Art. 3. Ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu.
Art. 3 KC
Kodeks cywilny · Księga pierwsza. Część ogólna › Tytuł I. Przepisy wstępne
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 3 KC
Sądy powołały ten przepis w 3313 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I ACa 590/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 23.11.2021
naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3 k.c. i art. 385[1] § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez ich niezastosowanie i
- III CZP 18/13Sąd Najwyższy · 22.05.2013
Nr 92, poz. 1025), a wyrażonej także w art. 3 k.c.
- I CSK 524/08Sąd Najwyższy · 16.04.2009
zakotwiczoną w zawartym w art. 3 k.c. zakazie retroakcji, a znajdującą wyraz także
- I ACa 705/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2021
Nie budzi sporu to, że żadna z tych klauzul nie była negocjowana indywidulanie w rozumieniu art. 3851 k.c. w zw. z art. 3 Dyrektywy 93/13.
- II CSK 310/14Sąd Najwyższy · 13.02.2015
… 1) art. 292 w zw. z art. 305 1, 305 2 § 1 i § 2, 305 3 § 1, § 2 i § 3 oraz 305 4 w zw. z art. 172 § 1 i § 2 w zw. z art. 3 k.c. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące stwierdzeniem nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowych o treści odpowiadającej służebności przesyłu, pomimo …
- I ACa 605/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2021
art. 3 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I Instancji, że strona powodowa udowodniła, że kwestionowane przez stronę powodową postanowienia umowne spełniają przesłanki abuzywności, tj. że są sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz że rażąco naruszają interesy …
- SK 26/09Trybunał Konstytucyjny · 13.06.2011
Po pierwsze, w zgodzie z jedną z podstawowych reguł wynikających z art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego) oraz z treścią art. 3 k.c., który stanowi:
- I ACa 587/20Sąd Apelacyjny w Krakowie · 21.02.2022
art. 3 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. przez pozbawione podstaw przyjęcie, że powód nie zaoferował dowodu celem skalkulowania tego czy w zakresie rat zaległych roszczenie banku byłoby zasadne oraz dowodu potwierdzającego, że doszło do wypowiedzenia pozwanym umowy kredytu;
- SK 34/08Trybunał Konstytucyjny · 08.12.2009
Art. 5 ustawy zmieniającej k.c. koresponduje zatem z art. 3 k.c., który stanowi, że ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że wynika to z jej celu lub brzmienia (zob. też: uchwała składu siedmiu sędziów SN z 19 maja 2009 r., sygn. akt III CZP 139/08, Lex nr 493964).
- I ACa 505/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.06.2023
1 § 1 k.c.), czy też że „stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary”, spowodowały „znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta” (do czego odnosi się przepis zawarty w art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13), w ocenie Sądu Okręgowego decydowały jednakże dwa aspekty.
- I ACa 590/20Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 07.05.2021
5. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3 k.c. i art. 385
- I ACa 551/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 31.03.2023
g. art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3 k.c. w zw. z art. 6 ust, 1 Dyrektywy poprzez ich błędną wykładnię skutkującą zaniechaniem zastosowania przez Sąd I instancji do rozliczeń z tytułu Umowy kredytu (przy założeniu niekorzystnej dla pozwanego interpretacji, zgodnie z którą odesłanie do tabeli Banku zostanie uznane za …
- I ACa 1205/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 13.01.2020
1 § 1 zd. 1 k.c. jest odpowiednikiem art. 3 ust. 1 unijnej dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
- VI ACa 779/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 25.11.2020
… wskazywać na ograniczenie treści stosowania przepisów do przypadków skrajnej nierównowagi interesów stron, to w treści art. 3 ust. 1 przytaczanej wcześniej dyrektywy ta sama przesłanka została określona jako wymóg spowodowania poważnej i znaczącej nierównowagi wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla …
- I ACa 464/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 08.12.2021
… na to, by doszło do negocjacji z powodami, dotyczących treści i kształtu poszczególnych konstrukcji uznanych za abuzywne (a tylko takie w świetle przytoczonych niżej argumentów prawnych postanowienia mogą być uznane za indywidualnie uzgodnione w rozumieniu art. 3851 §1 k.c. w zw. z art. 3 ust 1 Dyrektywy 93/13.
- V ACa 143/20Sąd Apelacyjny w Warszawie · 22.09.2020
art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady nr 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że klauzule waloryzacyjne (mechanizm denominacji) znajdujące się w umowie kredytu Stron stanowią niedozwolone postanowienia …
- III CZP 75/13Sąd Najwyższy · 22.11.2013
oraz art. 3 k.c. przez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 363 § 1 k.c. do
- I ACa 598/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 25.11.2021
1) § 1 zdanie pierwsze k.c. koresponduje z art. 3 ust. 1 dyrektywy, art. 385[1] § 1 zdanie drugie k.c. z art. 4 ust. 2 dyrektywy, art. 385
- I ACa 471/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 15.02.2023
5) art. 3 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. przez pozbawione podstaw przyjęcie, iż strona powodowa udowodniła roszczenie dochodzone pozwem;
- I ACa 481/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 27.02.2023
1 § l k.c. oraz w art. 3 ust. l Dyrektywy 93/13, uznania klauzul ryzyka walutowego za postanowienia bezskuteczne,, podczas gdy klauzule ryzyka walutowego, jak postanowienia określające główne świadczenia stron oraz sformułowane w sposób jednoznaczny, nie podlegają indywidualnej kontroli postanowień wzorca umownego na …
- I ACa 808/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 08.02.2022
1) § 1 zdanie pierwsze k.c. koresponduje z art. 3 ust. 1 dyrektywy, art. 385 [1] § 1 zdanie drugie k.c. z art. 4 ust. 2 dyrektywy, art. 385(
- IV CSK 203/14Sąd Najwyższy · 21.01.2015
… tj. art. 292 w związku z art. 305 1, art. 305 2 § 1 i 2, art. 305 3 § 1, 2 i 3, art. 305 4, art. 172 § 1 i 2 oraz art. 3 k.c., a także tych samych przepisów, ale w związku nie z art. 3 k.c., lecz z art. 352 § 2 k.c., jak również tych samych przepisów, ale w związku zarówno z art. 3 k.c., jak również z art. 348 …
- V ACa 340/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 04.02.2022
… krajowy, który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, dokonał wykładni tego warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron (pkt 79 oraz pkt 2 sentencji).
- I ACa 395/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 26.01.2022
Naruszenie art. 1 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 3851 § 1 k.c. poprzez uznanie, że zakwestionowane przez powodów klauzule przeliczeniowe należy uznać za nieuczciwe z tej przyczyny, że „ani umowa ani związane z umową dokumenty nie wskazują w jaki sposób pozwany bank ustalał wysokość kursu …
- I ACa 582/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 19.05.2022
Jako takie podlegają one więc ocenie z perspektywy art. 3851 § 1 k.c., który - jako implementujący do polskiego systemu prawnego normy prawa wspólnotowego, dekodowany musi być zgodnie z dyrektywą 93/13, w tym jej art. 3 ust 1.
- III CZP 35/05Sąd Najwyższy · 23.06.2005
wyrażonej w art. 3 k.c. nie odnosić także do orzeczeń Trybunału.
- VI ACa 264/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 14.10.2019
Ponadto pojęcie sprzeczności z dobrymi obyczajami stanowi przeniesienie na grunt kodeksu cywilnego użytego w art. 3 ust.1 dyrektywy pojęcia sprzeczności z wymogami dobrej wiary.
- I ACa 918/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 25.01.2023
1 § 1 zd. 1 k.c. jest odpowiednikiem art. 3 ust. 1 unijnej dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
- SK 18/00Trybunał Konstytucyjny · 04.12.2001
W końcu należy zauważyć, że odmowa uznana za usprawiedliwione – w okolicznościach tej sprawy – naruszenie konstytucyjnego zakazu retroaktywności czyni zbędnym i bezprzedmiotowym rozważanie o dopuszczalności retroakcji na podstawie hierarchicznie niższego aktu normatywnego (art. 3 kc)”.
- I ACa 523/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 07.04.2022
… 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. (wg stanu prawnego z dnia 24 stycznia 2009 roku) w zw. z art. 3 k.c. oraz w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG w zw. z art. 3531 k.c. oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c. w zw. z art. 4 ustawy antyspreadowej poprzez błędne ustalenie …
Pracuj z art. 3 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 3 KCSądy powołały ten przepis w 3313 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 3 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 3Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →