Art. 405 KC

Kodeks cywilny · Księga trzecia. Zobowiązania › Tytuł V. Bezpodstawne wzbogacenie

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795

Jak sądy stosują art. 405 KC

Sądy powołały ten przepis w 13 008 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• II CSK 359/14Sąd Najwyższy · 06.02.2015Jego zdaniem, jeżeli podstawą dokonywania nakładów przez posiadacza nieruchomości jest porozumienie z właścicielem, to do ich rozliczenia mają zastosowania art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § i 2 k.c.
• II CSK 862/14Sąd Najwyższy · 13.01.2016Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Okręgowego, że świadczenie uiszczone przez powoda tytułem ceny sprzedaży nieruchomości jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi na podstawie art. 410 § 2 w zw. z art. 405 k.c.
• I ACa 590/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 23.11.2021… przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.” Co do zasady, kredytobiorca powinien więc zwrócić bankowi …
• II CSK 517/13Sąd Najwyższy · 15.05.2014… pozwana, zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 405 k.c. w związku z art. 410 § 1 k.c. w związku z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 309 k.p.c., art. 299 i 230 k.p.c. oraz art. 232 …
• V CSK 362/12Sąd Najwyższy · 28.08.2013kar umownych za opóźnienie, lecz art. 405 i nast. k.c.
• III CSK 23/15Sąd Najwyższy · 11.12.2015W sytuacji, w której wykonawca zostaje zmuszony do wykonania robót nieobjętych pierwotnym projektem i ponosi z tego tytułu koszty, przysługuje mu przeciwko zamawiającemu roszczenie przewidziane w art. 405 k.c.
• I CSK 66/11Sąd Najwyższy · 24.11.2011braku podstawy prawnej przewidzianą w art. 405 k.c.
• I ACa 605/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2021Sąd Okręgowy uznał za zasadne również żądanie zapłaty mające za swoją podstawę art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c.
• IV CSK 440/13Sąd Najwyższy · 07.03.2014… twierdzi, że umowa kredytowa łącząca go z pozwanym była i jest nieważna, to oznacza to, że pozwany świadczył mu nienależnie kwotę 5.010.000 zł przez jej oddanie do dyspozycji powoda, a powód wobec nieważności umowy obowiązany byłby do zwrotu tego nienależnego świadczenia (art. 410 § 2 k.c.) na podstawie art. 405 k.c.
• I ACa 274/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 16.01.2023… roszczenie o zapłatę kwoty dotąd świadczonej bankowi przez powoda za niezasadne, Sąd Okręgowy odwołał się do brzmienia art. 405 kc oraz art. 411 kc i podniósł, iż uwzględnianie spłat dokonywanych przez kredytobiorcę jako wykonanie nieważnej umowy kredytowej jest niezbędne dla określenia minimalnego przesunięcia …
• I ACa 35/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 24.06.2021Jako podstawę prawną Sąd Okręgowy wskazał art. 405 k.c. w związku z art. 410 § 1 i 2 k.c.
• IV CSK 272/14Sąd Najwyższy · 12.02.2015Zarzucił naruszenie: art. 123 § 1 pkt 1 i 3 k.c. w związku z art. 823, art. 182 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c.; art. 405 w związku z art. 410 § 1 i § 2 k.c. i art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. a także art. 5 k.c.
• III CSK 66/13Sąd Najwyższy · 13.12.2013- art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. oraz w zw. art. 405 k.c. poprzez ich
• I CSK 136/14Sąd Najwyższy · 17.04.20154) art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. w zw. z art. 405 k.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny wobec przyjęcia, że uzgodnione premie pieniężne stanowiły bezpodstawną korzyść majątkową, podlegającą zwrotowi na rzecz powoda;
• I ACa 973/20Sąd Apelacyjny w Katowicach · 07.03.2022Wskazał, że roszczenie to znajduje uzasadnienie w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. kc), a szczególnym rodzajem bezpodstawnego wzbogacenia jest tzw. świadczenie nienależne, o którym mowa w art. 410 kc.
• IV CSK 368/14Sąd Najwyższy · 19.03.2015Za prace wykonanie powtórnie pozwana powinna zapłacić, przy czym podstawę prawną roszczenia powoda stanowić mógł art. 405 k.c.
• V ACa 127/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 09.06.2021W tym stanie rzeczy podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.
• I CSK 306/15Sąd Najwyższy · 29.04.2016… a także niewłaściwe zastosowanie i uznanie za bezzasadne roszczeń odszkodowawczych powoda; - art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c. przez odmowę ich zastosowania i przyjęcie, że powodowi nie przysługują dochodzone wobec pozwanego roszczenia o zapłatę za wykonane roboty dodatkowe; - art. 58 § 2 k.c. oraz art. 353 1 …
• I ACa 568/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 10.05.2023… możliwość utrzymania umowy po wyeliminowaniu z niej klauzul abuzywnych i jakie będą następstwa dalszego funkcjonowania stosunku prawnego o takiej treści, czy też takiej możliwości nie ma, co będzie związane przede wszystkim z koniecznością zwrotu przez strony spełnionych świadczeń (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.).
• I ACa 32/22Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 20.05.2022Jako podstawę swego roszczenia wskazywali przepisy art. 405 k.c. i art. 410 k.c. o nienależnym świadczeniu.
• I ACa 104/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 10.08.2022Za uzasadnione uznał również żądanie zapłaty wywodzone z art. 405 k.c. w zw. z 410 k.c.
• I ACa 265/20Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 19.11.2020Sąd Okręgowy w tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
• I ACa 77/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 31.05.2022art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu świadczeń spełnionych przez Powoda jako nienależnych, pomimo tego, iż:
• I ACa 103/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 21.02.20221 k.c., art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.
• I CSK 651/12Sąd Najwyższy · 19.09.2013… świadczeń wzajemnych stron umowy; art. 353 § 2 k.c. przez przyjęcie, że świadczenie w zobowiązaniu może polegać na ponoszeniu ryzyka; art. 405 w związku z art. 410 § 1 i 2, art. 58 § 2 i art. 353 1 k.c. przez uznanie dochodzonej kwoty jako nienależnego świadczenia, także za okres przed 30 stycznia 2009 r.
• I ACa 135/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 10.08.2022… charakter materialnoprawny) stwierdzić należy iż strona powodowa ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy kredytu, mimo że jednocześnie wystąpiła odpowiednio z roszczeniem o zapłatę należności wynikających z tej umowy jako świadczeń nienależnych (art. 410 k.c. w związku z art. 405 k.c.).
• I ACa 225/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 10.06.2022Zgodnie z art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
• I ACa 645/20Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 08.06.2021W tej sytuacji Sąd przyjął, że powodom przysługuje prawo do żądania zwrotu spełnionego przez powodów świadczenie w postaci wszystkich dotychczas zapłaconych przez nich rat kapitałowo-odsetkowych kredytu, jako nienależnego, w oparciu o art. 405 w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c.
• I ACa 547/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 14.12.2021Skutek taki miałby wówczas moc ex tunc (tj. z datą wsteczną), a zatem do rozliczenia pomiędzy stronami dochodziłoby na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. i nast.).
• I ACa 545/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 25.04.2022Nadto, w polskim systemie prawnym brak jakiegokolwiek przepisu mogącego stanowić podstawę prawną przedmiotowego roszczenia, w szczególności nie jest nim art. 405 k.c. w związku z art. 410 k.c.

Pracuj z art. 405 k.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny

• Art. 6 KC
• Art. 481 KC
• Art. 361 KC
• Art. 455 KC
• Art. 5 KC
• Art. 58 KC
• Art. 445 KC
• Art. 65 KC
• Art. 822 KC
• Art. 415 KC
• Art. 353¹ KC
• Art. 444 KC
• Art. 118 KC
• Art. 471 KC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania cywilnego
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →