Art. 189. Jeżeli rzecz znaleziono w takich okolicznościach, że poszukiwanie właściciela byłoby oczywiście bezcelowe, staje się ona przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych znalazcy i właściciela nieruchomości, na której rzecz została znaleziona, jeżeli jednak rzecz ta jest zabytkiem lub materiałem archiwalnym, staje się ona własnością Skarbu Państwa, a znalazca jest obowiązany wydać ją niezwłocznie właściwemu staroście.
Art. 189 KC
Kodeks cywilny · Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe › Tytuł I. Własność › Dział III. Nabycie i utrata własności › Rozdział III. Inne wypadki nabycia i utraty własności
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 21 czerwca 2015 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 189 KC
Sądy powołały ten przepis w 370 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I CSK 1049/14Sąd Najwyższy · 22.01.2016
UE.L.2006.177.1); art. 189 k.c., art. 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 4a prawa bankowego z 1997 r. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r.; art. 65 k.c.
- III CSK 181/11Sąd Najwyższy · 09.02.2012
w ustaleniu na podstawie art. 189 k.c. nieważności trzech hipotek zwykłych
- V ACa 127/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 09.06.2021
Z przytoczonych przyczyn Sąd Okręgowy na podstawie art. 189 k.c. w zw. z art. 58 k.c. w zw. z art. 353
- V ACa 340/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 04.02.2022
Powyższe względy doprowadziły Sąd do ustalenia, na mocy art. 189 k.c. w zw. z art. 58 k.c. w zw. z art. 3531 k.c., iż zawarta przez strony umowa kredytu jest nieważna w całości, jako sprzeczna z naturą stosunku zobowiązaniowego.
- I ACa 481/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 01.05.2023
Strona powodowa dochodziła ustalenia nieważności umowy pożyczki, przy czym roszczenie materialne opierało się na art. 82 k.c., natomiast roszczenie procesowe polegało na żądaniu ustalenia nieważności umowy, o którym to rodzaju powództwa mowa w art. 189 k.c.
- I ACa 807/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 02.06.2022
art. 189 kc poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że powodowie mają interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, podczas gdy powodowie wystąpili z roszczeniem o dalej idącą ochronę w postaci roszczenia o zasądzenie;
- VI ACa 542/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 05.11.2019
Norma z art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r. swoją warstwą normatywną nawiązuje zatem do art. 189 k.c., według którego powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
- V ACa 573/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 06.12.2021
… uznał za zasadne żądanie ustalenia nieważności całej umowy kredytu na podstawie (między innymi) art. 58 k.c. w zw. z art. 189 k.c. nie przystąpił do rozpoznania żądania unieważnienia umowy kredytu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
- I CSK 1057/14Sąd Najwyższy · 14.01.2015
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie umotywowano także stanowiska, że w odniesieniu do powództwa, o którym mowa w art. 189 k.p.c., nie jest dopuszczalne stosowanie art. 5 k.c..
- I ACa 764/13Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 04.07.2014
Sąd wskazał, że wnioskodawca domagał się zabezpieczenia roszczenia znajdującego oparcie w art. 189 k.c., roszczenia tego jednak nie uprawdopodobnił, o czym była już szczegółowo mowa w uzasadnieniu w sprawie VIII GCo 117/10.
- I ACa 625/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 03.02.2022
Naruszenie art. 189 k.c. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Powód posiadał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, pomimo iż ma ono charakter wyjątkowy, Powód mógł wystąpić z innym roszczeniem;
- I ACa 122/17Sąd Apelacyjny w Krakowie · 09.06.2017
art. 189 k.c. poprzez jego niezastosowanie;
- I ACa 625/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 30.11.2021
Sąd I instancji podniósł, że roszczenie ustalenia oparte na podstawie art. 189 k.c. nie ulega przedawnieniu.
- I ACa 732/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 30.03.2023
Podstawę prawną tego roszczenia stanowi art. 189 k.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
- III APa 12/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 25.06.2015
26 listopada 2014 r. apelację od wyroku wywiodła powodowa spółka, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c., art. 6 k.c., art. 203 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks handlowy w zw. z art. 210 § 1 k.s.h. i art. 11 k.p., niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla …
- I ACa 1005/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 14.04.2016
W rozpoznawanej sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z art. 189 k.c.
- I ACa 32/18Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 30.04.2018
Powód nie wykazał bowiem interesu prawnego w takim żądaniu, o jakim mowa w art. 189 k.c.
- I ACa 1623/16Sąd Apelacyjny w Krakowie · 28.04.2017
4/ naruszenie art. 189 k.c. przez ustalenie odpowiedzialności na przyszłość, podczas gdy powód nie wykazuje interesu prawnego w takim ustaleniu.
- I ACa 1555/15Sąd Apelacyjny w Warszawie · 05.01.2016
Jego żądanie nie zasługiwało więc na uwzględnienie, jako nie znajdujące oparcia w art. 189 k.c.
- I ACa 784/18Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 21.11.2019
Podała, że w niniejszej sprawie może ona skorzystać również z art. 189 k.c, gdyż jej interes prawny jest związany z potrzebą ochrony jej sfery prawnej.
- I C 593/19Sąd Okręgowy w Toruniu · 19.01.2024
Powód, dochodząc ustalenia stosunku prawnego lub prawa w oparciu o treść art. 189 k.c., obowiązany jest wykazać fakt istnienia tego stosunku i prawa oraz interesu prawnego w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu.
- I ACa 682/17Sąd Apelacyjny w Krakowie · 16.11.2017
1 k.c. powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu (art. 189 k.c.).
- V CSK 84/12Sąd Najwyższy · 30.01.2013
k.c., art. 189 k.c., i zmierza do uchylenia tego wyroku oraz przekazania sprawy do
- I C 556/13Sąd Okręgowy w Warszawie · 30.06.2020
Podstawą prawną w zakresie tych pierwszych były art. 445 i 444 § 1 k.c. a także art. 189 k.c.
- I ACa 1424/14Sąd Apelacyjny w Łodzi · 18.09.2014
… z zebranego materiału dowodowego wniosków, iż zgromadzone w postępowaniu dowody (w szczególności opinia biegłego rzeczoznawcy do spraw wyceny nieruchomości) nie świadczy o zaistnieniu nadzwyczajnej i nieprzewidywalnej zmiany stosunków, a strata jaka nastąpiła nie jest stratą rażącą w rozumieniu przepisu art. 189 k.c.
- I ACa 326/19Sąd Apelacyjny w Krakowie · 26.11.2019
… pozwanej wspólnoty nr (...) z dnia 2 marca 2016 r. w przedmiocie zaliczenia wyniku finansowego za rok 2015 w wysokości 85.553,34 zł na poczet funduszu eksploatacyjnego w roku 2016, na podstawie art. 189 k.p.c. w związku z art. 58 k.c., ewentualnie o uchylenie tej uchwały na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali.
- V ACa 439/20Sąd Apelacyjny w Warszawie · 25.08.2022
Powodowie, w ocenie Sądu Apelacyjnego, wykazali interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu na podstawie art. 189 k.c.
- I ACa 127/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.03.2014
… orzecznictwo stoi na stanowisku, że wyłącznie wyjątkowo dopuszcza się możliwość wytoczenia powództwa na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c., a i to tylko w przypadku gdy podjęta uchwała szczególnie rażąco narusza przepisy prawa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 23 marca 2013r V ACa 75/13 (LEX …
- I ACa 157/22Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 30.03.2022
Tym samym w zakresie rat już uiszczonych powodom przysługuje roszczenie dalej idące, a mianowicie o zapłatę, co do dalszego okresu mają oni interes prawny w rozumieniu art. 189 k.c. w domaganiu się ustalenia nieważności umowy, albowiem eliminuje to stan niepewności prawnej co do całego stosunku strony.
- I ACa 1149/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 12.09.2023
Podstawę prawną tego roszczenia stanowi art. 189 k.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pracuj z art. 189 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 189 KCSądy powołały ten przepis w 370 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 189 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 189Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →