Art. 240. Umowa o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste może ulec rozwiązaniu przed upływem określonego w niej terminu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie użytkownik nie wzniósł określonych w niej budynków lub urządzeń.
Art. 240 KC
Kodeks cywilny · Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe › Tytuł II. Użytkowanie wieczyste
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1999 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 240 KC
Sądy powołały ten przepis w 211 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I CSK 735/13Sąd Najwyższy · 28.11.2014
Z umowy nie wynika dla właściciela nieruchomości roszczenie przeciwko użytkownikowi wieczystemu o wybudowanie określonych w niej budynków lub urządzeń, a sankcją niewypełnienia tego obowiązku jest jedynie możliwość rozwiązania umowy przed upływem terminu, na jaki została zawarta (art. 240 k.c.).
- I ACa 1088/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 11.09.2023
… żądaniem sformułowanym w pozwie, zrealizowane przesłanki przedterminowego, nieodpłatnego rozwiązania umowy zawartej przez strony w dniu 7 września 1999r o oddanie go w użytkowanie wieczyste, wymienione w art. 240 kc w zw. z art. 33 ust.. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.
- III CSK 249/15Sąd Najwyższy · 07.04.2016
Sąd Apelacyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 240 k.c. w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
- I CSK 760/14Sąd Najwyższy · 30.09.2015
Obowiązkiem użytkownika jest także wzniesienie na gruncie budynków lub innych urządzeń, któremu jednak nie odpowiada uprawnienie i roszczenie właściciela tylko możliwość zastosowania sankcji przewidzianej w ustawie (art. 240 k.c.) lub w umowie.
- I CSK 692/09Sąd Najwyższy · 25.11.2010
podstawie art. 240 k.c. zwraca się m.in. „sumę opłat rocznych wniesionych z tego
- V CSK 1/14Sąd Najwyższy · 03.10.2014
Trzeba też zauważyć, że zmiana sposobu korzystania z nieruchomości mogąca prowadzić do zmiany celu ustanowienia tego prawa może być przyczyną rozwiązania umowy (art. 33 ust. 3 u.g.n. i art. 240 k.c.).
- I CSK 129/14Sąd Najwyższy · 18.02.2015
Sąd Okręgowy stwierdził, że, zgodnie z art. 240 k.c., a także art. 33 ust. 3 u.g.n., umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste może ulec rozwiązaniu przed upływem określonego w niej terminu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób sprzeczny z jego przeznaczeniem ustalonym w umowie, w szczególności …
- VI ACa 1379/12Sąd Apelacyjny w Warszawie · 09.05.2013
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 240 k.c. w zw. z 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste może zostać rozwiązana w przypadku nieuiszczenia opłaty rocznej lub nieterminowego jej uiszczenia, podczas gdy z …
- V CSK 398/13Sąd Najwyższy · 29.05.2014
Korzystanie z nieruchomości przez użytkownika wieczystego w sposób sprzeczny z umową (decyzją) uprawnia właściciela gruntu do rozwiązania umowy przed upływem określonego w niej terminu (por. art. 240 k.c.).
- I ACa 331/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 22.01.2020
Co najwyżej niewybudowanie budynków mogło zostać uznane za przesłankę do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego zgodnie z art. 240 k.c.
- IV CSK 414/15Sąd Najwyższy · 06.04.2016
Obowiązkiem użytkownika jest także wzniesienie na gruncie budynków lub innych urządzeń, któremu nie odpowiada uprawnienie i roszczenie właściciela, tylko możliwość zastosowania sankcji przewidzianej w ustawie (art. 240 k.c.) lub w umowie.
- III CSK 42/12Sąd Najwyższy · 16.11.2012
rozstrzygnięcia art. 240 k.c. oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r.
- I ACa 51/14Sąd Apelacyjny w Katowicach · 23.04.2014
… obowiązek określenia w umowie użytkowania wieczystego sposobu korzystania z gruntu, co wywołuje podwójny skutek, ponieważ niezagospodarowanie gruntu zgodnie z umową umożliwia zarówno jej rozwiązanie (art. 240 k.c.), jak i zastosowanie sankcji drogą administracyjną (art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
- II CSK 563/13Sąd Najwyższy · 30.07.2014
… dysponuje środkami zapewniającymi realizację wskazanego celu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, w tym terminu zabudowy, w postaci możliwości obciążenie użytkownika wieczystego dodatkowymi opłatami z tytułu użytkowania wieczystego (por. art. 63 ust. 2, 3 i 4) czy nawet rozwiązania umowy (art. 240 k.c.).
- I CSK 933/14Sąd Najwyższy · 20.11.2015
Korzystanie przez powodów z nieruchomości niezgodnie z umową o ustanowienie użytkowania wieczystego mogłoby stanowić jedynie przesłankę rozwiązania tej umowy na podstawie art. 240 k.c., a sprawa o jej rozwiązanie na podstawie tego przepisu zawisła już przed Sądem Okręgowym na skutek powództwa miasta W.
- I ACa 874/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 11.02.2016
Sąd Okręgowy przywołał art. 240 k.c. który zezwala w przypadku umów o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związku w użytkowanie wieczyste, na rozwiązanie umowy przed upływem określonego w niej terminu, jeśli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście …
- I ACa 71/13Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.06.2013
… strony umówiły się, iż na wypadek użytkowania gruntu w sposób sprzeczny z ustalonym w niniejszej umowie, wynikającego z obowiązującego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta, umowa może zostać rozwiązana na podstawie przepisów art. 33 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosownie do art. 240 k.c.
- I ACa 714/13Sąd Apelacyjny w Warszawie · 24.10.2013
Możliwość rozwiązania użytkowania wieczystego została przewidziana w art. 240 k.c. oraz art. 33 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.
- I ACa 393/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 24.09.2015
Nr 518 z 2014 r.) oraz art. 240 kodeksu cywilnego, które stanowią, iż organ właściwy może rozwiązać umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste przed upływem określonego w niej terminu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w …
- I ACa 1735/16Sąd Apelacyjny w Krakowie · 18.05.2017
Strona powodowa oparła swoje żądanie na podstawie art. 240 k.c., zgodnie z którym umowa o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste może ulec rozwiązaniu przed upływem określonego w niej terminu, jeżeli wieczysty użytkownik …
- I ACa 47/13Sąd Apelacyjny w Katowicach · 18.04.2013
W tym stanie rzeczy powódka wystąpiła ze swoimi roszczeniami na drogę postępowania sądowego, a jako uzasadnienie prawne wskazała przepisy art. 240 k.c. i art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
- I ACa 1182/13Sąd Apelacyjny w Warszawie · 07.03.2014
… sam umowy, wstępuje w stosunek najmu lub dzierżawy istniejący w dacie zbycia rzeczy, nie można interpretować rozszerzająco i rozciągać na sytuację, kiedy właściciel odzyskuje całość uprawnień do rzeczy na skutek rozwiązania umowy wieczystego użytkowania w drodze wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 240 k.c.
- K 27/95Trybunał Konstytucyjny · 20.11.1996
Obowiązujące przepisy przewidują możliwość rozwiązania użytkowania wieczystego w trybie administracyjnym w szczególności wtedy, jeżeli wbrew umowie użytkownik nie wzniósł określonych w niej budynków i urządzeń (art. 240 kc).
- V CSK 414/09Sąd Najwyższy · 18.06.2010
treścią art. 240 k.c. oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
- II Ca 706/20Sąd Okręgowy w Świdnicy · 04.12.2020
W apelacji od powyższego wyroku, strona powodowa zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 240 kc w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię, art. 19 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu …
- V CSK 163/11Sąd Najwyższy · 28.03.2012
Dokonując wykładni gramatycznej art. 240 k.c.
- I ACa 992/16Sąd Apelacyjny w Warszawie · 09.08.2017
- art. 232 k.c., art. 240 k.c., art. 72 ust. 3 i art. 73 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
- I C 421/22Sąd Okręgowy w Sieradzu · 13.04.2023
Jednakże, właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie, a w szczególności, jeżeli nie zabudował jej
- II CSK 268/08Sąd Najwyższy · 13.02.2009
oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie (art. 240 k.c.),
- III AZP 5/95Sąd Najwyższy · 06.04.1995
ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jak i art. 240 k.c.
Pracuj z art. 240 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 240 KCSądy powołały ten przepis w 211 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 240 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 240Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →