Art. 191 KC

Kodeks cywilny · Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe › Tytuł I. Własność › Dział III. Nabycie i utrata własności › Rozdział III. Inne wypadki nabycia i utraty własności

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795

Jak sądy stosują art. 191 KC

Sądy powołały ten przepis w 261 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• SK 6/12Trybunał Konstytucyjny · 01.07.2014… do których część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych, a do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (art. 47 § 1, art. 48 i art. 191 k.c.).
• II CSK 481/13Sąd Najwyższy · 07.05.2014… na obu podstawach z art. 398 3 § 1 k.p.c. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 48 k.c. w zw. z art. 191 k.c., art. 58 k.c., art. 65 k.c. w zw. z art. 56 k.c., art. 393 § 1 k.c., art. 410 k.c. w zw. z art. 405 i nast. k.c. i art. 594 § 1 k.c., a także przepisów postępowania: art. 233 k.p.c. w …
• IV CSK 387/14Sąd Najwyższy · 04.03.2015c) art. 48 w zw. z art. 49 § 1 i art. 191 k.c. przez przyjęcie, że sieć wodociągowa znajdująca się na nieruchomości pozwanego stanowiła jej cześć składową,
• I ACa 43/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 21.07.2022Sąd Okręgowy powołując się na treść art. 49 § 1 k.c. w zw. z art. 49 § 2 k.c., art. 48 k.c. oraz art. 191 k.c. wskazał, iż powód mógł rozporządzać prawem własności urządzeń – skoro istotną funkcją tego przepisu jest wyłączenie wskazanych urządzeń przesyłowych z zakresu własności nieruchomości gruntowej poprzez …
• III CZP 105/05Sąd Najwyższy · 08.03.2006zbudowane, i nie stanowią na podstawie art. 191 k.c. własności właściciela tej
• I ACa 115/16Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 16.09.2016superficies solo cedit wyrażonej w art. 48 k.c. i art. 191 k.c.
• II CSK 482/12Sąd Najwyższy · 26.04.2013zastosowania: art. 58 § 1 i 3 k.c. w związku z art. 47 § 1 i 2, art. 48 i art. 191 k.c.;
• IV CNP 25/05Sąd Najwyższy · 31.03.2006art. 191 k.c. własności właściciela tej nieruchomości.
• V CSK 206/09Sąd Najwyższy · 22.01.2010ewentualnie także art. 49 w związku z art. 191 k.c. przez przyjęcie, że doszło do
• I ACa 819/13Sąd Apelacyjny w Krakowie · 23.10.2013… przedmiotu umowy bowiem stosownie do treści art. 50 k.c. za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jej własnością zaś stosownie do art. 191 k.c. własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, ze stała się jej częścią składową.
• W 4/91Trybunał Konstytucyjny · 04.12.1991W rezultacie urządzenia te przestają być częścią składową nieruchomości, na której zostały zbudowane, i nie stanowią na podstawie art. 191 kc własności właściciela tej nieruchomości.
• I ACa 320/14Sąd Apelacyjny w Lublinie · 04.09.2014- art. 47 § 1 i 2 kc, art. 48 kc w zw. z art. 191 kc poprzez błędną wykładnię przepisów, a w konsekwencji ich niezastosowanie i uznanie, że zespół zbiorników na zboże oraz suszarnia nie są częściami składowymi nieruchomości położonej w K., składającej się z działki ewidencyjnej numer (...) dla której Sąd Rejonowy w T.
• I ACa 365/13Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 26.09.2013- naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 k.c. wzw.z art 191 k.c. poprzez błędną interpretację, niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie faktu, iż szkoda wyrządzona powodom była szkodą wyrządzoną na nieruchomości;
• I ACa 564/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 18.09.2014Powódka wskazywała, że nie mogła stać się ani właścicielem nakładów ani punktu handlowego w myśl art. 191 k.c., chociaż § 1 ust. 2 umowy wskazuje, że nakłady poniesione na budowę punktu handlowego staną się własnością inwestora.
• I ACa 362/14Sąd Apelacyjny w Warszawie · 30.09.2014… wraz z instalacją odprowadzającą wodę, urządzenia dostarczone przez powódkę, zgodnie z art. 46 § 1 w zw. z art. 191 k.c. stały się częściami składowymi nieruchomości, na której urządzony został terminal kontenerowy, zaś ich odłączenie, jeżeli technicznie byłoby możliwe, uniemożliwiałoby zapewnienie …
• I ACa 1081/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 07.12.2016superficies solo cedit, wyrażona w art. 191 k.c. oraz art. 47 § 1 i 2 k.c..
• I ACa 130/15Sąd Apelacyjny w Katowicach · 29.04.2015Przepis art. 48 k.c. razem z art. 191 k.c. kreują zasadę
• I ACa 359/13Sąd Apelacyjny w Katowicach · 18.07.2013W myśl art. 48 k.c. i art. 191 k.c. należy przyjąć, że wszystko, co jest trwale związane z gruntem, staje się własnością właściciela nieruchomości gruntowej i dzieli los prawny gruntu”.
• I ACa 699/13Sąd Apelacyjny w Katowicach · 09.01.2014Obszerne rozważania oparte także na analizie przepisów art. 47 § 1 i 2 k.c., art. 48 k.c., art. 191 k.c. oraz art. 336 k.c.
• I ACa 259/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 04.08.2015Przepis ten jest wyjątkiem od reguły zawartej w art. 191 k.c., zgodnie z którą własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą połączoną z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową w rozumieniu art. 47 § 2 k.c.
• I CK 14/05Sąd Najwyższy · 28.06.2005art. 235 § 4 prawa spółdzielczego w związku z art. 136 § 2, art. 191 i art. 155 k.c.;
• I C 524/21Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim · 29.03.2022Z chwilą przyłączenia nastąpiło zerwanie z zasadą superficies solo cedit (art. 191 kc) i urządzenie przestało stanowić część składową gruntu.
• I ACa 426/13Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 03.10.2013Jeśli bowiem rację ma powód twierdząc, że pozwana Gmina jako właściciel nieruchomości nie nabyła na podstawie art. 191 k.c. w zw. z art.48 k.c. prawa własności urządzeń i budowli posadowionych na nieruchomości przez powoda(nakładów na nieruchomość przezeń poczynionych), to stwierdzić należy, że umowa sprzedaży nie …
• I CSK 343/12Sąd Najwyższy · 17.10.2012k.c. i art. 191 k.c. zasady superficies solo cedit.
• SK 42/05Trybunał Konstytucyjny · 07.11.2006W myśl art. 191 kodeksu cywilnego, własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
• I ACa 566/13Sąd Apelacyjny w Łodzi · 08.11.2013Poza tym, jeśli nakłady przez posiadacza były już dokonane, to stały się własnością właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości jako części składowe nieruchomości (art. 191 k.c.), zaś posiadaczowi przysługuje jedynie roszczenie o zwrot nakładów (tak SN w uzasad. wyroku z 15.09.2005, II CK 61/05).
• I ACa 702/13Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 22.01.2014Tym samym zgodnie z art. 191 k.c., pozwani z chwilą zakupu nieruchomości stali się właścicielami również i pawilonu ogrodowego, jako trwale związanego z gruntem.
• I ACa 61/18Sąd Apelacyjny w Katowicach · 31.12.2018Nadto powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 49 k.c. w zw. z art. 47 § 2 k.c. w zw. z art. 191 k.c. a contrario przez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że „wiadukty tramwajowe” nie stanowią własności pozwanej jako odrębny od nieruchomości przedmiot własności, wobec braku tytułu prawnego …
• IV CK 347/04Sąd Najwyższy · 03.12.2004podstawie art. 191 w związku z art. 49 k.c. z chwilą technicznego połączenia
• I ACa 992/16Sąd Apelacyjny w Warszawie · 09.08.2017… więc nastawiony na ochronę osoby w nim wymienionej przed konsekwencjami obowiązywania zasady superficies solo cedit (art. 191, 47,48 k.c.); stanowi zatem środek ochrony przed realizacją przez właściciela nieruchomości po wygaśnięciu więzów obligacyjnych jego praw właścicielskich także w stosunku do obiektu …

Pracuj z art. 191 k.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny

• Art. 6 KC
• Art. 481 KC
• Art. 361 KC
• Art. 455 KC
• Art. 5 KC
• Art. 58 KC
• Art. 445 KC
• Art. 65 KC
• Art. 822 KC
• Art. 415 KC
• Art. 353¹ KC
• Art. 444 KC
• Art. 118 KC
• Art. 405 KC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania cywilnego
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →