Art. 409. Obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
Art. 409 KC
Kodeks cywilny · Księga trzecia. Zobowiązania › Tytuł V. Bezpodstawne wzbogacenie
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 409 KC
Sądy powołały ten przepis w 3582 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- V CNP 13/13Sąd Najwyższy · 24.01.2014
Sąd Okręgowy nie zgodził się też ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że pozwany otrzymane nienależnie środki zużył w taki sposób, iż nie jest już wzbogacony (art. 409 k.c.).
- I ACa 274/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 16.01.2023
Po myśli art. 409 kc w takiej sytuacji zwrotowi, jako nienależne, mogą podlegać dopiero te wpłaty, których suma przekroczyła kwotę udzielonego kredytu.
- I ACa 35/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 24.06.2021
… jednak uwagę, że ponoszenie przez zubożonego ryzyka zużycia lub utraty przez wzbogaconego uzyskanej korzyści odpowiada zasadzie ogólnej, wyrażonej w art. 409 k.c., która istotne znaczenie przypisuje także temu, czy wyzbywając się korzyści lub zużywając ją wzbogacony powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
- V ACa 127/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 09.06.2021
Wykładnia językowa – poprzez odesłanie do „przepisów artykułów poprzedzających” oraz wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż regulacja dotyczące nienależnego świadczenia pozostają w odniesieniu do art. 405 k.c. – art.409 k.c. w relacji
- I ACa 1012/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 18.08.2022
art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. przez ich zastosowanie, ewentualnie art. 409 k.c. przez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że Bank wzbogacił się bezpodstawnie kosztem powodów (co nie miało miejsca); jak również przez niewzięcie pod uwagę, że Bank uzyskane kwoty zużył (w całości, a co najmniej w części w jakiej …
- P 29/08Trybunał Konstytucyjny · 26.05.2010
… już sprawie o sygn. akt I UK 90/07, Sąd ten orzekł, że „w przypadku nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego brak jest podstaw do stosowania art. 409 i 410 k.c., gdyż jest to uregulowane w prawie ubezpieczeń społecznych, które w tym zakresie nie zawiera odesłania do przepisów prawa cywilnego”.
- I ACa 1029/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.06.2022
Pozwany nie może się też powołać na art. 409 k.c.
- III CSK 276/15Sąd Najwyższy · 07.04.2016
Zarzucając naruszenie art. 365 § 1 k.p.c., art. 409, 678 § 1, 58 § 1 i § 3, 83, 156, 659 § 1, 410, 411 k.c. wniosła o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
- VI ACa 779/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 25.11.2020
… – nieważność umowy wzajemnej - nakazywała rozważenie zasadności roszczenia powodów z uwzględnieniem przepisu art. 409 k. c., zgodnie z którym obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że …
- I ACa 963/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.06.2022
Nie sposób również twierdzić, by pozwany nie był wzbogacony kosztem powodów lub by zaistniały przesłanki określone w art. 409 k.c.
- V ACa 921/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 21.11.2022
Sąd Okręgowy uznał ponadto, że w sprawie niniejszej nie sposób było przyjąć, że pozwany nie został wzbogacony kosztem powodów lub by zaistniały przesłanki wymienione w art. 409 k.c.
- I ACa 66/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 04.12.2019
Nie będzie również możliwa w sytuacji, w której zastosowanie znajduje art. 409 k.c., według którego zobowiązanie do wydania korzyści wygasa, jeżeli ten kto korzyść uzyskał zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony (por.
- I ACa 471/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 15.02.2023
Nie doszło także do zarzucanego w apelacji naruszenia art. 409 k.c.
- V ACa 340/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 04.02.2022
Wykładnia językowa – poprzez odesłanie do „przepisów artykułów poprzedzających” oraz wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż regulacja dotyczące nienależnego świadczenia pozostają w odniesieniu do art. 405 k.c. – art.409 k.c. w relacji lex specialis derogat legi generali (tak też E.
- I ACa 523/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 07.04.2022
art. 405 k.c. i art. 410 § 2 k.c. przez ich bezpodstawne zastosowanie, ewentualnie art. 409 k.c. przez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że Bank bezpodstawnie wzbogacił się kosztem Powoda (co nie miało miejsca), jak również nie wzięcie pod uwagę, że Bank uzyskane kwoty zużył (w całości, a co najmniej w części, w …
- I ACa 31/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.06.2022
Nie sposób również twierdzić, by pozwana nie była wzbogacona kosztem powódki lub by zaistniały przesłanki określone w art. 409 k.c.
- I ACa 674/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 03.02.2022
Jak wskazał, po pierwsze strona pozwana nie wykazała tego zarzutu (art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. w związku z art. 409 k.c.) na podstawie jakichkolwiek dowodów.
- I ACa 674/18Sąd Apelacyjny w Warszawie · 13.11.2019
art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 409 k.c. poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że Bank bezpodstawnie wzbogacił się kosztem Powodów oraz zasądzenie na rzecz Powodów kwot wskazanych w petitum Wyroku, podczas gdy świadczenie Powodów na rzecz Banku znajdowało …
- I ACa 628/23Sąd Apelacyjny w Krakowie · 30.05.2023
art. 405 k.c. i art. 410 § 2 k.c. przez ich bezpodstawne zastosowanie, ewentualnie art. 409 k.c. przez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że Bank bezpodstawnie wzbogacił się kosztem Powoda (co nie miało miejsca), jak również nie wzięcie pod uwagę, że Bank uzyskane kwoty zużył (w całości, a co najmniej w części, w …
- I ACa 135/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 09.11.2023
Z treści art. 409 k.c. wynika, że obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
- I CSK 700/12Sąd Najwyższy · 19.09.2013
… na podstawową cechę specyficzną odpowiedzialności bezpodstawnie wzbogaconego, polegającą na ograniczeniu zakresu obowiązku zwrotu korzyści do korzyści istniejącej w chwili zażądania jej zwrotu przez zubożonego oraz na wygaśnięciu obowiązku zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści w sytuacji opisanej w art. 409 k.c.
- I ACa 274/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.07.2021
… jednak uwagę, że ponoszenie przez zubożonego ryzyka zużycia lub utraty przez wzbogaconego uzyskanej korzyści odpowiada zasadzie ogólnej, wyrażonej w art. 409 k.c., która istotne znaczenie przypisuje także temu, czy wyzbywając się korzyści lub zużywając ją wzbogacony powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
- I UK 90/07Sąd Najwyższy · 04.09.2007
cywilnym (art. 409 i 410 k.c.) w przypadku uzyskania świadczenia na podstawie nie-
- I ACa 333/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 05.02.2020
Nie będzie również możliwa w sytuacji, w której zastosowanie znajduje art. 409 k.c., według którego zobowiązanie do wydania korzyści wygasa, jeżeli ten kto korzyść uzyskał zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony (por.
- I ACa 244/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 28.10.2021
W świetle powyższego nie sposób również twierdzić, by pozwana nie była wzbogacona kosztem powódki lub by zaistniały przesłanki określone w art. 409 k.c.
- I ACa 1414/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.06.2023
Kolejno Sąd zaznaczył, że pozwany nie może skutecznie bronić się przed obowiązkiem zwrotu powodom nienależnie uiszczonych świadczeń z tytułu nieważnej umowy kredytu powołując się na art. 409 k.c. z tej przyczyny, że nie jest już wzbogacony.
- I ACa 73/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 22.05.2023
W okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób było stwierdzić, że pozwany nie był wzbogacony kosztem powódki lub by zaistniały przesłanki wymienione w art. 409 k.c.
- I ACa 619/21Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 18.03.2022
… i mechanizm jego stosowania (art. 117-118 k.c.), różne obowiązki co do liczenia się z obowiązkiem zwrotu (art. 409 k.c.), różne terminy wymagalności (art. 455 k.c.), istotne np. dla obliczania odsetek za opóźnienie czy też w razie przelewu roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia (por. art. 513 § 2 …
- I ACa 901/22Sąd Apelacyjny w Krakowie · 26.01.2024
ł) art. 409 k.c. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy strona pozwana zużyła już środki uiszczone przez powodów;
- I ACa 603/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 26.04.2022
Nie sposób również twierdzić zdaniem Sądu Okręgowego, że pozwany nie był wzbogacony lub by zaistniały przesłanki określone w art. 409 k.c.
Pracuj z art. 409 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 409 KCSądy powołały ten przepis w 3582 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 409 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 409Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →