Art. 440. W stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagają takiego ograniczenia zasady współżycia społecznego.
Art. 440 KC
Kodeks cywilny · Księga trzecia. Zobowiązania › Tytuł VI. Czyny niedozwolone
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 440 KC
Sądy powołały ten przepis w 457 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- P 46/11Trybunał Konstytucyjny · 22.05.2013
… art. 566 § 1 i art. 574 k.c.); poniesionych rzeczywistych strat (art. 438 k.c.); ograniczona górną granicą (np. „stokrotna należność za dostarczone mieszkanie” – art. 849 § 1 k.c.; „zwykła wartość rzeczy” – art. 788, art. 801 i art. 855 § 4 k.c.) lub może podlegać miarkowaniu (np. tzw. ius moderandi – art. 440 k.c.).
- II CSK 787/14Sąd Najwyższy · 28.10.2015
Za trafnością stanowiska Sądu Apelacyjnego przemawia regulacja zawarta w art. 440 k.c., zgodnie z którą w stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony.
- IV CSK 270/15Sąd Najwyższy · 16.03.2016
„Miarkowanie” którego zastosowanie wymaga istnienia podstawy prawnej (por. np. art. 440 k.c.) polega na korygowaniu wyjściowej (właściwej) kwoty odszkodowania w sytuacji, w której szczególne okoliczności sprawy przemawiają za ograniczeniem jego zakresu.
- IV CSK 308/10Sąd Najwyższy · 26.01.2011
Zarzut naruszenia art. 440 w związku z art. 368 i 441 § 1 k.c. został oparty na
- SK 49/03Trybunał Konstytucyjny · 07.02.2005
Ustawowe przesłanki miarkowania (ograniczania) obowiązku naprawienia szkody zawiera też art. 440 k.c.
- II AKa 252/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 22.02.2023
Nadto, podstawę do miarkowania wysokości odszkodowania z art. 46 § 1 k.k. daje także regulacja art. 440 k.c., w świetle której w stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby …
- II CSK 436/13Sąd Najwyższy · 25.04.2014
Ustawodawca w art. 440 k.c. przewidział możliwość ograniczenia obowiązku naprawienia szkody tylko w stosunkach między osobami fizycznymi.
- I CSK 295/13Sąd Najwyższy · 19.03.2014
Zbędne i nieuzasadnione jest natomiast w takiej sytuacji odwoływanie się przy ocenie zmniejszenia odszkodowania na podstawie art. 362 k.c. do art. 5 k.c., podobnie jak w przypadku art. 440 k.c., który w zakresie objętym jego unormowaniem wyłącza stosowanie art. 5 k.c.
- P 18/05Trybunał Konstytucyjny · 08.05.2006
Nie różni się on istotnie od mechanizmów stosowanych na gruncie prawa zobowiązań (np. art. 440 k.c.).
- I ACa 1045/16Sąd Apelacyjny w Katowicach · 16.03.2017
Dlatego, stosując art. 440 kc, dokonał Sąd miarkowania zadośćuczynienia w kwocie 15 000 zł i renty w kwocie 100 zł miesięcznie o połowę.
- I ACa 183/13Sąd Apelacyjny w Łodzi · 27.06.2013
2) art. 440 kc, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Sąd ustalił, że pozwany utrzymuje się z zasiłku rehabilitacyjnego w wysokości 720 zł, czego Sąd nie wziął pod uwagę, a co powinno prowadzić do ograniczenia wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.
- II AKa 248/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 27.04.2020
Po myśli art. 440 k.c. w stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagają takiego ograniczenia zasady współżycia społecznego.
- II AKa 469/19Sąd Apelacyjny w Katowicach · 31.01.2020
Odwoływanie się do trudnej sytuacji materialnej oskarżonego nie może zostać uwzględnione, gdyż do orzekanego na podstawie art. 46 § 1 k.k. środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia, nie stosuje się normy z art. 440 k.c., a zatem nie jest możliwe miarkowanie jego wysokości sytuacją materialną sprawcy.
- II AKa 156/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 15.02.2021
Po myśli art. 440 k.c. w stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagają takiego ograniczenia zasady współżycia społecznego.
- V KK 130/13Sąd Najwyższy · 10.10.2013
Natomiast określone w art. 440 k.c. warunki miarkowania wysokości roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych dotyczą wyłącznie obowiązku naprawienia szkody majątkowej, a nie zadośćuczynienia.
- I ACa 486/12Sąd Apelacyjny w Lublinie · 07.11.2012
O., Sąd Okręgowy nie znalazł jednocześnie podstaw do miarkowania przyznanego powodowi odszkodowania na podstawie art. 440 k.c.
- I ACa 1142/13Sąd Apelacyjny w Łodzi · 26.02.2014
błędną wykładnię art. 440 k.c., art. 444 § 1 i § 2 k.c., art. 445 § 1 k.c. i art.322 k.p.c. oraz nie zastosowanie stawki wynagrodzenia za opłaty za czynności adwokackie według norm (§ 5 pkt.7 rozporządzenia);
- I ACa 966/17Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 28.03.2018
- art. 440 k.c. poprzez jego niezastosowanie tj. nieprzyznanie sumy odpowiedniej zgodnie z zasadami współżycia społecznego tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zasadne było miarkowanie zadośćuczynienia i przyznanie powodowi kwoty niższej niż w żądaniu pozwu.
- I ACa 1002/20Sąd Apelacyjny w Łodzi · 13.01.2021
- art. 440 k.c. poprzez jego pominięcie, w sytuacji gdy porównanie sytuacji materialnej poszkodowanej i pozwanych, ich dochodów powoduje, że zasady współżycia społecznego, wymagały ograniczenia obowiązku naprawienia szkody,
- II AKa 332/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 08.12.2015
W., poprzez miarkowanie wysokości obowiązku naprawienia szkody w oparciu o art. 440 k.c., z uwagi na sytuację materialną oskarżonego oraz brak oświadczenia uprawnionego w zakresie chęci uzyskania ww. kwoty.
- II AKa 15/16Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 03.03.2016
Wskazać również należy, iż zasady współżycia społecznego nie wymagają miarkowania obowiązku naprawienia szkody z powodu złego stanu majątkowego zobowiązanego (art. 440 k.c.).
- II AKa 140/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 11.09.2019
Do orzekanego na podstawie art. 46 § 1 k.k. środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia nie stosuje się normy z art. 440 k.c., a zatem nie jest możliwe miarkowanie jego wysokości sytuacją materialną sprawcy.
- IV KK 365/11Sąd Najwyższy · 11.05.2012
Jeżeli natomiast chodzi o przepis art. 440 k.c. oraz zagadnienie badania
- III APa 4/19Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 12.06.2019
1. art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 440 k.c. poprzez błędną wykładnie i uznanie sumy 40.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za „kwotę odpowiednią" w rozumienie tego przepisu, co w odniesieniu do całokształtu zebranego materiału dowodowego, rozmiaru krzywdy powoda, uszczerbku na zdrowiu nie było uzasadnione …
- I ACa 253/13Sąd Apelacyjny w Lublinie · 05.06.2013
Ilość osób występujących po stronie pozwanych nie ma tutaj – z w/w zastrzeżeniem (por. też art. 440 kc) – w zasadzie żadnego znaczenia.
- I PK 82/11Sąd Najwyższy · 19.01.2012
wania za pozbawienie jej możliwości powrotu do pracy), tym niemniej art. 440 k.c.
- I ACa 679/14Sąd Apelacyjny w Łodzi · 05.11.2014
… i choć nie znajduje w tym przypadku zastosowania instytucja miarkowania zadośćuczynienia między osobami fizycznymi (art. 440 k.c), to jednak należało w ocenie Sądu uwzględnić okoliczność, że Wspólnota nie prowadzi działalności gospodarczej, nie generuje zysków, nie jest ubezpieczycielem i z tego względu obciążenie …
- II AKa 69/16Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 27.02.2017
Uwagi te odnoszą się także do możliwości uwzględnienia wyjątku z art.440 kc.
- I ACa 804/17Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 07.03.2018
Art. 440 k.c. - poprzez brak miarkowania szkody, gdyż uwzględniono koszty niepowstałe - np. położenie parkietu dębowego, jego szlifowanie i wielokrotne lakierowanie, czy usunięcie tynków już usuniętych, koszt montażu kominka — który w uzupełniającej ustnej opinii T.
- I ACa 835/14Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 17.08.2017
art. 440 k.c. oraz art. 5 k.c. poprzez niezastosowanie polegające na nie ograniczeniu zakresu obowiązku naprawienia szkody podczas, gdy ze względu na stan majątkowy poszkodowanego jak i osoby odpowiedzialnej za szkodę takiego ograniczenia wymagają zasady współżycia społecznego,
Pracuj z art. 440 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 440 KCSądy powołały ten przepis w 457 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 440 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 440Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →