Art. 143. Jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający.
Art. 143 KPC
Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział I. Przepisy ogólne o czynnościach procesowych › Rozdział 2. Doręczenia
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468
Jak sądy stosują art. 143 KPC
Sądy powołały ten przepis w 248 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- III CZP 74/15Sąd Najwyższy · 18.11.2015
Jeżeli mimo to ma trudności z ustaleniem adresu zamieszkania (siedziby) strony pozwanej, może żądać, po uprawdopodobnieniu, że miejsce pobytu tej strony nie jest znane, ustanowienia kuratora (art. 143 k.p.c.).
- V CSK 106/14Sąd Najwyższy · 20.01.2015
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 108 § 2 w związku z art. 398 21 i art. 143 § 2 k.p.c.
- IV CSK 412/15Sąd Najwyższy · 14.04.2016
- art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 143 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. przez brak reakcji sądu na bezczynność kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu i w konsekwencji pozbawienie właściciela nieruchomości możności działania w sprawie;
- III CZP 43/14Sąd Najwyższy · 17.07.2014
Nie należy także pomijać przewidzianej w art. 143 k.p.c. możliwości ustanowienia kuratora dla pozwanego, którego miejsce pobytu nie jest znane.
- III CZP 4/15Sąd Najwyższy · 13.03.2015
… 84 § 2, art. 99, art. 102, art. 109 § 3, art. 125 § 2, art. 157, art. 182, art. 183 § 1 i art. 184 § 1 k.r.o. art. 16 § 2 i art. 42 § 1 k.c., art. 69, art. 143, art. 447 § 1 i 2, art. 454 § 1 i § 11, art. 454 § 2 i 3, art. 556 § 1, art. 666 § 1, art. 802, art. 818 § 1, art. 819 § 2, art. 908 § 1, art. 928 k.p.c.).
- II CSK 655/11Sąd Najwyższy · 19.07.2012
kurator procesowy ustanowiony na podstawie art. 143 k.p.c., który może
- I ACa 343/15Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 21.08.2015
… poglądem, rozpoznanie sprawy bez ustanowienia, mimo wniosku powoda oraz istnienia przesłanek przewidzianych w art. 143 i 144, kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, powoduje pozbawienie go możliwości obrony swych praw, co jest przyczyną nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) (por. wyr.
- I ACa 431/14Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 31.10.2014
Wprawdzie przepis art. 143 kpc nie wyklucza możliwości ustanowienia kuratora także dla powoda, to z uwagi na to, że jest to strona inicjująca postępowanie wymaga szczególnej rzetelności ustalenie czy rzeczywiście stała się osobą nieznaną z miejsca pobytu nie zainteresowaną swoją własną sprawą.
- I ACa 723/13Sąd Apelacyjny w Katowicach · 07.03.2014
Stanowiska takiego Sąd Apelacyjny nie podziela, albowiem wyznaczony na podstawie art. 143 i art. 144 k.p.c. kurator ustanowiony jest tylko w celu doręczenia odpisu pozwu lub innego pisma wywołującego potrzebę podjęcia obrony praw strony nieznanej z miejsca pobytu.
- I ACa 1109/14Sąd Apelacyjny w Krakowie · 19.11.2014
Wszak sformułowanie art. 143 k.p.c. wskazujące, że stronie nieznanej z miejsca pobytu ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, wyznacza także rolę kuratora ustanowionego dla takiej osoby.
- I ACa 1602/14Sąd Apelacyjny w Krakowie · 06.02.2015
… nakazu w okresie zawieszenia postępowania na skutek braku organu pozwanego oraz wykluczenie doręczenia nakazu do rąk kuratora przewidzianego w art. 143 K.p.c. lub kuratora przewidzianego w art. 42 K.c., jeśli postanowienie o jego ustanowieniu nie przewiduje prawa do reprezentowania pozwanego w postępowaniach sądowych.
- I C 318/19Sąd Okręgowy w Warszawie · 15.05.2024
Postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r., na podstawie art. 143 i 144 k.p.c., ustanowiono dla J.
- III CSK 332/13Sąd Najwyższy · 05.12.2014
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c. oraz art. 143 k.p.c. kwestionującego istnienie wskazanej przez skarżącą podstawy wznowienia stwierdzić należy, że art. 143 k.p.c. nie miał w niniejszej sprawie zastosowania.
- I ACa 736/13Sąd Apelacyjny w Krakowie · 11.09.2013
Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny – mimo formalnej dopuszczalności (pełnomocnik pozwanej zgłosił zarzut z art. 143 k.p.c.) – nie dopuścił przedmiotowego dowodu, uznając, iż decyzja Sadu I instancji polegająca na jego pominięciu była prawidłowa.
- I ACa 841/16Sąd Apelacyjny w Warszawie · 29.08.2017
Prowadzenie postępowania z udziałem kuratora ustanowionego z naruszeniem art. 143-144 k.p.c. może skutkować nieważnością postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw i w efekcie stanowić podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 401 pkt 2 k.p.c. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z …
- I C 211/22Sąd Okręgowy w Warszawie · 08.05.2024
… o odstąpieniu od umowy, którego istotą jest rozwiązanie stosunku prawnego, a więc wywołanie wyłącznie skutku materialnoprawnego, przekracza zakres ochrony praw osoby reprezentowanej, zatem należy je uznać za niedopuszczalne ze względu na sprzeczność z ustawowymi uprawnieniami kuratora wynikającymi z art. 143 k.p.c.”
- I C 50/16Sąd Okręgowy w Sieradzu · 09.02.2017
… występują wszyscy współuczestnicy konieczni (art. 72 § 2 k.p.c.), sąd stwierdza brak legitymacji procesowej łącznej i wzywa powoda, aby w wyznaczonym terminie wskazał niewystępujących w sprawie pozwanych (i ich adresy) lub aby wystąpił z wnioskiem o ustanowienie kuratora, o którym mowa w art. 143 k.p.c. i 144 k.p.c.
- V CSK 155/07Sąd Najwyższy · 02.08.2007
skutek braku reprezentacji, naruszenie art. 143 i 144 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
- IV CSK 284/11Sąd Najwyższy · 13.03.2012
w procesie przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 143 k.p.c., który nie
- I ACa 633/12Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 21.11.2012
Dokonując wykładni normy art. 144 k. uwzględnić zatem należy, że norma ta (jak również norma art. 143 k.p.c.) posiada istotne funkcje gwarancyjne – służyć ma z jednej strony zapewnieniu ochrony praw strony nieobecnej (której miejsce pobytu nie jest znane), zaś z drugiej ma ona umożliwić przeprowadzenie postępowania …
- I ACa 822/17Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 28.02.2018
W tej sytuacji należało je zatem uznać za niedopuszczalne ze względu na sprzeczność z ustawowymi uprawnieniami kuratora wynikającymi z art. 143 k.p.c..
- I ACa 918/19Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 29.04.2020
… prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie jest prawnie dopuszczalne i skuteczne złożenie w ten sposób oświadczenia woli, które w zamiarze jego nadawcy ma wywołać skutek materialnoprawny - wobec kuratora procesowego ustanowionego w trybie przepisów art. 143 i nast. k.p.c. dla strony nieznanej z miejsca pobytu.
- I ACa 236/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 18.06.2014
Kurator został bowiem w niniejszej sprawie ustanowiony w trybie art.143 k.p.c., i następnych, a zatem tylko w celu doręczania mu pism procesowych, kierowanych do pozwanej.
- II CSK 261/07Sąd Najwyższy · 17.10.2007
Dosłowne brzmienie art. 143 k.p.c., który na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. ma
- II CSK 86/05Sąd Najwyższy · 14.02.2006
Konstrukcja tego przepisu, w powiązaniu z treścią art. 143 k.p.c.
- I PRN 33/94Sąd Najwyższy · 16.12.1994
nia przesłanek przewidzianych w art. 143 i 144 k.p.c., kuratora dla nieznanego z
- I ACa 427/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 04.01.2023
- I ACa 309/14Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 18.09.2014
- I ACa 49/15Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 14.05.2015
- III AUa 161/15Sąd Apelacyjny w Katowicach · 23.02.2016
Pracuj z art. 143 k.p.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 143 KPCSądy powołały ten przepis w 248 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 143 KPCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 143Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania cywilnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego
- Art. 98 KPC
- Art. 385 KPC
- Art. 233 KPC
- Art. 100 KPC
- Art. 386 KPC
- Art. 108 KPC
- Art. 47714 KPC
- Art. 232 KPC
- Art. 102 KPC
- Art. 227 KPC
- Art. 328 KPC
- Art. 391 KPC
- Art. 99 KPC
- Art. 397 KPC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →