Art. 9. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Art. 9 KPA
Kodeks postępowania administracyjnego · Dział I. Przepisy ogólne › Rozdział 2. Zasady ogólne
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1999 r.
- Akt: Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
- Tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1691
Jak sądy stosują art. 9 KPA
Sądy powołały ten przepis w 9784 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I UK 63/15Sąd Najwyższy · 03.02.2016
… którego przepis ten należy, tj. prawa administracyjnego, a zwłaszcza wyprowadzić wnioski z systemowo powiązanego z nim art. 9 k.p.a., który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie …
- III UK 133/06Sąd Najwyższy · 19.03.2007
w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz 2) naruszenie prawa material-
- III SK 40/14Sąd Najwyższy · 09.09.2015
… Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Monitor Polski Nr 97, poz. 846) w zw. z art. 34 uokik; 4) art. 385 1 k.c.; 5) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 83 uokik; 6) art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., art. 83 uokik oraz art. 6, 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.; 7) art. 27 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2 i art. 83 uokik oraz …
- I ACa 674/17Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 11.04.2018
… poinformowania go w maju 2000 r. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego prawa do renty, a co stanowić miało naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1988 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej „ustawa emerytalna”).
- VII ACa 879/17Sąd Apelacyjny w Warszawie · 30.10.2017
a) art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a., polegającego na wprowadzeniu powódki w błąd, co do (...) oraz sposobu jej obliczania, jak również braku informowania przez Prezesa UOKiK o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących wpłynąć na ustalenia praw i obowiązków odwołującego,
- II UK 22/11Sąd Najwyższy · 15.09.2011
Okręgowego, organ rentowy powinien zgodnie z treścią art. 9 k.p.a. należycie i
- III AUa 461/19Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 27.02.2020
A przy tym zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
- III AUa 146/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 30.10.2014
1984 r., SA/PO 1122/83, NSA przyjął, że obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika także z zasad wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania pomocy prawnej)
- III UK 100/14Sąd Najwyższy · 05.02.2015
… 31 grudnia 1993 r.; 5) art. 385 k.p.c. - przez nieoddalenie apelacji organu rentowego, chociaż była ona bezzasadna; 6) art. 9 k.p.a. - przez uznanie, że organ rentowy pouczył wnioskodawcę o skutkach nieopłacenia składek ubezpieczeniowych oraz że poinformował wnioskodawcę o nowym sposobie rozliczania składek wpłacanych …
- III AUa 1693/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 08.03.2016
W pierwszej kwestii odwołuje się przy tym do językowego znaczenia użytego w art. 1 ust. 8 ustawy abolicyjnej pojęcia „określa” warunki umorzenia oraz do określonych w art. 7 i art. 9 k.p.a. zasad prawa administracyjnego uwzględniania interesu społecznego i indywidualnego oraz prawa jednostki do informacji.
- VI ACa 1061/14Sąd Apelacyjny w Warszawie · 19.06.2015
Według powoda organ regulacyjny powinien stosować zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.), przesyłając podmiotom podlegającym jego nadzorowi informacji o zbliżaniu się terminowych obowiązków sprawozdawczo-informacyjnych, bądź innych informacji istotnych ze względu na realizację ustawowych obowiązków.
- I ACa 175/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 27.08.2014
… mieszkalnego, w zakresie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisu art. 6 KPA, art. 7 KPA, art. 9 KPA i art. 10 KPA, oraz art. 14 KPA, trybu postępowania administracyjnego i wydania decyzji, to jest przepisu 35 § 1 KPA, art. 53 KPA, art. 75 KPA, art. 104 KPA i art. 107 KPA, w zakresie w …
- III AUa 320/16Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 28.06.2016
a) art. 6, art. 7, art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 12 k.p.a.;
- I UK 221/09Sąd Najwyższy · 11.02.2010
składek, a nadto wbrew art. 9 k.p.a. nie pouczył wnioskodawcę o obowiązku
- III AUa 812/16Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 28.12.2016
… i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek - art. 9 k.p.a.
- SK 14/98Trybunał Konstytucyjny · 14.12.1999
Nr 7, poz. 38 ze zm.) jest sprzeczny z art. 9 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 1980 r.
- I CSK 238/11Sąd Najwyższy · 14.12.2011
że organ administracyjny naruszył art. 9 k.p.a. przez niepoinformowanie powodów
- III AUa 942/15Sąd Apelacyjny w Lublinie · 14.01.2016
Obowiązek taki wynika z art. 9 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
- II UK 98/10Sąd Najwyższy · 09.09.2010
na podstawie art. 9 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obo-
- III AUa 910/12Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 09.01.2013
Odwołująca wniosła m.in. o zmianę zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi rentowemu naruszenie przepisów art. 9, 12 k.p.a. i art. 9 k.p.c. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach fatycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, jak również poprzez …
- III AUa 823/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 28.10.2015
Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek - art. 9 k.p.a.
- I ACa 807/12Sąd Apelacyjny w Łodzi · 20.11.2012
Z wynikającej z art. 9 k.p.a. zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej wynika bezwzględny zakaz wykorzystywania przez organ administracji nieznajomości prawa przez obywateli lub przerzucanie skutków nieznajomości prawa przez urzędników na obywateli (por.
- III AUa 489/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 25.05.2021
… art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną interpretację, a także przepisów prawa procesowego, w tym art. 7a § 1, art. 81a § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 107 §1 pkt 6, 7, 9 oraz § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 4779 Kodeksu postępowania cywilnego.
- III AUa 604/19Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 02.04.2020
Wskazany przepis pozwala na ponowne ustalenie wysokości świadczenia przy wykorzystaniu przesłanek, które są znacząco mniej rygorystyczne niż określone w art. 145 k.p.a., zatem wykorzystanie tego instrumentu prawnego w pełni zrealizuje zasadę z art. 9 k.p.a.
- III AUa 1059/12Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 13.12.2012
… § 1, art.227, art.228 § 1, art.230, art.233 § 1, art.328 § 2 i z art.468 § 2 pkt 3 i 4 K.p.c, w związku z art.7 i art.9 Kpa., w związku z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art.7 i art.45 ust. 1 Konstytucji RP, w tym zwłaszcza przez zaniechanie obowiązku dążenia do wyjaśnienia …
- III AUa 1130/16Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 17.05.2017
… dobrej administracji (good governance) oraz zasadą zaufania obywatela do organu (art. 8 k.p.a.) i zasadą informowania (art. 9 k.p.a.) wyprowadzić wniosek, iż jeżeli organ rentowy w chwili wydawania decyzji warunkowej ma możliwość ustalenia kwot należności nie podlegających umorzeniu, to powinien takie kwoty choćby …
- III AUa 1761/15Sąd Apelacyjny w Krakowie · 22.03.2017
… Sąd Okręgowy nie odniósł się do podstawowego zarzutu odwołania od decyzji ZUS tj. do kwestii wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), w konsekwencji czego nie miała ona możliwości obrony swoich praw.
- III AUa 335/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.01.2022
Art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (obowiązującego także przy wydawaniu decyzji dotyczących świadczeń społecznych), formułuje tzw. zasadę informowania stanowiąc, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które …
- III AUa 1789/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 06.04.2016
W pierwszej kwestii odwołuje się przy tym do językowego znaczenia użytego w art. 1 ust. 8 ustawy abolicyjnej pojęcia „określa” warunki umorzenia oraz do określonych w art. 7 i art. 9 k.p.a. zasad prawa administracyjnego uwzględniania interesu społecznego i indywidualnego oraz prawa jednostki do informacji.
- III AUa 759/12Sąd Apelacyjny w Krakowie · 28.11.2012
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 9 k.p.a., polegające na nie wzięciu pod uwagę pouczenia, które winno zostać udzielone, ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego ze skutkiem wstecznym, tj. norm obowiązujących w określonym przedziale czasu do stanu faktycznego …
Pracuj z art. 9 k.p.a. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 9 KPASądy powołały ten przepis w 9784 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 9 KPAOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 9Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania administracyjnego
- Art. 7 KPA
- Art. 77 KPA
- Art. 107 KPA
- Art. 80 KPA
- Art. 156 KPA
- Art. 138 KPA
- Art. 8 KPA
- Art. 35 KPA
- Art. 145 KPA
- Art. 37 KPA
- Art. 105 KPA
- Art. 10 KPA
- Art. 28 KPA
- Art. 36 KPA
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →