Art. 8. Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Art. 8 KP
Kodeks pracy · Dział pierwszy. Przepisy ogólne › Rozdział I. Przepisy wstępne
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 2 czerwca 1996 r.
- Akt: Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245
Jak sądy stosują art. 8 KP
Sądy powołały ten przepis w 3404 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- II PK 248/14Sąd Najwyższy · 15.09.2015
Gdyby próbować uznać, że „dieta” określona umową o pracę nie obejmowała ryczałtu za nocleg, to żądanie ryczałtu byłoby sprzeczne z normą z art. 8 k.p.
- I PK 140/14Sąd Najwyższy · 20.01.2015
Inne okoliczności dotyczące pracownika, niezwiązane ze stosunkiem pracy, np. jego sytuacja rodzinna, osobista czy majątkowa, mogą natomiast w konkretnej sprawie powodować, że wypowiedzenie, aczkolwiek uzasadnione w rozumieniu art. 45 k.p., jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.).
- III PK 136/13Sąd Najwyższy · 18.09.2014
W zachowaniu pracodawcy powódki (Zakładu Remontowego) Sąd Okręgowy nie dopatrzył się ponadto znamion nadużycia prawa podmiotowego oraz sprzeczności z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 8 k.p.
- P 46/11Trybunał Konstytucyjny · 22.05.2013
… wypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni, a realizacja tego roszczenia nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu art. 8 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2012 r., sygn. akt II PK 240/11, Lex nr 1170241).
- III PK 96/15Sąd Najwyższy · 14.04.2016
… uwagi na przerwanie biegu terminów przedawnienia w dacie wniesienia niniejszego pozwu, trzeba dodatkowo stwierdzić, iż podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia co do tej części roszczeń - niezależnie od bezzasadności tego zarzutu - postrzegane jest w judykaturze jako nadużycie prawa w rozumieniu art. 8 k.p.
- I PK 244/13Sąd Najwyższy · 01.04.2014
Inne okoliczności dotyczące pracownika, niezwiązane ze stosunkiem pracy, np. jego sytuacja rodzinna, osobista czy majątkowa, mogą natomiast w konkretnej sprawie powodować, że wypowiedzenie, aczkolwiek uzasadnione w rozumieniu art. 45 k.p., jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.).
- II PK 304/12Sąd Najwyższy · 10.06.2013
W ocenie Sądu powód opierał swoje roszczenie na bezzasadnej odmowie udzielenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę, nadużywając prawa (art. 8 k.p.) i naruszając społeczno - gospodarcze przeznaczenie prawa.
- II PK 37/15Sąd Najwyższy · 22.03.2016
… Sądu Okręgowego, ich naruszenie nie pozwala stwierdzić, że naruszenie ma charakter ciężki; c) art. 45 § 3 k.p. i art. 8 k.p. przez nieprzyjęcie, że roszczenie o przywrócenie do pracy jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa oraz z zasadami współżycia społecznego; d) art. 52 § 2 k.p. przez …
- III PK 80/15Sąd Najwyższy · 17.03.2016
Z kolei, w zachowaniu powódki Sąd odwoławczy nie dopatrzył się takich znamion, które kwalifikowałyby się do oddalenia powództwa z powołaniem się na nadużycie przez pracownicę ochrony prawnej (art. 8 k.p.).
- I PK 134/15Sąd Najwyższy · 11.05.2016
… art. 39 k.p., pod warunkiem podjęcia pracy przysługuje wynagrodzenie za pracę za cały czas pozostawania bez pracy; (-) art. 8 k.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy stanowisko procesowe powoda polegające na przywróceniu go do pracy nie stanowi nadużycia prawa i nie jest sprzeczne z zasadami współżycia …
- I PK 241/13Sąd Najwyższy · 01.04.2014
… podjętego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w związku z czym nie jest wiadomo, w jakim zakresie Sąd ten zaaprobował i uznał za własne ustalenia Sądu Rejonowego; c) brak rozpoznania podniesionych w apelacji strony pozwanej zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 k.p. oraz art. 65 § 2 i art. 356 § 2 k.c.
- II PK 81/13Sąd Najwyższy · 20.12.2013
… kontroli kasacyjnej, konkretnie brak merytorycznego stanowiska w zakresie zgłoszonego w apelacji zarzutu naruszenia art. 8 k.p. przy orzekaniu o odszkodowaniu, co do naruszenia przepisów § 1,2 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania …
- I PK 85/15Sąd Najwyższy · 01.03.2016
Konstrukcja nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c. oraz art. 8 k.p.) ma jednak charakter wyjątkowy i może być zastosowana tylko po wykazaniu wyjątkowych okoliczności.
- II PK 241/14Sąd Najwyższy · 13.08.2015
Z tej przyczyny ich żądanie ponad wypłacone 42 euro należało uznać za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 8 k.p.).
- II UZP 1/10Sąd Najwyższy · 21.04.2010
ani art. 8 k.p., bo przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepi-
- II PK 58/09Sąd Najwyższy · 24.09.2009
wodów nie wygasły z mocy prawa; b) art. 8 k.p., poprzez wadliwe zastosowanie pole-
- SK 18/05Trybunał Konstytucyjny · 27.11.2007
W szczególnych okolicznościach sąd pracy, przyznając odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy, może powołać się na art. 8 k.p.
- I PK 135/10Sąd Najwyższy · 20.01.2011
generalnej przewidzianej przez art. 8 k.p., ponieważ sama w sposób rażący
- III PK 54/15Sąd Najwyższy · 21.01.2016
Okoliczności przemawiające za ochroną interesu pracownika powinny być przez Sądy brane pod uwagę jedynie kontekście klauzuli nadużycia prawa (art. 8 k.p.).
- I PK 271/13Sąd Najwyższy · 20.05.2014
Powoływanie się zatem na okoliczność, która potencjalnie była mu znana w chwili zawarcia z powódką stosunku pracy, po blisko 8 miesiącach zatrudnienia powódki budzi poważne wątpliwości również punktu widzenia art. 8 k.p.
- II PK 108/15Sąd Najwyższy · 20.01.2016
… do szczególnie ważnych informacji; 3/ art. 484 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 101 2 § 1 i 3 k.p. i art. 8 k.p., przez jego wadliwe zastosowanie i zasądzenie od pozwanego kary umownej, w sytuacji gdy pozwany nie naruszył umownego zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy, a pracodawca nie …
- II PK 65/15Sąd Najwyższy · 05.05.2016
… zgodnie z utrwalonym poglądem wyrażonym w orzecznictwie sąd może orzec o odszkodowaniu zamiast dochodzonego przez pracownika przywrócenia do pracy, gdy pracownik podlega szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy, a pierwotnie popierane żądanie w okolicznościach sprawy jawi się jako nadużycie prawa (art. 8 k.p.).
- I PK 137/14Sąd Najwyższy · 20.01.2015
Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji – na podstawie art. 58 k.p. i art. 56 k.p. w związku z art. 8 k.p. i art. 477 1 k.p.c. – zasądził na rzecz powoda odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia w kwocie 6.433, 26 zł.
- III PK 68/14Sąd Najwyższy · 04.02.2015
Zgodnie bowiem z art. 8 k.p. działanie uprawnionego polegające na czynieniu ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
- I PK 308/13Sąd Najwyższy · 05.06.2014
… postaci powołanych przez pozwaną przepisów tj. art. 25 § 1 k.p., art. 25 1 § 1 k.p. i art. 33 k.p. w związku z klauzulą 5 załącznika do Dyrektywy Rady 99/70/WE, w związku z art. 8 k.p. oraz art. 58 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 30 § 1 pkt 2 i § 4 k.p., art. 38 k.p., a w konsekwencji art. 45 § 1 k.p.
- P 4/10Trybunał Konstytucyjny · 12.07.2010
W szczególnych okolicznościach sąd pracy, przyznając odszkodowanie zamiast przywrócenia do pracy, może powołać się na art. 8 k.p. (zob. wyrok TK z 27 listopada 2007 r., sygn.
- I PK 197/14Sąd Najwyższy · 18.03.2015
Działanie pozwanego polegające na rozwiązaniu umowy o pracę nie było również sprzeczne z art. 8 k.p., gdyż od pracownika nie można wymagać, aby znosił dokonywanie wypłat wynagrodzenia po terminie, nawet jeśli tego wcześniej nie kwestionował.
- II PK 302/14Sąd Najwyższy · 13.01.2016
… uwzględnił zawartego w apelacji wniosku o wystąpienie do Powiatowego Urzędu Pracy w L. o udzielenie informacji, od kiedy strona powodowa poszukuje pracownika na miejsce pozwanego, bowiem informacja ta, w kontekście normy art. 8 k.p., nie miałaby znaczenia ani dla rozstrzygnięcia sprawy, ani dla rozpoznania apelacji.
- I PK 275/12Sąd Najwyższy · 25.04.2013
§ 1 k.p.c. w związku z art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 8 k.p., polegające na nierozważeniu
- I PK 125/15Sąd Najwyższy · 01.03.2016
… wyjątkowo, w przypadku szczególnie rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych lub obowiązujących przepisów prawa; 2/ art. 8 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na rażące naruszenie przez powódkę obowiązków pracowniczych czy …
Pracuj z art. 8 k.p. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 8 KPSądy powołały ten przepis w 3404 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 8 KPOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 8Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks pracy z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks pracy
- Art. 300 KP
- Art. 22 KP
- Art. 30 KP
- Art. 45 KP
- Art. 52 KP
- Art. 56 KP
- Art. 100 KP
- Art. 18 KP
- Art. 2 KP
- Art. 42 KP
- Art. 94 KP
- Art. 78 KP
- Art. 9 KP
- Art. 58 KP
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →