Art. 48 KC

Kodeks cywilny · Księga pierwsza. Część ogólna › Tytuł III. Mienie

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795

Jak sądy stosują art. 48 KC

Sądy powołały ten przepis w 862 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• K 8/10Trybunał Konstytucyjny · 11.07.2012Sąd podkreślił, że przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 47 i art. 48 k.c.
• IV CSK 238/15Sąd Najwyższy · 26.02.2016Przepis art. 48 k.c., określając normatywnie część składową gruntu, wymienia oprócz budynku, także inne urządzenia trwale z gruntem związane.
• SK 6/12Trybunał Konstytucyjny · 01.07.2014… do których część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych, a do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (art. 47 § 1, art. 48 i art. 191 k.c.).
• II CSK 481/13Sąd Najwyższy · 07.05.2014… skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach z art. 398 3 § 1 k.p.c. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 48 k.c. w zw. z art. 191 k.c., art. 58 k.c., art. 65 k.c. w zw. z art. 56 k.c., art. 393 § 1 k.c., art. 410 k.c. w zw. z art. 405 i nast. k.c. i art. 594 § 1 k.c., a także przepisów postępowania …
• III CSK 203/14Sąd Najwyższy · 13.03.2015Budynek trwale związany z gruntem w zasadzie jest jego częścią składową i nie może być odrębnym od niego przedmiotem własności i innych praw rzeczowych chyba, że ustawa stanowi inaczej (art. 47 § 1 i art. 48 k.c.).
• III CSK 196/14Sąd Najwyższy · 06.03.2015Taka droga, zgodnie z zasadą superficies solo cedit, jest częścią składową gruntu jako urządzenie trwale z gruntem związane (art. 48 k.c.), zatem nie może być odrębnym od gruntu przedmiotem własności i innych praw rzeczowych (art. 47 k.c.).
• I ACa 255/19Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 19.11.2019Pozwany zwrócił uwagę na brzmienie art. 48 k.c. podkreślając, iż w dacie zajęcia nieruchomości dłużnika przez komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne zajęto nieruchomości wraz z zasiewami.
• I ACa 387/18Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 27.04.2021Przepis art. 48 k.c., określając normatywnie część składową gruntu, wymienia oprócz budynku, także inne urządzenia trwale z gruntem związane.
• IV CSK 387/14Sąd Najwyższy · 04.03.2015c) art. 48 w zw. z art. 49 § 1 i art. 191 k.c. przez przyjęcie, że sieć wodociągowa znajdująca się na nieruchomości pozwanego stanowiła jej cześć składową,
• IV CSK 593/15Sąd Najwyższy · 14.04.2016Stosownie do zasady superficies solo cedit, krzewy borówki, jako rzeczy trwale związane z nieruchomością, stały się własnością wnioskodawców (art. 48 k.c.).
• III CZP 26/11Sąd Najwyższy · 13.07.2011działania zasady superficies solo cedit, wyrażonej w art. 48 i 191 k.c., natomiast
• I ACa 43/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 21.07.2022Sąd Okręgowy powołując się na treść art. 49 § 1 k.c. w zw. z art. 49 § 2 k.c., art. 48 k.c. oraz art. 191 k.c. wskazał, iż powód mógł rozporządzać prawem własności urządzeń – skoro istotną funkcją tego przepisu jest wyłączenie wskazanych urządzeń przesyłowych z zakresu własności nieruchomości gruntowej poprzez …
• IV CSK 521/13Sąd Najwyższy · 10.04.2014W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że wejście urządzeń wymienionych w art. 49 k.c. w skład przedsiębiorstwa jest jedynie przesłanką ich wyłączenia spod działania zasady superficies solo cedit wyrażonej w przepisach art. 48 i 191 k.c.
• II CSK 169/14Sąd Najwyższy · 19.11.2014W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., III CZP 105/05 (OSNC 2006, nr 10, poz. 159) wskazane zostało, że wejście tych urządzeń w skład przedsiębiorstwa powoduje, że nie stanowią one części składowej nieruchomości, w którą zostały wbudowane (art. 48 i 191 k.c.).
• III CZP 105/05Sąd Najwyższy · 08.03.2006przewidzianej w art. 48 i 191 k.c. zasady superficies solo cedit i nie dotyczy kwestii
• II CSK 101/14Sąd Najwyższy · 06.11.2014Sąd Najwyższy podkreślił w uzasadnieniu uchwały, że wejście urządzeń wymienionych w art. 49 k.c. w skład przedsiębiorstwa jest jedynie przesłanką ich wyłączenia spod działania zasady superficies solo cedit wyrażonej w przepisach art. 48 i 191 k.c.
• I ACa 115/16Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 16.09.2016superficies solo cedit wyrażonej w art. 48 k.c. i art. 191 k.c.
• III CZP 19/06Sąd Najwyższy · 26.05.2006związane, jest częścią składową gruntu (art. 48 k.c.), nie może zatem być
• II CSK 482/12Sąd Najwyższy · 26.04.2013zastosowania: art. 58 § 1 i 3 k.c. w związku z art. 47 § 1 i 2, art. 48 i art. 191 k.c.;
• IV CSK 736/13Sąd Najwyższy · 26.09.2014Pojęcie to należy interpretować funkcjonalnie i odnieść do gruntu wraz z jego częściami składowymi, do których, zgodnie z art. 48 k.c., należą urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny.
• I ACa 704/14Sąd Apelacyjny w Warszawie · 16.09.2015- art. 48 k.c. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie przyjęcie, że rośliny pomimo ich zasadzenia lub zasiania stanowią pożytek naturalny rzeczy, który nie mieści się w zakresie szkody rzeczywistej;
• I ACa 120/14Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 23.04.2014Zgodnie z art. 48 kc budynki te stanowią część składową nieruchomości, których własność odzyskali następcy prawni S.
• IV CNP 25/05Sąd Najwyższy · 31.03.2006iż postawiony tak budynek stanowi część składową gruntu w rozumieniu art. 48 k.c.
• IV CSK 442/13Sąd Najwyższy · 07.03.2014Wejście w skład przedsiębiorstwa urządzeń wymienionych w art. 49 k.c. powodowało jedynie wyłączenie ich spod działania zasady superficies solo cedit, wyrażonej w art. 48 i 191 k.c.
• I ACa 990/15Sąd Apelacyjny w Krakowie · 06.10.2015… lub przedsiębiorstwa) pomimo niezachowania wymaganej formy tej rzekomej czynności; 7) naruszenie art. 46 ust. 1 k.c. i art. 48 k.c. poprzez przyjęcie, że przedsiębiorstwo w postaci Hotelu (...) „w świetle art. 55(1) i 863 kc stało się w tej dacie w sposób pierwotny mieniem - odrębnym od gruntu przedmiotem wspólności …
• I ACa 1126/15Sąd Apelacyjny w Katowicach · 26.04.2016Pozwani i w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, i w apelacji podnosili, że powódka nie poczyniła nakładów na ich nieruchomość i że nie mogła skutecznie w świetle art. 48 k.c. nabyć „własności” tych nakładów.
• I CSK 288/10Sąd Najwyższy · 11.02.2011to wyjątek w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 48 k.c.
• II CSK 444/14Sąd Najwyższy · 07.05.2015Ponadto, skoro właścicielem nieruchomości, na której powódka wzniosła obiekt budowlany i wykonała prace adaptacyjne istniejących pomieszczeń, jest pozwane Województwo […], to na zasadzie art. 47 § 1 k.c. w zw. z art. 48 k.c., własność tych budynków i urządzeń przysługuje pozwanemu.
• I ACa 380/14Sąd Apelacyjny w Katowicach · 30.10.2014Twierdzenie, że hala ta nie była budowlą w rozumieniu art. 434 k.c., ani częścią składową gruntu o jakiej mowa w art. 47 § 1 k.c. w związku z art. 48 k.c. pozostaje w sprzeczności z treścią zebranego materiału dowodowego.
• I ACa 679/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 12.08.2020Owe pytania są konsekwencją unormowania prawnorzeczowego art. 46 i art. 48 k.c. oraz art. 235 § 1 k.c.

Pracuj z art. 48 k.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny

• Art. 6 KC
• Art. 481 KC
• Art. 361 KC
• Art. 455 KC
• Art. 5 KC
• Art. 58 KC
• Art. 445 KC
• Art. 65 KC
• Art. 822 KC
• Art. 415 KC
• Art. 353¹ KC
• Art. 444 KC
• Art. 118 KC
• Art. 405 KC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania cywilnego
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →