Art. 59. W razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.
Art. 59 KC
Kodeks cywilny · Księga pierwsza. Część ogólna › Tytuł IV. Czynności prawne › Dział I. Przepisy ogólne
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 59 KC
Sądy powołały ten przepis w 546 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I CSK 727/12Sąd Najwyższy · 19.09.2013
Błędną wykładnię art. 189 k.p.c. powiązała z uznaniem, że powód miał interes prawny w żądaniu ustalenia bezskuteczności umowy z dnia 26 października 1999 r., w sytuacji, gdy przysługiwało mu roszczenie z art. 59 k.c., jak też, że art. 189 k.p.c. obejmuje również żądanie ustalenia bezskuteczności czynności prawnej.
- I CSK 261/10Sąd Najwyższy · 03.02.2011
podlega ochronie na podstawie art. 59 k.c.
- II CSK 557/12Sąd Najwyższy · 18.04.2013
przypadku czynności zmierzających do ochrony wierzycieli (art. 59 k.c., art. 527
- II CSK 239/13Sąd Najwyższy · 23.01.2014
W ramach pierwszej podstawy wskazał na naruszenie art. 59 k.c. przez błędną jego wykładnię, pozostającą w sprzeczności z wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 października 2008 r., II CSK 221/08.
- I CSK 1057/14Sąd Najwyższy · 14.01.2015
Należy też podkreślić, że do oceny roszczenia powoda nie miał zastosowania art. 59 k.c.
- IV CSK 222/13Sąd Najwyższy · 11.12.2013
Inaczej zatem niż w przypadku sprawy o uznanie za bezskuteczną umowy na podstawie art. 59 k.c., biernie legitymowana w sprawie o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli nie jest jednocześnie też druga strona zaskarżonej czynności, którą tu jest dłużnik skarżącego wierzyciela …
- II CSK 830/14Sąd Najwyższy · 24.04.2015
Oddalenie powództwa o uznanie za bezskuteczne czynności prawnych „M.” SA w Ł. polegających na złożeniu oświadczeń o poręczeniu Sąd uzasadnił brakiem podstaw do zastosowania art. 59 k.c. i art. 527 k.c.
- IV CSK 188/14Sąd Najwyższy · 04.02.2015
… z tą jednak zmianą, że wnosił o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niego umowy wskazanej wyżej darowizny, której wykonanie uczyniło całkowicie niemożliwym zadośćuczynienie jego roszczeniu o przeniesienie na jego rzecz spółdzielczego własnościowego prawa do tego lokalu mieszkalnego, stosownie do treści art. 59 k.c.
- IV CSK 229/13Sąd Najwyższy · 30.01.2014
Zwrócił uwagę, że roszczenie chronione na podstawie art 59 k.c. nie musi być wprawdzie wymagalne, ale musi istnieć, a tę przesłankę musi wykazać powód (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r., I CK 389/05, LEX nr 201011).
- I AGa 115/18Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 30.05.2018
Pozwana powoływała się przy tym na wyłączenie możliwości potrącenia zgodnie z art. 513 § 2 k.c. oraz na bezskuteczność czynności prawnej z art. 59 k.c.
- I ACa 427/14Sąd Apelacyjny w Lublinie · 30.10.2014
… roszczeniami na podstawie art. 390 k.c. o zawarcie umowy przyrzeczonej, a w sytuacji gdy wskutek sprzedaży stało się to niemożliwe nie wystąpił na drodze sądowej z roszczeniem na podstawie art. 59 k.c. o uznanie wobec niego za bezskuteczną dokonanej przez dłużnika z pozwanym umowy sprzedaży przedmiotowych ruchomości.
- I ACa 875/12Sąd Apelacyjny w Łodzi · 03.12.2014
Należało więc odnieść się do tzw. bezskuteczności względnej, a z uwagi na charakter okoliczności powołanych przez powódkę – do art. 59 k.c.
- I ACa 830/18Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 28.06.2019
W treści aktu notarialnego pełnomocnik sprzedającej oświadczył, że zawarcie umowy nie będzie stanowić podstawy do wytoczenia powództwa z art. 59 lub 527 k.c.
- I ACa 1079/18Sąd Apelacyjny w Krakowie · 02.07.2019
- art. 59 k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że strona nie opierała roszczenia na tej podstawie prawnej, podczas gdy w pozwie wskazywała, z ostrożności procesowej, że wnosi o stwierdzenie, czy doszło do bezskuteczności tej czynności prawnej w wypadku, gdy sąd nie stwierdzi nieważności czynności (zatem wnosi …
- II CSK 101/05Sąd Najwyższy · 23.02.2006
osób trzecich za bezskuteczną na podstawie art. 527 i nast. czy art. 59 k.c.
- III CSK 20/14Sąd Najwyższy · 09.12.2014
Najbardziej adekwatną sankcją takiej czynności prawnej może być bezskuteczność względna, o jakiej mowa w art. 59 k.c.
- I ACa 395/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 12.04.2023
Zgodnie z art. 59 k.c. w razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna.
- I ACa 917/16Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 02.03.2017
Wskazała, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 59 k.c., a nie art. 527 k.c. przywoływany przez powódkę.
- I ACa 824/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 19.02.2015
Apelacje od powyższego wyroku wywiodła powódka zrucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie, a w szczególności art. 58 k.c, art. 59 k.c, art. 82 k.c, art. 388 k.c. i art. 353
- I ACa 143/17Sąd Apelacyjny w Katowicach · 06.07.2017
Ochrony takiej mogli oni poszukiwać jedynie w innym procesie, w drodze roszczenia opartego na normie art. 59 k.c., czego we właściwym czasie nie uczynili, wskutek czego odzyskanie przez nich zbytej pozwanej nieruchomości jawi się jako już niemożliwe, nawet gdyby zdziałana przez nich z pozwaną czynność istotnie była …
- I ACa 814/16Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.04.2017
Za podstawę prawną głównego żądania Sąd uznał przepisy art. 156 k.c. i art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 189 k.p.c., a ewentualnego art. 59 k.c. w związku z art. 189 k.p.c.
- IV CSK 77/14Sąd Najwyższy · 07.11.2014
Sąd zwrócił ponadto uwagę, że sentencja wyroku opartego na art. 59 k.c. powinna dokładnie oznaczać umowę fraudacyjną, poprzez wskazanie jej stron, przedmiotu, daty, miejsca zawarcia, typu, postanowień które czynią niemożliwym zadośćuczynienie wymienionemu w wyroku roszczeniu tej osoby, ponadto szczegółowo roszczenie …
- I ACa 1358/14Sąd Apelacyjny w Łodzi · 19.03.2015
Sąd podkreślił, że przepis art. 59 k.c., z którego treści powódka wywodzi swe roszczenie, umożliwia zaspokojenie przysługującego osobie trzeciej takiego roszczenia, któremu zadośćuczynienie byłoby niemożliwe całkowicie lub częściowo wskutek wykonania umowy zawartej przez zobowiązanego do zaspokojenia tego roszczenia z …
- I ACa 1017/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.04.2015
… wnosiła o uznanie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu za nieważną ewentualnie o uznanie powyższej umowy za bezskuteczną w stosunku do powódki.Za podstawę prawną głównego żądania Sąd uznał przepisy art. 156 k.c. i art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c., a ewentualnego - art. 59 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c.
- I ACa 16/16Sąd Apelacyjny w Warszawie · 15.09.2017
Jako podstawę roszczenia wskazała art. 59 k.c.
- I ACa 260/19Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 19.12.2019
… prawnej nie zawiera odesłania do zasad współżycia społecznego, ale jego ratio legis stanowi motyw etyczny (np. art. 59, 388, 527 KC), ziszczenie się przesłanek opisanej w nim sankcji (nieważności względnej czy też bezskuteczności względnej) nie może uzasadniać uznania czynności prawnej za nieważną na podstawie …
- I ACa 1050/20Sąd Apelacyjny w Łodzi · 30.10.2020
b/. art. 59 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną pozostaje oczywiście bezzasadne bez podania ku temu jakichkolwiek argumentów, a nadto w sytuacji, w której spełnione są przesłanki ww. normy.
- I ACa 221/13Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 26.06.2013
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie, w szczególności art. 58 k.c., art. 59 k.c., art. 82 k.c. i art. 388 k.c.;
- I ACa 1114/14Sąd Apelacyjny w Warszawie · 10.02.2015
Taka sama sytuacja zachodzi w przypadku żądania uznania umowy za bezskuteczną w oparciu o art. 59 k.c., wówczas konieczne jest pozwanie obydwu stron umowy, między którymi występuje współuczestnictwo jednolite - art. 73 § 2 k.p.c. (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2005 r., I ACa 433/05, Lex …
- I ACa 287/18Sąd Apelacyjny w Krakowie · 08.05.2019
Swoje roszczenie opierał na dyspozycji art. 59 k.c. i art. 527 k.c.
Pracuj z art. 59 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 59 KCSądy powołały ten przepis w 546 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 59 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 59Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →