Art. 492. Jeżeli uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej zostało zastrzeżone na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym, strona uprawniona może w razie zwłoki drugiej strony odstąpić od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowiązania przez jedną ze stron po terminie nie miałoby dla drugiej strony znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.
Art. 492 KC
Kodeks cywilny · Księga trzecia. Zobowiązania › Tytuł VII. Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania › Dział III. Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 492 KC
Sądy powołały ten przepis w 719 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- V CSK 446/14Sąd Najwyższy · 29.05.2015
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- I CSK 306/15Sąd Najwyższy · 29.04.2016
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarcza – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- V CSK 389/12Sąd Najwyższy · 14.06.2013
(art. 492 k.c.) i w rezultacie pozwany na wypadek niezapłacenia pozostałej części
- III CZP 39/12Sąd Najwyższy · 18.07.2012
zakwalifikował jako zastrzeżenie umowne, o którym mowa w art. 492 k.c.
- I ACa 598/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 25.11.2021
[vide uchwała Sądu Najwyższego z 11 września 1997 roku, III CZP 39/97, OSNC 1997, Nr 12, poz. 191], nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarcza - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej
- III CSK 136/15Sąd Najwyższy · 25.02.2016
Skutkiem tego w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 492 k.c., lecz art. 395 k.c., statuujący umowne prawo odstąpienia.
- I AGa 1/20Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 15.07.2020
[vide uchwała Sądu Najwyższego z 11 września 1997 roku, III CZP 39/97, OSNC 1997, Nr 12, poz. 191], nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarcza - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej
- I CSK 345/13Sąd Najwyższy · 28.05.2014
… odstąpienia od umowy wyznaczeniem dłużnikowi dodatkowego terminu do jej wykonania zachodzi wyjątek przewidziany w art. 492 k.c., zgodnie z którym, jeżeli uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej zostało zastrzeżone na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym, strona uprawniona może w …
- I CSK 392/13Sąd Najwyższy · 24.06.2014
… jedną ze stron stosunku obligacyjnego uprawnienia prawokształtującego, realizowanego na podstawie postanowienia zawartego w umowie wzajemnej (art. 395 § 1 i art. 492 k.c.), albo wynikającego z przepisów ustawy (ogólnych - art. 491 i 493 k.c. oraz szczególnych, np. art. 560 § 1, art. 635, 636 § 1 i art. 640 k.c.).
- I ACa 316/18Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2018
obrazę art. 390 § 1 k.c. w zw. z art. 487 § 2 k.c. i art. 492' k.c. oraz art. 494 § 1 k.c. poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów i ich nieprawidłowe zastosowanie w stosunku do umowy łączącej strony, polegające na przyjęciu przez sąd I instancji, że strony zawarły przedwstępną umowę o charakterze wzajemnym …
- V CK 670/03Sąd Najwyższy · 08.10.2004
art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest
- IV CSK 1/13Sąd Najwyższy · 05.07.2013
analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę,
- I AGa 171/20Sąd Apelacyjny w Krakowie · 18.01.2022
Dodać należy, że w okolicznościach sprawy nie ma zastosowania art. 492 zd. pierwsze k.c..
- II CSK 661/14Sąd Najwyższy · 10.09.2015
… odstąpić od umowy o dzieło nie tylko po upływie terminu do wykonania dzieła, z powodu zwłoki przyjmującego zamówienie (art. 492 k.c. – zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2009 r., V CSK 454/08), ale i przed upływem tego terminu, z powodu opóźnienia się tak dalece przyjmującego zamówienie z rozpoczęciem …
- V CSK 83/15Sąd Najwyższy · 23.10.2015
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- I CSK 1/15Sąd Najwyższy · 10.02.2016
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- I CSK 1083/14Sąd Najwyższy · 15.01.2016
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarcza – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- I AGa 50/19Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 10.10.2019
… stycznia 2016 r. pozwany złożył powodowi oświadczenie o odstąpieniu od umowy nr (...) z przyczyn leżących po stronie wykonawcy wobec prowadzenia prac niezgodnie z harmonogramem i opóźnieniem w wykonaniu prac niecki basenowej ze stali nierdzewnej, działając na podstawie art. 492 k.c. w zw. z § 11 ust. 1 pkt d) umowy.
- III CSK 55/11Sąd Najwyższy · 02.12.2011
strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel
- I ACa 809/15Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 16.03.2016
Podzielił argumentację pozwanego, co do skuteczności oświadczenia (...) S.A. o odstąpieniu od umowy łączącej go ze (...) sp. z o.o. (art. 492 k.c.).
- IV CSK 395/14Sąd Najwyższy · 25.02.2015
Szczególnie istotna będzie ocena, czy wprowadziły one dla zamawiającego umowne prawo odstąpienia zgodnie z regułami przewidzianymi w art. 492 k.c. oraz czy poprzez wprowadzenie kary umownej skutecznie ograniczyły i w odniesieniu do jakich okoliczności odpowiedzialność zamawiającego.
- I ACa 1094/15Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 07.04.2016
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie przepisu art. 379 § 2 k.c., art. 635 k.c., art. 491 k.c. w zw. z art. 492 k.c. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 17.844 zł jako należność podstawową (143.275 -615 - 49.815).
- I ACa 225/18Sąd Apelacyjny w Krakowie · 24.01.2019
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- III SK 47/14Sąd Najwyższy · 09.04.2015
Sprzeczności z prawem Sąd pierwszej instancji dopatrzył się w przepisach k.c. dotyczących skutków niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych, odwołując się do art. 354, art. 355, art. 394, art. 395, art. 492 i art. 493 k.c.
- III CSK 62/13Sąd Najwyższy · 05.04.2013
z ewentualnym rozważeniem możliwości zastosowania w sprawie art. 492 k.c.,
- IV CSK 90/09Sąd Najwyższy · 17.06.2009
strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel
- V CSK 418/07Sąd Najwyższy · 05.03.2008
– przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel zamierzony przez jedną stronę,
- IV CSK 95/07Sąd Najwyższy · 21.06.2007
strony, wystarczy – przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. – cel
- II PK 293/12Sąd Najwyższy · 04.06.2013
Nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarczy - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej.
- I ACa 553/19Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 19.11.2019
obrazę art. 390 § 1 k.c. w zw. z art. 487 § 2 k.c. i art. 492
Pracuj z art. 492 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 492 KCSądy powołały ten przepis w 719 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 492 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 492Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →