Art. 321 KPC

Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział IV. Orzeczenia › Rozdział 1. Wyroki › Oddział 1. Wydanie wyroku

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 5 lutego 2005 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468

Jak sądy stosują art. 321 KPC

Sądy powołały ten przepis w 10 607 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• III CZP 108/15Sąd Najwyższy · 17.02.2016W wyroku z dnia 18 marca 2005 r., II CK 556/04 Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c. granice wyrokowania wyznacza wartość d ochodzonych roszczeń, ale także sam przedmiot żądania, wyznaczony jego podstawą faktyczną.
• III CZP 112/14Sąd Najwyższy · 11.06.2015… interesu publicznego i porządku prawnego, jest znacznie większy niż w innych kategoriach spraw toczących się w postępowaniu nieprocesowym, i dlatego art. 677 § 1 k.p.c., funkcjonujący w ścisłym powiązaniu z art. 670 k.p.c., dopuszcza odstępstwo od zasady związania sądu granicami żądania wniosku (art. 321 § 1 k.p.c.).
• I CSK 549/14Sąd Najwyższy · 23.07.2015W ramach naruszenia przepisów postępowania zarzuciła naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 386 § 4 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), skutkujące wydaniem orzeczenia reformatoryjnego, mimo nierozpoznania istoty sprawy …
• V CSK 314/15Sąd Najwyższy · 03.02.2016- art. 321 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez wydanie wyroku co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem i zasądzenie kwoty 694 000 zł z odsetkami umownymi w sytuacji, w której powód żądał w pozwie odsetek ustawowych,
• IV CSK 362/14Sąd Najwyższy · 19.03.2015… i art. 4 noweli, art. 385 1 § 3 i 4 k.c., art. 45 ust. 1 i art. 76 Konstytucji RP w zw. z art. 189 k.p.c. oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.
• III UK 15/13Sąd Najwyższy · 11.12.2013odpowiednio: art. 321 §1 k.p.c. w związku z art. 4011
• II CSK 433/13Sąd Najwyższy · 25.04.2014Skoro, więc powodowie żądali wynagrodzenie (zamiennie odszkodowania) za bezumowne, czy bezprawne korzystanie z nieruchomości przez pozwanego, to wobec treści art. 321 § 1 k.p.c., w niniejszej sprawie nie istniała możliwość oceny roszczenia przez pryzmat przepisów o wynagrodzeniu za ustanowienie służebności.
• II CSK 677/11Sąd Najwyższy · 11.07.2012mógł wyrokować inaczej, nie narażając się na naruszenie art. 321 k.p.c.
• III PK 96/15Sąd Najwyższy · 14.04.2016Wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia tylko co do roszczeń objętych żądaniem pozwu, ponieważ sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzać ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.).
• I CSK 90/15Sąd Najwyższy · 11.03.2016Zdaniem Sądu Apelacyjnego wskazanie odmiennego miejsca przeprosin, niż żądała tego powódka sprowadza się do dopuszczalnej ingerencji w żądanie pozwu i nie może być kwalifikowane, jako naruszenie art. 321§1 k.p.c.
• II CSK 768/14Sąd Najwyższy · 14.05.2015… przepisów postępowania cywilnego, tj. art. 378 § 1 k.c. w zw. z art. 379 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 386 § 2 k.c. i w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r., 325 k.p.c. w zw. z art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r.
• III UK 198/14Sąd Najwyższy · 24.06.2015… jest uprawniony do zaskarżenia decyzji organu rentowego i merytorycznego rozpoznania jego odwołania przez Sąd; 3/ art. 321 § 1 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania - odrzucenie odwołania, Sądy obu instancji w rubrum zaskarżonych orzeczeń błędnie określiły, że przedmiotem sprawy jest wysokość …
• I CSK 66/11Sąd Najwyższy · 24.11.2011Dodatkowo podnieść należy, że zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c., sąd nie może
• I UK 452/14Sąd Najwyższy · 08.10.2015a) art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. bowiem Sądy obu instancji wyrokowały co do przedmiotu, który nie był objęty treścią zaskarżonej decyzji;
• IV CSK 440/13Sąd Najwyższy · 07.03.2014Należy je wyznaczyć na podstawie charakteru żądania, z którym wystąpił powód, gdyż zakres rozpoznania i orzekania sądu w sprawie cywilnej jest determinowany koniecznością oceny jego zasadności (art. 321 § 1 k.p.c.).
• V CSK 38/11Sąd Najwyższy · 16.12.2011Zarzucił Sądowi drugiej instancji naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. oraz
• V CSK 612/14Sąd Najwyższy · 25.06.2015W pierwszej kolejności odniósł się do podstawowego zarzutu apelacyjnego naruszenia art. 321 k.p.c.
• II CSK 787/14Sąd Najwyższy · 28.10.2015Ponadto podniosła zarzut obrazy art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, art. 321 k.p.c. w związku z art. 441 k.c. i art. 395 k.p.c. przez oddalenie apelacji w części ustalającej solidarną odpowiedzialność ze S.
• I ACa 35/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 24.06.2021Ponieważ kwota ta przewyższa sumę wskazaną w pozwie, Sąd Okręgowy stosownie do art. 321 § 1 k.p.c. orzekł zgodnie z żądaniem.
• I CSK 257/14Sąd Najwyższy · 02.04.2015… też, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem przepisów postępowania (art. 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: - art. 321 § 1 k.p.c. poprzez zakazanie stosowania objętych żądaniem pozwu postanowień § 6 ust. 3 i § 5 ust. 3 wzorca umowy, chociaż istota zarzutów dotyczących ograniczenia prawa do odstąpienia od …
• V CSK 528/14Sąd Najwyższy · 25.06.2015W świetle art. 187 § 1 i art. 321 § 1 k.p.c. powód nie ma obowiązku wskazania podstawy prawnej swych żądań (da mihi factum dabo tibi ius, czy iura novit curia).
• I PK 72/15Sąd Najwyższy · 19.01.2016… pełnomocnika nie miała obowiązku wskazania podstawy prawnej swoich roszczeń), lecz przede wszystkim z przytoczonych przez nią okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.), które wyznaczały przedmiot rozpoznania sprawy (art. 321 § 1 k.p.c.) i podlegały subsumcji przy wyrokowaniu.
• III CSK 228/13Sąd Najwyższy · 06.06.2014- art. 321 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez naruszenie zasady związania Sądu orzekającego podstawą faktyczną powództwa, którą w przedmiotowej sprawie określał stawiany pozwanej zarzut i orzeczenie o roszczeniu wynikającym z innego stanu faktycznego niż wskazany w pozwie.
• II CSK 720/14Sąd Najwyższy · 02.10.2015… go nowym powództwem (mutatis mutandis stosuje się tu stanowisko prezentowane przez Sąd Najwyższy na tle uchylonego już art. 321 § 2 k.p.c., por. wyroki z dnia 4 listopada 1966 r., II PR 436/66, OSNCP 1967, nr 4, poz. 79; z dnia 5 lipca 1967 r., I PR 197/67, niepubl.; z dnia 16 maja 1969 r., II PR 131/69, niepubl.; z …
• IV CSK 368/14Sąd Najwyższy · 19.03.2015… mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 321 § 1 w związku z art. 187 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c., art. 322 w związku z art. 391 k.p.c. i art. 6 k.c., a także art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 321 § 1 k.p.c. i art. 405 k.c. oraz art. …
• IV CSK 142/13Sąd Najwyższy · 23.10.2013 art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. poprzez wyrokowanie co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem pozwu oraz jego podstawą faktyczną, poprzez przyjęcie, że żądanie pozwu obejmowało także „ustalenie zasad spłaty kredytu" oraz dotyczyło tzw. „spreadu walutowego", a …
• V ACa 127/21Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 09.06.2021art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
• I CSK 306/15Sąd Najwyższy · 29.04.2016Sądy orzekające w sprawie pozostawały związane zgłoszonym żądaniem (art. 321 § 1 k.p.c.), a powód w toku postępowania nie twierdził i nie wykazywał, że pozwany wzbogacił się bezpodstawnie jego kosztem, a zatem chybione jest powoływanie się aktualnie przez powoda na naruszenie zaskarżonym wyrokiem także art. 410 § 1 …
• I ACa 173/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 21.09.20217) naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez Sąd wyroku w pkt 2 zasądzając na rzecz powodów zwrot świadczenia nienależnego i tym samym wyrokując co do przedmiotu nie objętego pozwem, a także ponad żądanie;
• I ACa 587/20Sąd Apelacyjny w Krakowie · 21.02.2022Nie można w każdym razie przyjąć, aby żądanie zwrotu pożyczki i żądanie zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, stanowiły ten sam przedmiot żądania, w rozumieniu art. 321 § 1 k.p.c.

Pracuj z art. 321 k.p.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego

• Art. 98 KPC
• Art. 385 KPC
• Art. 233 KPC
• Art. 100 KPC
• Art. 386 KPC
• Art. 108 KPC
• Art. 477¹⁴ KPC
• Art. 232 KPC
• Art. 102 KPC
• Art. 227 KPC
• Art. 328 KPC
• Art. 391 KPC
• Art. 99 KPC
• Art. 397 KPC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks cywilny
• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →