Art. 496 KC

Kodeks cywilny · Księga trzecia. Zobowiązania › Tytuł VII. Wykonanie zobowiązań i skutki ich niewykonania › Dział III. Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 października 1990 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795

Jak sądy stosują art. 496 KC

Sądy powołały ten przepis w 2170 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• II CSK 359/14Sąd Najwyższy · 06.02.2015Potrzeba zwrotu świadczeń wynika z art. 496 i art. 497 k.c.
• I ACa 590/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 23.11.2021Jako podstawę prawną oświadczenia powołano art. 497 w zw. z art. 496 k.c.
• V CSK 362/12Sąd Najwyższy · 28.08.2013umowy wzajemnej (art. 496 w zw. z art. 497 k.c.).
• IV CSK 440/13Sąd Najwyższy · 07.03.2014… art. 58 k.c. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że dotknięta nią czynność prawna nie wywołała i nie może wywoływać żadnych skutków prawnych objętych wolą stron, poza powstaniem ubocznych skutków, które ustawa wiąże z nieważną czynnością prawną (np. obowiązek zwrotu świadczeń wzajemnych, art. 496 - 497 k.c.).
• I ACa 274/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 16.01.2023Podstawą normatywną dochodzonego świadczenia zwrotnego jest są art. 496 i 497 kc.
• V ACa 127/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 09.06.2021W toku postępowania apelacyjnego skarżący na podstawie art.496 k.c. w zw. z art.497 k.c. podniósł zarzut zatrzymania świadczenia, które w razie uwzględnienia powództwa będzie przysługiwało stronie powodowej, do czasu zaoferowania pozwanemu zwrotu świadczenia w postaci kwoty kredytu w wysokości 330.000 zł wypłaconego …
• I ACa 32/22Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 20.05.2022Za niezasadny Sąd quo uznał zarzut zatrzymania – art. 496 k.c. w związku z art. 497 k.c.
• I ACa 104/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 10.08.2022art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. poprzez ich błędne niezastosowanie, podczas gdy Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20 opowiedział się za rozszerzona wykładnia art. 496 i 497 k.c. i wskazał na dopuszczalność zgłoszenia takiego zarzutu w sprawach na tle kredytów „frankowych";
• I ACa 481/22Sąd Apelacyjny w Lublinie · 11.01.2023Zgodnie z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. w przypadku umowy nieważnej
• I ACa 77/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 31.05.2022art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. i art. 89 k.c. przez ich błędną wykładnie polegające na przyjęciu, że podniesienie warunkowego zarzutu zatrzymania jest niedozwoloną jednostronną czynnością prawną dokonaną pod warunkiem, podczas gdy złożone oświadczenie było definitywne w chwili dokonania czynności, tylko jego …
• I ACa 103/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 21.02.2022W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie jest także uzasadnione stosowanie przepisów art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. per analogiam.
• I ACa 135/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 10.08.2022art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. poprzez ich błędne niezastosowanie, podczas gdy Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20 opowiedział się za rozszerzona wykładnia art. 496 i 497 k.c. i wskazał na dopuszczalność zgłoszenia takiego zarzutu w sprawach na tle kredytów „frankowych", co …
• I ACa 225/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 10.06.2022W zakresie prawa materialnego stanowi on jednostronne oświadczenie woli, prowadzące do zahamowania skuteczności roszczenia strony przeciwnej (art. 461 § 1 k.c., art. 496 k.c., art. 497 k.c.).
• I ACa 645/20Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 08.06.2021Ponadto zgodnie z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., nawet przy przyjęciu nieważności umowy wzajemnej ustawodawca nie normuje wzajemnych świadczeń łącznie, a jedynie przyznaje prawo zatrzymania jako gwarancję, że każde z nienależnych świadczeń zostanie zwrócone.
• I ACa 547/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 14.12.2021Należy jeszcze odnieść się do zgłoszonego przez pozwanego w tej sprawie ewentualnego zarzutu zatrzymania opartego na materialnoprawnym oświadczeniu złożonym powodowi (art. 496 i 497 k.c.).
• I ACa 488/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 12.06.2023Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zgłoszonego przez pozwanego zarzutu opartego na prawie zatrzymania (art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.).
• I ACa 551/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 31.03.2023Prawo zatrzymania statuuje art. 496 k.c., który stanowi, że jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
• I ACa 1012/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 18.08.2022Poza tym art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. przyznaje podmiotowi wzajemnie uprawnionemu prawo zatrzymania jako gwarancję, że każde z nienależnych świadczeń zostanie zwrócone.
• I ACa 1205/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 13.01.2020Odnosząc się do powyższego wyjaśnienia wymaga, że stosownie do uregulowania zawartego w art. 496 i 497 k.c. prawo zatrzymania powstaje m. in. w przypadku nieważności umowy wzajemnej, kiedy to każda ze stron zobowiązana jest do zwrotu otrzymanego świadczenia drugiej.
• I ACa 237/22Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 20.05.2022Nie było natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutu prawa zatrzymania z art.496 i art.497 k.c., który został zgłoszony przez pozwanego na rozprawie apelacyjnej, bowiem nie został on właściwie skierowany wobec powodów ze skutkiem z art.61 k.c. a nadto nie ma on zastosowania w sytuacji zgłoszonego żądania o ustalenie z …
• I ACa 605/21Sąd Apelacyjny w Krakowie · 06.07.2023Spółka (...) broniła się również podniesionym ewentualnie zarzutem zatrzymania w oparciu o art. 496 k.c., wskazując, że przy uznaniu odstąpienia za skuteczne powód jest zobowiązany zwrócić pozwanej spółce kwotę 1 472 001,91 zł z tytułu zapłaconej mu przez pozwaną ceny sprzedaży.
• VI ACa 779/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 25.11.2020… c. per analogiam oraz niezastosowanie art. 117 § 21 k. c., art. 118 k. c., art. 120 § 1 k. c., art. 497 k. c. w zw. z art. 496 k. c. oraz art. 498 k. c. w zw. z art. 499 zd. 1 k. c. oraz art. 502 k. c. i art. 76 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że rozliczenie kondykcji w związku z nieważnością umowy polega na …
• I ACa 155/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 20.10.2021Zatrzymanie spełnia swoją funkcję tam, gdzie świadczenia są różnorodzajowe i z tego powodu wierzytelności obu stron nie nadają się do potrącenia (art. 496 i 496 k.c. oraz art. 461 k.c.).
• I ACa 464/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 08.12.2021W przypadku normy art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. uprawnienie to ma zabezpieczyć wykonanie obowiązku zwrotu co do zasady różnorodzajowych świadczeń w przypadku odstąpienia rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.
• V ACa 921/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 21.11.2022Pozwany nie uiścił na ich rzecz wskazywanej kwoty 127 999,37 zł, której mógłby dochodzić tytułem zwrotu, w rozumieniu art. 496 k.c..
• I ACa 31/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 23.02.2022Niemożliwe jest więc zastosowanie przepisów art. 496 i 497 k.c. per analogiam.
• I ACa 488/22Sąd Apelacyjny w Krakowie · 03.10.2023Zgodnie z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.., jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
• I ACa 286/22Sąd Apelacyjny w Łodzi · 06.02.2023Prawo zatrzymania statuuje art. 496 k.c., który stanowi, że jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.
• I ACa 771/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 14.03.2023art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. w zw. z art. 5 k.c. przez nieuwzględnienie zarzutu zatrzymania na skutek błędnej wykładni skutkującej uznaniem, że uwzględnienie zarzutu zatrzymania byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby uwzględnienie zarzutu …
• I ACa 863/21Sąd Apelacyjny w Warszawie · 29.04.2022Zgodnie z art. 496 k.c. stosowanym odpowiednio w sytuacji nieważności umowy na podstawie art. 497 k.c., jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy …

Pracuj z art. 496 k.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny

• Art. 6 KC
• Art. 481 KC
• Art. 361 KC
• Art. 455 KC
• Art. 5 KC
• Art. 58 KC
• Art. 445 KC
• Art. 65 KC
• Art. 822 KC
• Art. 415 KC
• Art. 353¹ KC
• Art. 444 KC
• Art. 118 KC
• Art. 405 KC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania cywilnego
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →