I C 628/21

Wyrok+Uzasadnienie

Sygn. akt: I C 628/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 maja 2022 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Joanna Jank

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Pietkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. w G.

sprawy z powództwa P. A.

przeciwko A. A. (1)

o zapłatę

UZASADNIENIE

Powód (...) A. wniós3 pozew przeciwko A. A. (1) o zap3atê kwoty 7.709,27 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap3aty.

W uzasadnieniu pozwu powód podniós3, ¿e strony zawar3y umowê kredytow1 nr (...) celem pozyskania œrodków na sfinansowanie nabycia lokalu mieszkalnego, a pozwana by3a solidarnie odpowiedzialna za powsta3e zobowi1zanie. Do marca 2009r. strony obowi1zywa3 ustrój wspólnoœci maj1tkowej, nastêpie po ustanowieniu rozdzielnoœci maj1tkowej ka¿da ze stron by3a zobowi1zana do ponoszenia kosztów kredytu po po3owie. Aktualnie strony s1 po rozwodzie. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019r. (...) wspólnego, obejmuj1cego tak¿e nieruchomoœæ obci1¿on1 kredytem. W trakcie (...) raty regulowane do maja 2019 roku. W toku postêpowania pozwana nie kwestionowa3a ani zasady ani wysokoœci rozliczenia, uznaj1c swoj1 solidarn1 odpowiedzialnoœæ za zobowi1zanie. W niniejszej sprawie powód dochodzi po3owy rat kredytowych uiszczonych w okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. w 31cznej kwocie 15.418,54 CHF.

(pozew, k. 3-5)

Pozwana wnios3a o oddalenie powództwa, podnosz1c zarzut nadu¿ycia prawa podmiotowego. W ocenie pozwanej postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 roku powód otrzyma3 gratyfikacjê maj1tkowe w postaci przyznania na wy31czn1 w3asnoœæ prawa w3asnoœci nieruchomoœci po3o¿onej w G. przy ul. (...) o wartoœci 650.000 z3. W trakcie sprawy o podzia3 maj1tku wspólnego pozwana posz3a na ustêpstwa skutkuj1ce tym, ¿e powód otrzyma3 zdecydowanie wiêksz1 i istotniejsz1 czêœæ maj1tku na w3asnoœæ, wobec czego roszczenie w niniejszej sprawie stanowi nadu¿ycie prawa podmiotowego, gdy¿ zmierza do zbytniego powiêkszenia maj1tku powoda kosztem maj1tku pozwanej.

(sprzeciw od nakazu zap3aty, k. 44-46)

(...) stan faktyczny:

Powód (...) A. i pozwana A. A. (1) od dnia 29 grudnia 2006 roku pozostawali w zwi1zku ma3¿eñskim. (...), w ma3¿eñstwie stron obowi1zywa3 ustrój wspólnoœci maj1tkowej ma3¿eñskiej.

(okolicznoœci bezsporne)

W trakcie trwania ma3¿eñstwa, w dniu 25 czerwca 2007r. strony zawar3y jako kredytobiorcy z Bankiem (...) ¯ywnoœciowej S.A. z siedzib1 w W. umowê nr (...), na mocy której bank udzieli3 im kredytu hipotecznego w kwocie 379.984,95 CHF na okres do dnia 15 czerwca 2037 roku na sfinansowanie nabycia nieruchomoœci tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej po3o¿onego w G. przy ul. (...), dla którego (...) Rejonowy w G. prowadzi ksiêgê wieczyst1 nr (...). Na podstawie § 4 umowy strony zobowi1za3y siê do sp3aty kredytu wraz z odsetkami w miesiêcznych ratach annuitetowych, których termin sp3aty przypada3 15. dnia ka¿dego miesi1ca.

(dowód: umowa nr (...) kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej, k. 8-15)

Na mocy umowy z dnia 4 marca 2009 roku strony wy31czy3y ustawow1 wspólnoœæ maj1tkow1 ma3¿eñsk1 i ustanowi3y z dniem zawarcia umowy ustrój rozdzielnoœci maj1tkowej ma3¿eñskiej.

(dowód: umowa (...) ma3¿eñska z dnia 4 marca 2009 r., k. 16-17)

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt II C 2388/13 S. O. w G. rozwi1za3 przez rozwód zwi1zek ma3¿eñski stron z winy obu stron. J.œnie, (...) miejsce pobytu ma3oletnich dzieci stron przy matce, a udzia3 powoda w kosztach utrzymania (...) na 31czn1 kwotê 2.400 z3 miesiêcznie. Wyrok uprawomocni3 siê w dniu 9 wrzeœnia 2016 roku.

(dowód: wyrok S1du O. w G. z dnia 28 czerwca 2016r., k. 18-20)

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019r. w sprawie o sygnaturze akt VII Ns 410/18 (...) Rejonowy w G. dokona3 podzia3u maj1tku wspólnego stron w ten sposób, ¿e prawo w3asnoœci nieruchomoœci po3o¿onej w G. przy ul. (...) o wartoœci 650.000 z3 przyzna3 na wy31czn1 w3asnoœ (...) A., a nadto zas1dzi3 od niego na rzecz A. A. (1) kwotê 106.363,92 z3 wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie p3atn1 w dwóch ratach rocznych po 53.181,96 z3 ka¿da w terminie do 15 marca, poczynaj1c od najbli¿szego miesi1ca marca przypadaj1cego po dniu uprawomocnienia siê postanowienia.

(dowód: postanowienie (...) Rejonowego w G. z dnia 25 czerwca 2019r. wraz z uzasadnieniem, k. 21-30)

W okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. powód dokona3 sp3aty rat kredytu hipotecznego w 31cznej kwocie 15.418,54 CHF.

(dowód: historia rachunku bankowego, k. 31-34)

Pismem z dnia 11 marca 2021 roku powód wezwa3 pozwan1 do zap3aty kwoty 7.709,27 CHF stanowi1cej po3owê uiszczonych przez niego rat kredytowych w okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.

(dowód: ostateczne przeds1dowe wezwanie do zap3aty z dnia 11 marca 2021r. wraz z dowodem nadania, k. 36-37)

Pozwana A. A. (1) pozostaje w stosunku pracy (wynagrodzenie w wysokoœci 2.636,90 z3 netto miesiêcznie), jednak aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje zasi3ek chorobowy w kwocie 2400 z3, nadto otrzymuje œwiadczenie 500+. Ponosi koszty utrzymania w postaci op3at za mieszkanie (450 z3), op3at za pr1d (250 z3), op3at za gaz (250 z3/2 miesi1ce), op3at za telefon (80 z3), wydatków na zajêcia jêzyka angielskiego dzieci (350 z3), koszty leczenia (550 z3), Internet (420 z3), zakup ¿ywnoœci (3.000 z3). Za œrodki z podzia3u maj1tku wspólnego naby3a samochód marki T.. Pozwana wraz z synami w wieku 14 i 11lat zamieszkuje w mieszkaniu (...) w3asnoœæ jej ojca. Syn stron leczy siê psychiatrycznie (próba samobójcza spowodowana siln1 depresj1). Po zawarciu ma3¿eñstwa z powodem, pozwana nie pracowa3a zawodowo, mia3a dochody z najmu mieszkania, a tak¿e otrzyma3a jednorazowo kwotê 100.000 z3 od babci, któr1 przeznaczy3a w wiêkszoœci na sp3atê kredytu.

(dowód: przes3uchanie powódki A. A. (1), p3yta CD k. 145, potwierdzenie wysokoœci wynagrodzenia, k. 97, potwierdzenia przelewów bankowych, k. 98-103)

Powód (...) A. obecnie jest cz3onkiem zarz1du spó3ki (...) sp. z o.o. (spó3ka córka P. P. (...)) za wynagrodzeniem w kwocie 22.080 z3 brutto. W.œniej prowadzi3 dzia3alnoœæ gospodarcz1 pod firm1 Rewizor, w latach 2019-2021 pracowa3 w Kancelarii Sejmu, a tak¿e by3 prezesem zarz1du w trzech spó3kach kapita3owych. Powód sp3aca kredyty zaci1gniête w zwi1zku z prowadzeniem dzia3alnoœci gospodarczej (rata w kwocie 1.400 z3 w (...) SA, 1.800 z3 w Banku (...) SA), a tak¿e kredyt hipoteczny zaci1gniêty na budowê domu. Obecna ¿ona powoda posiada dochody ze spó3ki kapita3owej (nale¿1cej uprzednio do powoda) w kwocie 15.000-20.000 z3. Powód regularnie p3aci alimenty na dzieci z pierwszego ma3¿eñstwa w kwocie 2.400 z3 miesiêcznie. Z drugiego ma3¿eñstwa ma jedno dziecko. Powód zamieszkuje w lokalu (...)¿bowym. Powód jest w3aœcicielem lokalu w G. przy ul. (...) o powierzchni 97 m2 (bêd1cy przedmiotem najmu z czynszem w kwocie 20.000 z3 miesiêcznie), innego lokalu w tym samym budynku (powód wynajmuje go za 2400 z3 ponosz1c koszty 1900 z), wspó3w3aœcicielem lokalu mieszkalnego w B., a tak¿e nieruchomoœci gruntowej, na której buduje wraz z ¿on1 dom. Dom w G. przy ul. (...) po wyremontowaniu jest nieu¿ytkowany.

(dowód: przes3uchanie powoda (...) A., p3yta CD k. 145)

(...)¿y3, co nastêpuje:

P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, a tak¿e dowodu z przes3uchania stron.

(...) zebrany w sprawie materia3 dowodowy (...) nie dopatrzy3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania autentycznoœci i wiarygodnoœci dowodów z dokumentów urzêdowych (orzeczenia s1dów powszechnych, akt notarialny), które zgodnie z treœci1 art. 244 kpc korzystaj1 z domniemania autentycznoœci i domniemania zgodnoœci z prawd1 wyra¿onych w nim oœwiadczeñ, zaœ w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa3a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 kpc. Brak by3o równie¿ podstaw, aby podwa¿yæ autentycznoœæ i wiarygodnoœæ wymienionych w ustaleniach dokumentów prywatnych w postaci umowy kredytowej , historii rachunku bankowego, dokumentów potwierdzaj1cych ponoszone przez pozwan1 wydatki zwi1zane z utrzymaniem, czy korespondencji stron. Przedmiotowe dokumenty nie nosz1 bowiem ¿adnych œladów przerobienia, przerobienia, b1dŸ innej ingerencji. Zatem, przyj1æ nale¿a3o, ¿e s1 autentyczne, a zawarte w nich oœwiadczenia pochodz1 od osób, które je w3asnorêcznie podpisa3y.

W zasadzie za wiarygodne nale¿a3o uznaæ tak¿e zeznania stron odnoœnie poczynionych przez nie ustaleñ dotycz1cych sp3aty kredytu i zaspakajania potrzeb rodziny, sytuacji materialnej stron. Zdaniem (...) zarówno zeznania powoda, jak i pozwanej by3y w tym wzglêdzie szczere, wewnêtrznie spójne i niesprzeczne z innymi dowodami. W szczególnoœci nie ma podstaw do kwestionowania zeznañ stron odnoœnie ich obecnej sytuacji materialnej i maj1tkowej. W przypadku pozwanej zeznania zosta3y dodatkowo poparte stosownymi dokumentami. W zasadzie jedyn1 istotn1 rozbie¿noœci1 pomiêdzy zeznaniami stron by3a kwestia regularnej pomocy udzielanej pozwanej przez babciê w trakcie trwania ma3¿eñstwa. A. A. (1) wskazywa3a na jednorazow1 darowiznê w kwocie 100.000 z3, natomiast powód wskazywa3 na doœæ regularne przysporzenia. Z.¿yæ jednak nale¿y, i¿ powy¿sza kwestia nie mia3a wiêkszego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy, zaœ powód nie potwierdzi3 swoich zeznañ ¿adnymi obiektywnymi dowodami.

(...) do szczegó3owych rozwa¿añ nale¿y wskazaæ, ¿e powód w niniejszej sprawie domaga3 siê od pozwanej zap3aty kwoty 7.709,27 CHF tytu3em zwrotu po3owy uiszczonych przez niego rat z tytu3u kredytu zaci1gniêtego w trakcie trwania ma3¿eñstwa stron na zakup nieruchomoœci gruntowej zabudowanej domem je rodzinnym. P. prawn1 powództwa stanowi3 przepis art. 376 § 1 k.c., zgodnie z którym je¿eli jeden z d3u¿ników solidarnych spe3ni3 œwiadczenie, treœæ istniej1cego miêdzy wspó3d3u¿nikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich czêœciach mo¿e on ¿1daæ zwrotu od wspó3d3u¿ników. Je¿eli z treœci tego stosunku nie wynika nic innego, d3u¿nik, który œwiadczenie spe3ni3, mo¿e ¿1daæ zwrotu w czêœciach równych. Jak wskazuje siê w orzecznictwie, gdy chodzi o sp3aty kredytu, które maj1 miejsce po zakoñczeniu postêpowania o podzia3 maj1tku wspólnego, nie jest wy31czona mo¿liwoœæ dochodzenia miêdzy ma3¿onkami roszczenia o zwrot kwoty zobowi1zania zabezpieczonego hipotek1, sp3aconego przez jednego z nich po uprawomocnieniu siê postanowienia o podziale maj1tku wspólnego (por. uchwa3a sk3adu siedmiu sêdziów SN z dnia 27 lutego 2019 r., III CZP 30/18, L.; postanowienie SN z dnia 13 marca 2020r., III CZP 64/19, L.).

Z.¿yæ nale¿y, i¿ nie by3o pomiêdzy stronami sporu co do tego, ¿e wspólnie zaci1gnê3y one d3ug w postaci zobowi1zania kredytowego zabezpieczonego hipotecznie na sfinansowanie nabycia nieruchomoœci. Zatem oboje kredytobiorcy wystêpuj1 wobec banku w pozycji d3u¿ników solidarnie odpowiedzialnych za zaspokojenie zobowi1zania kredytowego. O tym, czy w ogóle i w jaki sposób powinny rozliczyæ siê pomiêdzy sob1 w razie, gdy któraœ z nich zaspokoi wierzyciela, decyduje – jak stanowi art. 376 § 1 kc – stosunek prawny istniej1cy miêdzy nimi, z uwagi na który powsta3 d3ug. (...)œæ tego stosunku prawnego na potrzeby dokonania rozliczenia dokonanych przez powoda rat kredytowych. Z zeznañ stron nie wynika3o, aby poczyni3y one jakiekolwiek ustalenia dotycz1ce sposobu sp3aty rat kredytowych. W zwi1zku z powy¿szym nale¿a3o uznaæ, ¿e znajdzie zastosowanie regu3a przewidziana w art. 376 § 1 zdanie drugie kc, zatem powód móg3 ¿1daæ od pozwanej zwrotu spe3nionego œwiadczenia w wysokoœci ½ sp3aconej nale¿noœci. Jak wskazuje siê w judykaturze roszczenie regresowe, o którym mowa w art. 376 § 1 zdanie drugie k.c. powstaje i staje siê wymagalne nie tylko z chwil1 pe3nego zaspokojenia wierzyciela, ale równie¿ w przypadku spe3nienia œwiadczenia w zakresie przenosz1cym tê czêœæ, która wed3ug stosunku wewnêtrznego miêdzy wspó3d3u¿nikami, obci1¿a œwiadcz1cego d3u¿nika (por. wyrok SN z dnia 12 paŸdziernika 2001 r., V CKN 500/00, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 90, Biul. SN 2002, nr 3, s. 12). Zatem, w przypadku ka¿dej sp3aconej raty kredytu powodowi przys3uguje co do zasady roszczenie o zwrot po3owy uiszczonej nale¿noœci. Wysokoœæ rat kredytowych sp3aconych przez powoda w okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. (15.418,54 CHF) równie¿ nie by3a przedmiotem sporu.

Z.¿yæ nale¿y, i¿ w niniejszej sprawie pozwana broni3a siê przed ¿1daniem pozwu, podnosz1c zarzut nadu¿ycia prawa podmiotowego. Zgodnie z treœci1 art. 5 kc nie mo¿na czyniæ ze swego prawa u¿ytku, który by by3 sprzeczny ze spo3eczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wspó3¿ycia spo3ecznego. Takie dzia3anie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwa¿ane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jak wskazuje siê w orzecznictwie nie ma ¿adnych podstaw do wy31czenia stosowania klauzuli nadu¿ycia prawa podmiotowego w sprawie obejmuj1cej roszczenie maj1ce podstawê w art. 376 § 1 kc (por. wyrok S1du Apelacyjnego w W. z dnia 18 marca 2014r., I ACa 1463/13, LEX nr 1459093).

W ocenie (...) zarzut pozwanej zas3ugiwa3 na uwzglêdnienie. Przede wszystkim nale¿a3o mieæ na wzglêdzie wystêpuj1c1 aktualnie ra¿1c1 dysproporcjê sytuacji finansowej i maj1tkowej obu stron. Na podstawie osobowego materia3u dowodowego (...), i¿ powód obecnie posiada dochody ze stosunku pracy w kwocie 22.080 z3 brutto, natomiast jego obecna ma3¿onka ma dochody w kwocie oko3o 15.000 – 20 000 z3. Nadto powód wynajmuje lokal za czynsz wynosz1cy 20 000 z3. Dochód powoda kontrastuje w sposób jaskrawy z obecn1 sytuacj1 pozwanej, która posiada dochody w postaci zasi3ku chorobowego w kwocie 2.400 z3, alimentów na dwójkê dzieci w kwocie 2.400 z3 oraz œwiadczenia 500+. J.œnie, zwa¿yæ nale¿y, i¿ ca3oœæ dochodów przeznaczana jest przez pozwan1 na pokrycie kosztów utrzymania tj. op3aty za mieszkanie, op3aty za media, zakup ¿ywnoœci, pokrycie kosztów leczenia czy zajêæ pozalekcyjnych dla dzieci. Z powy¿szego porównania wynika, ¿e rata kredytu stanowi obecnie niewielk1 czêœæ dochodu powoda, podczas gdy dla pozwanej stanowi kwotê znaczn1 i odczuwaln1 dla domowego bud¿etu. Nadto, na dzieñ wyrokowania istnieje znaczna dysproporcja maj1tkowa stron. Powódka nie posiada ¿adnych nieruchomoœci (zamieszkuje w lokalu nale¿1cym do ojca), a z wartoœciowych ruchomoœci ma samochód osobowy, który zakupi3a za œrodki zas1dzone postanowieniem w przedmiocie podzia3u maj1tku wspólnego. Natomiast, powód, poza nieruchomoœci1 gruntow1 zabudowan1 domem jednorodzinnym, przyznan1 mu w wyniku podzia3u maj1tku wspólnego, jest jeszcze w3aœcicielem nieruchomoœci lokalowych po3o¿onych w G. i B., a tak¿e wspó3w3aœcicielem nieruchomoœci gruntowej, na której wraz z obecn1 ¿on1 realizuje inwestycjê w postaci budowy domu. Przedstawiona powy¿ej analiza sytuacji maj1tkowej i finansowej stron prowadzi do wniosku, ¿e kwota, jak1 powód co miesi1c uiszcza na rzecz banku, nie stanowi dla niego istotnego wydatku. M. rata kredytu wynosi aktualnie – jak wynika z za31czonej do pozwu historii operacji na rachunku bankowym – nieco ponad 1.000 CHF, a wiêc wedle obecnego kursu waluty szwajcarskiej oko3o 4.500 z3. Z.¿yæ nale¿y, i¿ powód ma mo¿liwoœæ rekompensowania powy¿szego wydatku choæby przez wynajmowanie domu po3o¿onego w G. przy ul. (...). Jak jednak wynika z zeznañ powoda dom nie jest ani wynajmowany ani nawet zamieszkany. (...) na wzglêdzie obecn1 sytuacjê na rynku nieruchomoœci i wzrost poziomu czynszów, nale¿y stwierdziæ, ¿e za najem domu jednorodzinnego powód uzyska3by kwotê zbli¿on1 do wysokoœci raty sp3acanego przez niego kredytu. P.¿sze wskazuje na pewn1 niekonsekwencjê powoda. Z jednej strony bowiem dobrowolnie rezygnuje z szansy osi1gniêcia pewnego i wysokiego dochodu, z drugiej zaœ dochodzi zwrotu czêœci sp3aconych rat kredytu, maj1c œwiadomoœæ trudnej sytuacji materialnej by3ej ma3¿onki. W tym stanie rzeczy powstaje zasadne pytanie o faktyczne przyczyny wytoczenia niniejszego powództwa. (...) nie kwestionuje, ¿e powodowi co do zasady przys3uguje roszczenie regresowe wobec pozwanej jako wspó3d3u¿niczki solidarnej, jednak w okolicznoœciach rozpatrywanego przypadku dochodzenie takiego roszczenia na drodze (...) nale¿a3o za sprzeczne z zasadami wspó3¿ycia spo3ecznego, w tym z zasad1 lojalnoœci i uczciwoœci. O.œci sprawy wskazuj1 na to, i¿ powód bezwzglêdnie usi3uje realizowaæ swoje prawo do odzyskania po3owy sp3aconego kredytu, nie bacz1c na to, jakie skutki w sferze materialnej pozwanej, a tak¿e dzieci stron, wywo3a3by wyrok zas1dzaj1cy, Fakt niewynajmowania domu w G. i nieuzyskiwania t1 drog1 œrodków na sp3atê raty kredytu œwiadczy raczej o tym, ¿e powód nie ma rzeczywistej, ekonomicznej potrzeby uzyskania wsparcia w sp3acie kredytu, a powództwo wytacza raczej dla samej zasady, bardziej w celu obci1¿enia pozwanej ni¿ w celu rzeczywistej ochrony swojego prawa. N.¿y tez zwróciæ uwagê, ¿e z zeznañ stron wynika, ¿e s1 silnie skonfliktowane. Powód w swoich zeznaniach wskazywa3 na okolicznoœci rozstania, obarcza3 ¿onê za wszczynanie k3ótni, mia3 ¿al o wzywanie Policji, choæ z wyroku rozwodowego wynika, ¿e rozwód zosta3 orzeczony z winy obu stron.

N.¿nie od powy¿szego nale¿a3o mieæ na wzglêdzie, ¿e pozwana wychowuje dwoje ma3oletnich dzieci powoda. W aktualnej sytuacji pozwanej, obci1¿enie jej obowi1zkiem zwrotu by3emu ma3¿onkowi po3owy uiszczonych przez niego rat kredytowych, niew1tpliwie wp3ynê3oby na pogorszenie sytuacji ca3ej rodziny, w tym tak¿e na mo¿liwoœci zaspokojenia przez matkê potrzeb bytowych dzieci. W takim stanie rzeczy, zwiêkszeniu uleg3by zakres obowi1zku alimentacyjnego powoda. Wedle bowiem art. 135 § 1 kro zakres œwiadczeñ alimentacyjnych zale¿y zarówno od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego jak te¿ od zarobkowych i maj1tkowych mo¿liwoœci zobowi1zanego. Zgodnie zaœ z art. 138 kro w razie zmiany stosunków mo¿na ¿1daæ zmiany orzeczenia lub umowy (...) obowi1zku alimentacyjnego.

Natomiast, (...) nie podzieli3 argumentacji pozwanej dotycz1cej okolicznoœci zwi1zanych z podzia3em ról stron w trakcie ma3¿eñstwa oraz wp3ywu na mo¿liwoœæ dochodzenia roszczeñ regresowych przez powoda. Pozwana podnosi3a bowiem, ¿e w trakcie ma3¿eñstwa zgodnie z ustaleniami stron zajmowa3a siê prowadzeniem domu i wychowywaniem dwójki wspólnych dzieci, nie pracowa3a zawodowo, a tym samym nie mia3a w3asnych Ÿróde3 dochodu. Powód natomiast posiada3 w3asne Ÿród3a dochodu, prowadz1c dzia3alnoœæ gospodarcz1. P.œliæ jednak nale¿y, i¿ podzia3 ról stron jako ma3¿onków w czasie trwania ich zwi1zku ma3¿eñskiego by3 wynikiem ich zgodnych ustaleñ, nie zosta3 pozwanej narzucony jednostronnie przez ówczesnego ma3¿onka. W zamian za rezygnacjê z pracy zawodowej pozwana uzyska3a korzyœæ w postaci wysokiego poziomu ¿ycia. Pozwana powinna byæ zatem œwiadoma skutków jakie mog1 wynikaæ z takiego uk3adu stosunków ma3¿eñskich i zaprzestania pracy zawodowej. W ocenie (...)¿sze okolicznoœci nie mog1 w sposób trwa3y unicestwiaæ roszczenia regresowego.

P.œliæ nale¿y, i¿ przedmiotowy wyrok nie ma charakteru prejudycjalnego. Odnosi siê wy31cznie do sytuacji stron w okresie objêtym ¿1daniem pozwu. O.œci nakazuj1ce uznaæ powoda za nieuprawnionego mog1 mieæ charakter przejœciowy. Po ich ustaniu bêdzie on móg3 realizowaæ swoje roszczenia regresowe za kolejne okresy. Jak bowiem podnosi siê w orzecznictwie wyrok oddalaj1cy powództwo, oparty na art. 5 kc, praktycznie nie korzysta z powagi rzeczy os1dzonej – je¿eli powód twierdzi, ¿e okolicznoœci te uleg3y zmianie, mo¿liwe jest prowadzenie kolejnego procesu pomiêdzy tymi samymi stronami, a je¿eli twierdzenie o zmianie okolicznoœci oka¿e siê prawdziwe – uwzglêdnienie powództwa (por. wyrok SN z 22 maja 2002 r., I CKN 1567/99, OSN 2003, Nr 7–8, poz. 109). (...)œnie dlatego, ¿e okolicznoœci rozstrzygaj1ce o nadu¿yciu prawa s1 z za3o¿enia przemijaj1ce (tzn. w poszczególnych przypadkach mog1 okazaæ siê trwa3e, ale nigdy nie mo¿na tego z góry przes1dziæ), wyra¿a siê powszechnie tezê, ¿e "stosowanie art. 5 kc nie mo¿e prowadziæ do utraty prawa podmiotowego" (por. wyrok SN z 13 paŸdziernika 2017 r., I CSK 46/17, L.).

(...)¿sze na wzglêdzie, na podstawie art. 5 kc, powództwo podlega3o oddaleniu.

O kosztach procesu (...) na podstawie art. 102 kpc i odst1pi3 od obci1¿ania powoda kosztami zastêpstwa procesowego pozwanej. N.¿a3o mieæ bowiem na wzglêdzie, ¿e co do zasady powództwo by3o usprawiedliwione, a o jego oddaleniu przes1dzi3a ocena (...) dokonana w oparciu o zasadê s3usznoœci. Jak natomiast wskazuje siê w orzecznictwie przepis art. 102 kpc znajduje zastosowanie tak¿e w wypadku oddalenia powództwa na podstawie art. 5 kc (por. postanowienie SN z dnia 13 paŸdziernika 1973 r., II PZ 49/73, niepublikowany).