Art. 5 KC

Kodeks cywilny · Księga pierwsza. Część ogólna › Tytuł I. Przepisy wstępne

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 października 1990 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795

Jak sądy stosują art. 5 KC

Sądy powołały ten przepis w 21 904 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• SK 20/12Trybunał Konstytucyjny · 16.10.2014Nie ulega bowiem wątpliwości, że działając w ramach wyznaczonych przez art. 3531 oraz art. 5 k.c., przedsiębiorcy, uwzględniwszy zasady słuszności kontraktowej oraz dobre obyczaje obowiązujące w obrocie handlowym, mogą w wyniku negocjacji osiągnąć realny konsens i zastrzec dodatkowe świadczenia o charakterze pieniężnym …
• I CSK 549/14Sąd Najwyższy · 23.07.2015W rezultacie przyjął, że nie był zasadny zarzut pozwanych, jakoby powódka z racji podejmowanych działań nie zasługiwała na ochronę prawną, gdyż jej udzielenie w okolicznościach sprawy stanowiłoby nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.
• II CSK 478/13Sąd Najwyższy · 04.09.2014Sąd pierwszej instancji nie naruszył też – stwierdził Sąd Apelacyjny – art. 5 k.c., jest bowiem niewątpliwe, że odpowiedzialność wekslowa jest odpowiedzialnością surową, ale dopuszczoną przez prawo.
• I CSK 735/13Sąd Najwyższy · 28.11.2014W ocenie Sądu Apelacyjnego, poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne nie uzasadniały zastosowania art. 5 k.c. i uznania żądania powoda, dotyczącego zasądzenia należnej opłaty rocznej z tytułu oddania pozwanej w użytkowanie wieczyste nieruchomości, za nadużycie prawa podmiotowego.
• II CSK 831/14Sąd Najwyższy · 28.10.2015B. – należy, zdaniem Sądu Rejonowego, uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
• I ACa 590/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 23.11.2021Wykonanie uprawnienia retencyjnego jako prawa podmiotowego podlega też ocenie w kontekście normy art. 5 k.c. co do zgodności z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego.
• III CZP 13/13Sąd Najwyższy · 18.09.2013takiego zachowania powoda z zastosowaniem art. 5 k.c., a więc dokonanie oceny,
• III CSK 192/14Sąd Najwyższy · 06.03.2015… nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. 1995, Nr 36, poz. 175 ze zm.); - art. 5 k.c. przez jego niezastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że sam fakt wybudowania urządzeń przesyłowych bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i bez zadbania o uzyskanie prawa do …
• I CSK 16/15Sąd Najwyższy · 28.01.2016… prawne regulujące sytuacje, w których naruszenie zasad współżycia społecznego powoduje ujemne skutki prawne (por. art. 5, 58 § 2 k.c.,1008 punkt 1 k.c., art. 56 § 2 i 3 k.r.o.), w których powstanie, zmiana lub ustanie konkretnych praw lub obowiązków uzależnione jest od oceny danego stosunku prawnego z punktu …
• I CSK 524/08Sąd Najwyższy · 16.04.2009niezastosowanie, naruszenie art. 5 k.c. przez jego zastosowanie, pomimo
• II CSK 677/11Sąd Najwyższy · 11.07.2012obowiązującego porządku prawnego, w tym wyrażoną w art. 5 k.c. klauzule zasad
• III CSK 300/11Sąd Najwyższy · 26.04.2012że emisja obligacji nie miała na celu obejścia prawa, i art. 5 k.c. przez przyjęcie, że
• I ACa 705/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2021Sąd zatem powinien wstępnie ocenić postanowienia w płaszczyźnie art. 4 ust 2 w zw. z art. 5 Dyrektywy (art. 3851 par. 1 zdanie drugie k.c.).
• V CSK 322/13Sąd Najwyższy · 08.05.2014Sąd Okręgowy, uwzględniając okoliczności sprawy, uznał podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwany zakład ubezpieczeń za naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
• V CSK 603/15Sąd Najwyższy · 18.05.2016W jego ocenie, nie było także podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 568 § 1 k.c. w zw. z art. 5 k.c., ponieważ ten ostatni przepis nie ma zastosowania do upływu terminu określonego w art. 568 § 1 k.c.
• I CSK 727/12Sąd Najwyższy · 19.09.2013Za niedopuszczalne uznał stosowanie art. 5 k.c. w ramach powództwa opartego na podstawie art. 189 k.p.c.
• II CSK 383/14Sąd Najwyższy · 30.04.2015Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 5 k.c.
• IV CSK 141/15Sąd Najwyższy · 16.12.2015… art. 670 § 1 k.c., art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c., art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 676 k.c., art. 671 § 1 k.c. w zw. z art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c., art. 471 k.c., art. 473 § 2 k.c., art. 415 k.c., art. 5 k.c. w zw. z art. 676 k.c., art. 353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 2 i § 3 k.c. w zw. z art. 676 k.c.
• I ACa 605/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2021Sąd nie jest też uprawniony do badania rzeczywistych motywów, które skłoniły powodów do wytoczenia powództwa (tak długo, jak mieszczą się one w granicach wyznaczonych art. 5 k.c., które w niniejszej sprawie nie zostały przekroczone).
• P 56/11Trybunał Konstytucyjny · 25.07.2013… korygowania skutków zastosowania przepisów o zachowku z powołaniem się na zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 kodeksu cywilnego) w celu zapobieżenia powstaniu sytuacji jaskrawie niesprawiedliwych (zob. m.in. uchwała SN z 19 maja 1981 r., sygn. akt III CZP 18/81, OSNC nr 12/1981, poz. 228; wyrok SN z 7 …
• I ACa 274/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 16.01.20231 § 1 zd. drugie k.c.) lub jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem czyli jeśli nie spełniają wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13.
• III CSK 123/14Sąd Najwyższy · 30.01.2015Jako nietrafny, ocenił zarzut naruszenia art. 5 k.c.
• I CSK 360/14Sąd Najwyższy · 23.07.2015Podniósł, że rozważając zastosowanie art. 5 k.c., nie można abstrahować również od faktu, że korzystanie przez pozwanego z lokalu mieszkalnego nigdy nie przybrało waloru komercyjnego i nie stanowiło źródła jakiegokolwiek dochodu dla niego, a nieodpłatne udostępnienie go swemu pracownikowi miało na celu ochronę mienia …
• III CSK 178/13Sąd Najwyższy · 24.04.2014art. 5 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że
• II CSK 555/14Sąd Najwyższy · 20.08.2015Postępowanie powoda domagającego się zapłaty równowartości udzielonej bonifikaty dopiero w 2011 roku, a więc po upływie kilku lat od transakcji, narusza zasady współżycia społecznego i nie zasługuje na ochronę w świetle art. 5 k.c.
• II UK 223/13Sąd Najwyższy · 04.12.2013Niezrozumiały jest zarzut obrazy art. 2 ustawy systemowej w związku z art. 5 k.c.
• SK 4/11Trybunał Konstytucyjny · 27.09.2012… wolą prawodawcy, sędzia konkretyzuje a casu ad casum pojęcia nieostre (np. dobrej wiary, zasad współżycia społecznego, art. 5 k.c., art. 7 k.c., czy – jak w sprawie skarżącej – rażącego niedbalstwa), odwołuje się do swego wewnętrznego przekonania (np. przy ocenie dowodów, art. 233 § 1 k.p.c.), dokonuje własnej oceny …
• IV CSK 272/14Sąd Najwyższy · 12.02.2015Podzielił także stanowisko Sądu pierwszej instancji co do występowania w sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c.
• I PK 85/15Sąd Najwyższy · 01.03.2016Oceniając zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia z punktu widzenia konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), Sąd pierwszej instancji uznał, że analiza stanu faktycznego sprawy doprowadziła do przekonania o braku przesłanek nakazujących kwalifikować zarzut przedawnienia jako sprzeczny z zasadami …
• II CSK 438/12Sąd Najwyższy · 11.04.2013art. 5 k.c., polegającą na niewskazaniu jakie konkretne zasady współżycia

Pracuj z art. 5 k.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny

• Art. 6 KC
• Art. 481 KC
• Art. 361 KC
• Art. 455 KC
• Art. 58 KC
• Art. 445 KC
• Art. 65 KC
• Art. 822 KC
• Art. 415 KC
• Art. 353¹ KC
• Art. 444 KC
• Art. 118 KC
• Art. 405 KC
• Art. 471 KC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania cywilnego
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →