Art. 232 KPC

Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział III. Dowody › Rozdział 1. Przedmiot i ocena dowodów

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 lipca 1996 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468

Jak sądy stosują art. 232 KPC

Sądy powołały ten przepis w 37 210 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• P 45/12Trybunał Konstytucyjny · 14.04.2015Bank dysponuje – w opinii Marszałka Sejmu − przywilejem procesowym, pozwalającym mu ominąć fazę sądowego postępowania rozpoznawczego, w którym musiałby on, „zgodnie z «czystą» równowagą procesową, opartą na ogólnej zasadzie rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c. lub art. 232 k.p.c.)”, udowadniać swoje twierdzenia.
• P 7/09Trybunał Konstytucyjny · 15.03.2011Wynikające z art. 244 § 1 k.p.c. domniemanie wiarygodności dokumentu bankowego skutkuje zmianą reguły ciężaru dowodu określonej w art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c.
• V CSK 314/15Sąd Najwyższy · 03.02.2016- art. 495 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 maja 2012 r. w związku z art. 232 i art. 391 § 1 k.p.c. przez dopuszczenie dowodów z dokumentów niepowołanych przez powoda w pozwie oraz w prekluzyjnym terminie tygodniowym od daty doręczenia mu zarzutów od nakazu zapłaty i czynienia na ich podstawie ustaleń …
• V CSK 312/14Sąd Najwyższy · 26.03.2015Podstawę prawną oceny Sądu pierwszej instancji stanowiły przepisy art. 498 § 1 k.c., art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c.
• P 1/10Trybunał Konstytucyjny · 11.07.2011Wynikające z art. 244 § 1 k.p.c. domniemanie wiarygodności dokumentu funduszu sekurytyzacyjnego skutkuje zmianą reguły ciężaru dowodu określonej w art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c.
• II UK 184/14Sąd Najwyższy · 24.03.2015- art. 231 k.p.c., art. 232 zd. 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez brak kompleksowego zgromadzenia oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, a tym samym przyjęcie, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia i wykonania umów o dzieło;
• I CSK 945/14Sąd Najwyższy · 27.11.2015- art. 228 § 1 i art. 232 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez arbitralne uznanie, że trzyletni termin gwarancji jakości na elementy przyłącza, w tym na stacje transformatorowe, ma charakter nadmierny oraz
• V CSK 87/13Sąd Najwyższy · 09.01.2014… przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie połączył z: błędną interpretacją art. 234 w związku z art. 232 zdanie pierwsze, art. 3, art. 233 i art. 391 § 1 k.p.c., polegającą na przyjęciu, że doszło do obalenia domniemania objętego art. 7 k.c., mimo nieprzeprowadzenia dowodu przeciwnego, ani …
• IV CSK 403/15Sąd Najwyższy · 06.04.2016… w ramach której zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: art. 232 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez nie przeprowadzenie przez sąd z urzędu dowodu na okoliczność istnienia kauzy przelewu i uznanie tej okoliczności za nie udowodnioną; art. 6 k.c. w zw. z …
• I UK 345/14Sąd Najwyższy · 24.06.2015Naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 232 w związku z art. 227, art. 217 § 2 i 3, art. 278 § 1 k.p.c. i art. 6 k.c. skarżąca upatruje w oddaleniu jej wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy oraz innego zespołu biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii dla ustalenia, czy w …
• I UK 431/14Sąd Najwyższy · 08.09.2015… mu naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 224 § 1 k.p.c. i art. 232 zdanie drugie k.p.c., przez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego laryngologa wykonującego badanie foniatryczne i stroboskopowe, mimo że w świetle ustalonych okoliczności …
• IV CSK 252/13Sąd Najwyższy · 30.01.2014Skarżący, w ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.), powołał art. 386 § 1 k.p.c., art. 385 k.p.c., art. 626 8 § 2 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 65 § 2 k.p.c.
• II PK 282/14Sąd Najwyższy · 08.07.2015b) art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. poprzez niedopuszczalne przerzucenie ciężaru dowodu w zakresie ustalenia wystąpienia nadgodzin w okresie świadczonej pracy na rzecz strony pozwanej, podczas, gdy to powódka kwestionowała powyższe okoliczności i to na niej spoczywa ciężar udowodnienia zasadności ich przyznania,
• II CSK 621/13Sąd Najwyższy · 04.07.2014… w ramach drugiej podstawy kasacyjnej trzeba zacząć od przypomnienia, że obowiązkiem powoda jest przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach (art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c.).
• V CSK 254/14Sąd Najwyższy · 20.01.2015… oraz art. 48 § 1 pkt 1,4 i 5 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 227 i art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1k.p.c. art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 227 i art. 381 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 385b i art. 386 § 1 w zw. z art. 382 k.p.c.
• II UK 368/13Sąd Najwyższy · 26.03.2014Wnioskodawca nie udowodnił takiej pracy (art. 232 k.p.c.).
• II CSK 578/12Sąd Najwyższy · 21.08.2013Uzupełnienie postepowania w tym zakresie było konieczną konsekwencją przyjętego przez Sąd poglądu prawnego, mieściło się w granicach uprawnień przyznanych sądowi odwoławczemu w art. 232 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., a przy tym leżało w interesie powodów, a nie pozwanego.
• II CSK 517/13Sąd Najwyższy · 15.05.2014… materialnego, tj. art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 405 k.c. w związku z art. 410 § 1 k.c. w związku z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 309 k.p.c., art. 299 i 230 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.p.c., art. 227 i art. 229 w zw. z art. 479 14 § 2 k.p.c.
• II PK 68/15Sąd Najwyższy · 05.04.2016Przepis ten nie wyczerpuje jednak całej problematyki reguł rozkładu ciężaru dowodu oraz inicjatywy dowodowej stron i sądu, albowiem zagadnienie to ma także swój wymiar procesowy, zwłaszcza w kontekście unormowań art. 3 oraz art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego.
• II PK 304/12Sąd Najwyższy · 10.06.20134) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 kodeksu cywilnego (k.c.), oraz art. 232 kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) poprzez przyjęcie, że w rozważanym przypadku to powód powinien udowodnić, iż nie nadużył on prawa poprzez uczestnictwo w pracach Rady, pomimo tego, że to pozwana powoływała się na sprzeczność ze …
• II UK 103/11Sąd Najwyższy · 27.01.2012w szczególnych warunkach, to w tym zakresie co do zasady (art. 232 k.p.c.) taki
• III CSK 23/15Sąd Najwyższy · 11.12.2015Zgodnie z art. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
• II CSK 310/14Sąd Najwyższy · 13.02.2015… sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 8) art. 244 § 1 i art. 245 w zw. z art. 253 i art. 233 § 1 oraz art. 232 k.p.c. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuzasadnione nadanie wiarygodności dokumentom przedłożonym przez wnioskodawcę, skutkujące uznaniem, iż dotyczą one urządzeń …
• II PK 70/13Sąd Najwyższy · 19.12.2013… to nastąpiła zmiana zasady rozkładu ciężaru dowodzenia faktów w procesie, o której mowa w art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. i odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym przyjmuje się, że jeśli pracodawca, który wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi prowadzenia ewidencji czasu pracy pracownika, nie …
• IV CSK 431/12Sąd Najwyższy · 18.01.2013Nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 232 zd. 2 k.p.c. i art. 278 w zw.
• I ACa 605/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.12.2021art. 3 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I Instancji, że strona powodowa udowodniła, że kwestionowane przez stronę powodową postanowienia umowne spełniają przesłanki abuzywności, tj. że są sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz że rażąco naruszają interesy …
• III AUa 439/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 09.02.2022… że chociaż powołane przez stronę dowody z określonych dokumentów załączonych do pozwu lub innego pisma procesowego w formie niepoświadczonych kserokopii nie stanowią dowodów z dokumentów, o których mowa w art. 244 i art. 245 k.p.c., nie są jednak pozbawione mocy dowodowej w rozumieniu art. 232 w zw. z art. 308 k.p.c.
• IV CA 1/14Sąd Najwyższy · 11.12.2014W apelacji powodowie zarzucili wydanie wyroku z naruszeniem art. 212 k.p.c. przez zaniechanie informacyjnego przesłuchania stron i art. 232 k.p.c. przez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości gospodarstwa rolnego.
• III UK 22/11Sąd Najwyższy · 18.10.2011w związku z art. 232 k.p.c. i art. 258 k.p.c., poprzez pominięcie wnioskowanego przez
• III CZP 5/11Sąd Najwyższy · 17.11.2011przewidziane w art. 361 i art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c.

Pracuj z art. 232 k.p.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego

• Art. 98 KPC
• Art. 385 KPC
• Art. 233 KPC
• Art. 100 KPC
• Art. 386 KPC
• Art. 108 KPC
• Art. 477¹⁴ KPC
• Art. 102 KPC
• Art. 227 KPC
• Art. 328 KPC
• Art. 391 KPC
• Art. 99 KPC
• Art. 397 KPC
• Art. 13 KPC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks cywilny
• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →