Art. 452. Jeżeli świadczenie zostało spełnione do rąk osoby nie uprawnionej do jego przyjęcia, a przyjęcie świadczenia nie zostało potwierdzone przez wierzyciela, dłużnik jest zwolniony w takim zakresie, w jakim wierzyciel ze świadczenia skorzystał. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy świadczenie zostało spełnione do rąk wierzyciela, który był niezdolny do jego przyjęcia.
Art. 452 KC
Kodeks cywilny · Księga trzecia. Zobowiązania › Tytuł VII. Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania › Dział I. Wykonanie zobowiązań
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 452 KC
Sądy powołały ten przepis w 251 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I CSK 1094/14Sąd Najwyższy · 14.01.2016
W skardze kasacyjnej, skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu oddalającemu apelację kwestionującą zasądzenie kwoty 133 982,54 zł z odsetkami ustawowymi pozwana zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 452 k.c.
- II CSK 661/14Sąd Najwyższy · 10.09.2015
… że zwolnić się z zobowiązania można jedynie przez świadczenie do rąk wierzyciela lub osoby upoważnionej do odbioru świadczenia, dłużnik pozostawałby w takim przypadku nadal zobowiązany wobec cesjonariusza (zob. art. 452 k.c., a co do tego przepisu np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN 368/00).
- I ACa 674/21Sąd Apelacyjny w Lublinie · 16.03.2022
Możliwość zastosowania przekazu przy wykonywaniu zobowiązań wiąże się z faktem, że obowiązujące prawo zasadniczo nie wymaga ani tego, by dłużnik osobiście spełniał świadczenie (art. 356 k.c.), ani tego, by wierzyciel osobiście świadczenie odbierał (art. 452 k.c.).
- I CSK 642/14Sąd Najwyższy · 26.06.2015
… przez cesjonariusza wierzytelności od dłużnika wierzytelności; 3) art. 510 § 1 k.c. w zw. z art. 512 k.c. w zw. z art. 452 k.c. przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w przypadku skutecznego zawarcia umowy cesji oraz zawiadomienia o fakcie jej zawarcia dłużnika wierzytelności spełnienie przez niego świadczenia …
- V ACa 503/18Sąd Apelacyjny w Warszawie · 06.06.2019
Niezasadny okazał się także zarzut pozwanego wywiedziony z art. 452 k.c.
- V CSK 448/14Sąd Najwyższy · 29.05.2015
… pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie art. 720 § 1 k.c. w związku z art. 140 i art. 155 § 2 k.c., art. 720 w związku z art. 452 k.c., art. 720 w związku z art. 354 § 1 k.c., art. 720 § 1 w związku z art. 355 k.c., art. 472 k.c., art. 65 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – prawo bankowe, w brzmieniu pierwotnym (Dz.
- I ACa 622/13Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 09.01.2014
4.art. 452 k.c. w związku z art. 453 k.c. przez ich niezastosowanie pomimo, że jak przyznał pozwany zapłata faktur przedstawionych do potrącenia została dokonana przez opłacanie rat leasingowych,
- V CSK 253/06Sąd Najwyższy · 17.11.2006
podmiot do tego zobowiązany (zob. art. 452 k.c.).
- IV CZ 98/13Sąd Najwyższy · 06.11.2013
S. do odbioru całego czynszu, którego nie można uznać za osobę nieuprawnioną w rozumieniu art. 452 k.c.
- I ACa 3/16Sąd Apelacyjny w Łodzi · 16.02.2016
… materialnoprawne upoważnienie do odbioru świadczenia ze skutkiem zwolnienia poddłużnika ze zobowiązania (a contrario art. 452 k.c.) w tych wypadkach, gdy na dłużniku zajętej wierzytelności spoczywał obowiązek świadczenia bezpośrednio do rąk wierzyciela egzekwującego (np. art. 881 § 3 pkt 1 k.p.c.), w pozostałych …
- I ACa 352/13Sąd Apelacyjny w Łodzi · 22.10.2013
- art. 452 k.c. w zw. z art. 885 k.c. oraz art. 886 k.c. poprzez ich niezastosowanie;
- IV CSK 403/12Sąd Najwyższy · 10.01.2013
k.c. w związku z art. 77 k.c. i 78 k.c. oraz art. 452 k.c.
- I ACa 746/14Sąd Apelacyjny w Warszawie · 02.12.2014
Doszło zatem do zwolnienia dłużnika z długu w rozumieniu art. 452 k.c.
- V CSK 272/09Sąd Najwyższy · 10.02.2010
skuteczność nie została podważona (art. 452 k.c.).
- V ACa 457/14Sąd Apelacyjny w Katowicach · 30.12.2014
Choć Sąd Okręgowy nie powołał wyraźnie treści art. 452 k.c., to jednak w rzeczywistości zastosował jego dyrektywę.
- I ACa 1050/13Sąd Apelacyjny w Warszawie · 10.02.2014
Z chwilą przekazania środków na rzecz powódki zgodnie z art. 452 k.c. powód skorzystał ze świadczenia i zaliczył je na poczet spłaty wierzytelności przez pozwanego.
- II CSK 784/14Sąd Najwyższy · 28.10.2015
… materialnoprawne upoważnienie do odbioru świadczenia ze skutkiem zwolnienia poddłużnika ze zobowiązania (a contrario art. 452 k.c.) w tych wypadkach, gdy na dłużniku zajętej wierzytelności spoczywał obowiązek świadczenia bezpośrednio do rąk wierzyciela egzekwującego (np. art. 881 § 3 pkt 1 k.p.c.), w pozostałych …
- IV CSK 614/13Sąd Najwyższy · 25.06.2014
Działanie pozwanego polegające na przeksięgowaniu wierzytelności na rachunek C. w sytuacji, gdy wiedział o przelewie i nie miał zgody cesjonariusza na rozporządzenie środkami z lokaty, było spełnieniem świadczenia do rąk osoby nieuprawnionej (art. 512 k.c., art. 452 k.c.).
- I ACa 6/13Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 19.12.2014
Świadek B., który w momencie ich dokonywania nie był związany z pozwanym umową, na postawie której mógłby przyjmować w imieniu wierzyciela świadczenia dłużnika, był osobą nieuprawnioną w rozumieniu art. 452 k.c.
- I ACa 315/15Sąd Apelacyjny w Łodzi · 06.05.2015
- art. 452 k.c. w zw. z art. 885 k.c. oraz art. 886 k.c. poprzez ich niezastosowanie;
- I ACa 254/13Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 14.06.2013
3. art. 452 k.c. w zw. z art. 361 k.c. przez błędne nadanie okoliczności uwalniającej dłużnika - tj. skorzystaniu przez wierzyciela ze świadczenia - takiego znaczenia, że okoliczność ta jest tożsama z obowiązkiem wierzyciela do spożytkowania dokonanej wpłaty na poczet spłaty kredytu;
- I ACa 765/13Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 26.02.2014
R., stosownie do art. 452 k.c., mógł wybrać osobę na rzecz której Gmina C. spełni świadczenie, i to uczynił aneksem do umowy nr (...) z dnia 12 września 2011 roku.
- I AGa 116/18Sąd Apelacyjny w Łodzi · 17.05.2018
Wierzyciel egzekwujący z mocy zajęcia uzyskuje jedynie materialnoprawne upoważnienie do odbioru świadczenia ze skutkiem zwolnienia podłużnika ze zobowiązania (a contrario art. 452 KC).
- III AUa 1707/12Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 15.05.2013
Sąd Okręgowy nie badał, czy wystąpiły szczególne warunki określone w art. 452 k.c., zezwalające na przyjęcie, że interes wierzyciela został zaspokojony w stopniu pozwalającym na uznanie, że zobowiązanie zostało wykonane i wygasło.
- I ACa 108/14Sąd Apelacyjny w Krakowie · 26.03.2014
… z nich swoich własnych roszczeń z tytułu kredytu, nie oznacza to jednak, że strona powodowa całkowicie utraciła wpływ na te wierzytelności, w szczególności prawo zaliczania wpłacanych przez dłużników kwot stosownie do uregulowań z art. 452 k.c., do którego odniósł się Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
- II CSK 412/06Sąd Najwyższy · 17.01.2007
względnie, że wierzyciel ze świadczenia skorzystał (art. 452 k.c.).
- I C 66/19Sąd Rejonowy w Częstochowie · 15.07.2021
Wypłacając pieniądze na rzecz osoby nieuprawnionej, to bank, a nie posiadacz, ponosi szkodę i nie zwalnia się z zobowiązania z tytułu umowy rachunku bankowego (art. 452 k.c.).
- I ACa 1179/13Sąd Apelacyjny we Wrocławiu · 22.11.2013
W myśl art. 452 kc spełnienie świadczenia do rąk osoby nieuprawnionej do jego przyjęcia, zwalnia dłużnika tylko w takim zakresie, w jakim wierzyciel ze świadczenia skorzystał.
- V CKN 1796/00Sąd Najwyższy · 10.10.2002
Przepis ten wprowadza wyjątek od wyrażonej w art. 452 k.c. zasady,
- IV CK 152/05Sąd Najwyższy · 18.11.2005
powódce otrzymanej od pozwanych ceny w gotówce (art. 452 k.c.).
Pracuj z art. 452 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 452 KCSądy powołały ten przepis w 251 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 452 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 452Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →