poszkodowanego i jego szanse na przysz3oœæ oraz poczucie nieprzydatnoœci spo3ecznej (por.: wyrok S1du N.¿szego z dnia 1 kwietnia 2004r., II CK 131/03, LEX nr 327923). Ponadto nale¿y mieæ na wzglêdzie, ¿e chodzi tu o krzywdê ujmowan1 jako cierpienie fizyczne, a wiêc ból i inne dolegliwoœci oraz cierpienia psychiczne, czyli negatywne uczucia prze¿ywane w zwi1zku z cierpieniami fizycznymi lub nastêpstwami uszkodzenia cia3a, czy rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, wy31czenia z normalnego ¿ycia itp. Celem zadoœæuczynienia jest przede wszystkim z3agodzenie tych cierpieñ. Winno ono mieæ charakter ca3oœciowy i obejmowaæ wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno ju¿ doznane, jak i te, które zapewne wyst1pi1 w przysz3oœci (a wiêc prognozy na przysz3oœæ). Przy ocenie wiêc "odpowiedniej sumy" nale¿y braæ pod uwagê wszystkie okolicznoœci danego wypadku, maj1ce wp3yw na rozmiar doznanej krzywdy (por.: wyrok S1du N.¿szego z dnia 3 lutego 2000r., CKN 969/98, LEX nr 50824). Zwraca siê przy tym uwagê na koniecznoœæ zachowania niezbêdnej równowagi miêdzy kompensacyjn1 funkcj1 zadoœæuczynienia, a koniecznoœci1 uwzglêdnienia materialnego poziomu ¿ycia i dochodów spo3eczeñstwa (por. wyrok S1du N.¿szego z dnia 17.11.2016 r., IV CSK 15/16, LEX nr 2180098).

W ocenie (...) powódka wykaza3a, ¿e dochodzona przez ni1 kwota z tytu3u zadoœæuczynienia za krzywdê jedynie czêœciowo (tj. w kwocie 2.000,00 z3) jest adekwatna do rozmiaru obra¿eñ doznanych w wyniku wypadku z dnia 5 grudnia 2018 roku, dolegliwoœci bólowych z nimi zwi1zanych, rozmiaru cierpieñ fizycznych i psychicznych oraz ograniczeñ w ¿yciu codziennym, wieku powoda i jego dotychczasowego trybu ¿ycia. Przede wszystkim za przyznaniem poszkodowanej zadoœæuczynienia w takiej w3aœnie wysokoœci przemawia rozmiar i charakter obra¿eñ, jakie odnios3a wskutek wypadku. Z opinii (...) wynika3o, ¿e powódka nie dozna3a trwa3ego lub d3ugotrwa3ego uszczerbku na zdrowiu na skutek wypadku. (...) natomiast st3uczeñ ca3ej prawej strony cia3a (rêki, uda, barku). Normalnym nastêpstwem doznanych obra¿eñ by3y dolegliwoœci bólowe niew1tpliwie towarzysz1ce powódce przez co najmniej tydzieñ czasu. (...) jest, ¿e naczynia krwionoœne osób starszych oraz kobiet s1 bardziej kruche. Dodatkowo regeneracja po uszkodzeniu narz1dów cia3a na ogó3 nastêpuje wolniej ni¿ u przeciêtnej osoby m3odej. W tym kontekœcie odpowiedzialnoœæ pozwanego mieœci siê w granicach nastêpstw „normalnych” dla osoby w odpowiednim wieku. Ostatecznie uznaæ nale¿a3o, ¿e dolegliwoœci bólowe powódki by3y przejœciowe. O.¿enia musia3y wygoiæ siê ca3kowicie. (...) ortopeda rozdzieli3 mog1ce towarzyszyæ powódce dolegliwoœci bólowe niezwi1zane z wypadkiem. Warto zwróciæ uwagê, ¿e przez pewien okres powódka odczuwa3a dyskomfort w codziennym funkcjonowaniu w stopniu wy¿szym ni¿ wynikaj1cy z dotychczasowych schorzeñ. Nie mo¿na pomijaæ koniecznoœci wielogodzinnej wizyty na szpitalnym oddziale ratunkowym, co równie¿ stanowi pewien wymiar cierpienia, podlegaj1cy kompensacji.

Zatem (...), ¿e doznane urazy poci1ga3y za sob1 jedynie przemijaj1ce i krótkotrwa3e skutki zarówno w sferze zdrowia fizycznego jak i psychicznego (w kontekœcie obni¿enia samopoczucia). Nie wp3ynê3y na aktywnoœæ ¿yciow1 powódki w d3u¿szym horyzoncie czasowym.

W zwi1zku z powy¿szym kwota 2.000,00 z3 z tytu3u zadoœæuczynienia (ponad wyp3acon1 ju¿ kwotê 350,00 z3) za jest odpowiednia do charakteru urazów, ich skutków, d3ugotrwa3oœci i sposobu leczenia, w szczególnoœci do dyskomfortu w codziennym funkcjonowaniu wynikaj1cego z doznanego z tego tytu3u urazu. (...) pod rozwagê, ¿e zadoœæuczynienie nie mo¿e powodowaæ wzbogacenia po stronie poszkodowanego kosztem sprawcy i ubezpieczyciela, a jedynie rekompensowaæ powsta31 krzywdê. Zdaniem (...) kwota ta – z uwagi na aktualny poziom ¿ycia spo3eczeñstwa – przedstawia dla powódki ekonomicznie odczuwaln1 wartoœæ. J.œnie nie jest ona nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków maj1tkowych spo3eczeñstwa i jest utrzymana w rozs1dnych granicach. (...) te¿ w ocenie (...) wy¿ej wskazane okolicznoœci sprawy w pe3ni usprawiedliwiaj1 tak1 wysokoœæ zadoœæuczynienia i w ¿aden sposób nie mo¿na go uznaæ za nadmierne. Przy miarkowaniu wysokoœci zadoœ (...) na uwadze to, i¿ z opinii (...) jednoznacznie wynika3o, i¿ doznany przez powódkê uraz nie stanowi3 dla niej znacz1cego ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, a ponadto przebieg leczenia by3 standardowy dla tego typu urazów. (...)œ (...) pod uwagê znacz1cy spadek si3y nabywczej pieni1dza, co skutkuje korekt1 przyznawanych kwot z tytu3u zadoœæuczynienia w praktyce orzeczniczej.

(...) zatem na uwadze wszystkie podniesione powy¿ej okolicznoœci na mocy art. 822 § 1 i 4 k.c., art. 8241 § 1 k.c., 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. oraz art. 9 i art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi1zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. art. 415 k.c. (...) w punkcie 1. wyroku zas1dzi3 od pozwanego na rzecz powódki kwotê 2.000,00 z3 tytu3em zadoœæuczynienia.

Natomiast w pozosta3ym zakresie na podstawie art. 361 § 2 k.c. (...) w punkcie 2. wyroku oddali3 powództwo o zadoœæuczynienie jako zawy¿one.

Na podstawie art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowi1zkowych (...) oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. (...) odsetki ustawowe od kwoty zadoœæuczynienia od dnia 20 sierpnia 2019 roku do dnia zap3aty. Ustawowy 30-dniowy termin nale¿y traktowaæ jako maksymalny na ocenê zasadnoœci roszczenia i wyp3atê œwiadczenia. Je¿eli pozwany przed jego up3ywem wyda3 decyzjê odmown1, to nastêpnego dnia pozostawa3 w zw3oce z zap3at1 i od tego dnia nale¿nego by3y odsetki za opóŸnienie.

O kosztach procesu (...) na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 rozporz1dzenia Ministra S.œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op3at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.).

Strony wygra3y proces w równej czêœci. Poniesione identyczne koszty wynagrodzenia kwalifikowanego pe3nomocnika, op3aty skarbowej od pe3nomocnictwa oraz zaliczki na poczet wynagrodzenia bieg3ego podlegaj1 wzajemnemu zniesieniu. (...) od pozwu wynios3a 200,00 z3. Z.¿ywszy na stosunek wygranej do przegranej pozwany powinien partycypowaæ w tym koszcie w po3owie i dlatego zas1dzono zwrot 100,00 z3 z tego tytu3u na rzecz powódki.

W punktach 4. i 5. wyroku na tej samej zasadzie na mocy art. 100 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s1dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop3aconych kosztach s1dowych (niepokryta zaliczk1 czêœæ wynagrodzenia bieg3ych w wysokoœci 1.485,96 z3) – uznaj1c, ¿e strony co do zasady powinny ponieœæ ten koszt po po3owie. Dlatego w punkcie 5. wyroku nakazano œci1gniêcie od pozwanego na rzecz Skarbu P. – (...) Rejonowego w G. kwotê 742,98 z3, a w punkcie 4. odstêpuj1c od obci1¿ania powódki kosztami s1dowymi ponad ju¿ uiszczon1 zaliczkê na bieg3ego. (...) pod uwagê, ¿e koniecznoœæ przeprowadzenia dowodu z opinii (...) wynika3a z dzia3ania ubezpieczyciela, który dysponuj1c fachowym zespo3em specjalistów winien ustaliæ prawid3ow1 wysokoœæ zadoœæuczynienia – w kwocie przynajmniej zbli¿onej w miejsce symbolicznej.