Art. 231 KPC

Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział III. Dowody › Rozdział 1. Przedmiot i ocena dowodów

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468

Jak sądy stosują art. 231 KPC

Sądy powołały ten przepis w 8095 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• V CSK 320/12Sąd Najwyższy · 10.07.20133) art. 231 w zw. z art. 234 i 382 k.p.c. polegający na nie przyjęciu niespornej
• V CSK 312/14Sąd Najwyższy · 26.03.2015- art. 213 § 2 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. oraz w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. względnie art. 213 § 2 w zw. z art. 230 k.p.c. oraz w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., względnie art. 213 § 2 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. oraz w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,
• I UK 322/13Sąd Najwyższy · 03.02.2014Należy także na podstawie art. 231 k.p.c. ustalać fakty na podstawie domniemań faktycznych (co jest określane jako stosowanie dowodów pośrednich).
• II UK 184/14Sąd Najwyższy · 24.03.2015- art. 175 ust. 1, art. 176 ust. 1 oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 231 k.p.c. w związku z art. 6, art. 8 oraz art. 80 k.p.a. i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i pozostawienie w obrocie prawnym wykreowanego …
• I UK 140/12Sąd Najwyższy · 20.06.2012rozstrzygnięciu, tj.: art. 231 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., poprzez przyjęcie
• V CSK 87/13Sąd Najwyższy · 09.01.2014Domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.) polega na tym, że sąd na podstawie ustalenia jednych faktów wnioskuje o istnieniu innych, mając zupełną swobodę wnioskowania, uwzględniającego całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania dowodowego.
• II CSK 433/13Sąd Najwyższy · 25.04.2014… norm prawa materialnego mogą być jedynie stanowcze ustalenia faktyczne poczynione na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów lub też na zasadzie domniemań faktycznych (art. 231 k.p.c.), przyznania faktów (art. 230 k.p.c.) chyba, że o chodzi o fakty powszechnie znane lub znane sądowi urzędowo (art. 228 § 1 2 k.p.c.
• III CZP 72/08Sąd Najwyższy · 07.11.2008ponadto takie ułatwienia dowodowe, jak domniemania faktyczne (art. 231 k.p.c.)
• V CSK 544/12Sąd Najwyższy · 27.11.2013Skarżący w skardze kasacyjnej kwestionuje prawidłowość skonstruowania i zastosowania tego domniemania stawiając zarzut naruszenia art. 231 k.p.c.
• V CSK 603/15Sąd Najwyższy · 18.05.2016W jego ocenie, za trafny należało uznać zarzut braku odniesienia się przez Sąd Apelacyjny do podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 231 k.p.c. przez jego niezastosowanie.
• II PK 68/15Sąd Najwyższy · 05.04.2016… czasu pracy, a więc na przykład dowody osobowe, z których prima facie (z wykorzystaniem domniemań faktycznych - art. 231 k.p.c.) może wynikać liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1999 r., I PKN 665/98, OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 535; z dnia 14 maja 1999 r., I PKN …
• III UK 159/14Sąd Najwyższy · 25.03.2015Tym samym nie było potrzeby wypowiadania się do zarzutu naruszenia art. 231 k.p.c., który skarżący upatruje w wykluczeniu przez Sąd Okręgowy osobistego wykonania niektórych prac budowlanych.
• II PK 70/13Sąd Najwyższy · 19.12.2013… czasu pracy, a więc na przykład dowody osobowe, z których prima facie (z wykorzystaniem domniemań faktycznych - art. 231 k.p.c.) może wynikać liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 maja 1999 r., I PKN 665/98, OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 535; z dnia 14 maja 1999 r., I PKN …
• II CSK 438/12Sąd Najwyższy · 11.04.2013Przewidziane art. 231 k.p.c. domniemanie faktyczne jest środkiem pozwalającym
• II CSK 518/15Sąd Najwyższy · 27.04.2016Ustalenie to oparte zostało, wobec braku paszportu, na domniemaniu faktycznym (art. 231 k.p.c.) wyprowadzonym z analizy przepisów rozporządzenia w sprawie wzorów paszportów i dowodów zebranych w sprawie, z których wynikało, iż paszport został sfałszowany tylko w zakresie obejmującym zdjęcie powoda.
• V CSK 140/13Sąd Najwyższy · 05.02.2014W ramach drugiej podstawy zarzucili naruszenie art. 233 § 1, art. 278 § 1, art. 286, art. 382 oraz art. 6 w związku z art. 231 k.p.c.
• V CSK 129/12Sąd Najwyższy · 06.02.2013- art. 227 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. w zw. z art. 232 zd. 2 k.p.c. w zw.
• III CSK 188/14Sąd Najwyższy · 19.02.2015Do tego samego w istocie zmierzają podniesione w skardze kasacyjnej Politechniki zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mianowicie art. 231, 234 i 382 w związku z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.
• I ACa 481/22Sąd Apelacyjny w Lublinie · 11.01.2023- art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu dowodu z przesłuchania Powoda za wiarygodny w pełni jednocześnie zaniżając moc dowodu z zeznań świadków:
• III CSK 179/11Sąd Najwyższy · 09.02.2012316, art. 328 § 2 i art. 231 k.p.c., prowadzi do wniosku że w istocie rzeczy odnosiły
• I ACa 135/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 10.08.2022Jego zeznania nie mogły zatem, choćby przy wykorzystaniu instytucji domniemania faktycznego z art. 231 k.p.c., stanowić samoistnej podstawy do ustalenia, że przedkontraktowy obowiązek informacyjny wobec powódki został wykonany zgodnie z zasadami, jakie w pozwanym banku w tym zakresie obowiązywały.
• I UK 145/14Sąd Najwyższy · 11.12.2014W apelacji organ rentowy, zaskarżając wyrok w całości, sformułował zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 231 k.p.c. i 233 k.p.c. oraz prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 8 ust. 11 i 13 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń …
• I ACa 505/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.06.2023… w tym aspekcie nie zostały przez pozwanego zaoferowane, a jego stanowisko w tym zakresie sprowadza się do wprost niewypowiedzianej w apelacji, oczywiście bezzasadnej próby dokonania korzystnych dla niego w tym aspekcie ustaleń faktycznych w oparciu o instytucję domniemania faktycznego, o której mowa w art. 231 k.p.c.
• I CSK 580/14Sąd Najwyższy · 23.07.2015… oddaleniem tych wniosków jako spóźnionych; art. 244 k.p.c. oraz art. 250 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 234 k.p.c. art. 231 k.p.c. przez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd Apelacyjny możliwości obalenia domniemania bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, wynikającego z prawomocnego i …
• IV CSK 52/15Sąd Najwyższy · 25.11.2015… art. 25, art. 253, art. 328 § 2, art. 232, art. 308 § 1, art. 230, art. 344 § 1, art. 479 9 § 1, art. 346 § 1, art. 233 k.p.c. oraz art. 231 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i art. 353 1 k.c. i art. 111 u.k.s.c. - podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że powód nie udowodnił zawarcia z pozwaną umowy spółki cywilnej.
• II PK 108/15Sąd Najwyższy · 20.01.2016… 2/ art. 381 k.p.c., przez pominięcie przez Sąd drugiej instancji zarzutów dotyczących wysokości kary umownej; 3/ art. 231 k.p.c. w związku z art. 101 2 § 1 k.p., w wyniku niewyprowadzenia przez Sąd drugiej instancji wniosku o braku złamaniu przez pozwanego zakazu konkurencji z innych faktów ustalonych przez Sąd …
• I ACa 268/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 13.11.2019… im informacji zawierające zapewnienie, że zrozumieli udzielone im informacje, pozwala na przyjęcie w oparciu o art. 231 k.p.c. domniemania faktycznego, że pozwany bank uczynił zadość obowiązkom informacyjnym, a zatem również z tego powodu brak jest podstaw do przyjęcia nieważności umowy jako sprzecznej z …
• I ACa 587/19Sąd Apelacyjny w Lublinie · 04.11.2020Za wskazanym miejscem sporządzenia dokumentu samej umowy w kontekście treści pozostałych dokumentów sporządzonych w tym samym dniu w związku z umową (przywołanych w poprzednim zdaniu) przesądza domniemanie faktyczne z art. 231 k.p.c.
• I ACa 1205/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 13.01.2020… wiedzy po stronie błądzącego wymaga z reguły odwołania się do okoliczności zewnętrznych i wynikających z nich domniemań faktycznych (art. 231 kpc), opartych o związki między faktami, których podstawę stanowią m.in. zasady doświadczenia życiowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2017 r,, III CSK 60/16).
• II UK 196/15Sąd Najwyższy · 19.04.2016… przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 385 i art. 316 § 1 w związku z art. 233 § 1 i art. 245, art. 231, art. 228 § 1 i art. 234 k.p.c. w związku z art. 116 ust. 5 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst

Pracuj z art. 231 k.p.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego

• Art. 98 KPC
• Art. 385 KPC
• Art. 233 KPC
• Art. 100 KPC
• Art. 386 KPC
• Art. 108 KPC
• Art. 477¹⁴ KPC
• Art. 232 KPC
• Art. 102 KPC
• Art. 227 KPC
• Art. 328 KPC
• Art. 391 KPC
• Art. 99 KPC
• Art. 397 KPC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks cywilny
• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →