Art. 381. Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Art. 381 KPC
Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział V. Środki odwoławcze › Rozdział 1. Apelacja
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 lipca 1996 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468
Jak sądy stosują art. 381 KPC
Sądy powołały ten przepis w 8430 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I PK 33/14Sąd Najwyższy · 30.09.2014
… ustaleń faktycznych, prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na materiale zebranym w pierwszej instancji (art. 381 i 382 k.p.c.) i kontroluje prawidłowość postępowania przed sądem pierwszej instancji (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., zasada …
- III PK 115/14Sąd Najwyższy · 11.03.2015
… przez stronę faktów i dowodów mogących mieć wpływ na podstawę faktyczną wyroku, poza nowymi faktami i dowodami w rozumieniu art. 381 k.p.c., a więc takimi, których strona nie mogła powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba przedstawienia tego materiału procesowego wynikła później.
- IV CSK 597/13Sąd Najwyższy · 22.05.2014
… trzeba ze skarżącą, iż postępowanie apelacyjne, stosownie do przepisów art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., a także art. 381 k.p.c., jest kontynuacją merytorycznego rozpoznania sprawy (por. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124 i z dnia …
- II PK 202/10Sąd Najwyższy · 02.03.2011
k.p.c. (w związku z art. 391 k.p.c.), art. 381 k.p.c. lub innych, w zależności od
- III UK 132/11Sąd Najwyższy · 04.07.2012
pierwszej instancji (art. 381 i 382 k.p.c.) i kontroluje prawidłowość postępowania
- I UK 156/15Sąd Najwyższy · 28.04.2016
… ma obowiązek wziąć z urzędu pod uwagę nieważność bezwzględną w każdym stanie sprawy, jednak tylko na podstawie materiału zgromadzonego zgodnie z regułami wskazanymi w art. 479 12 § 1 i art. 381 k.p.c. (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZP 26/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 63 z aprobującą glosą W.
- V CSK 254/14Sąd Najwyższy · 20.01.2015
Zauważył, że wniosek ten złożony został przez pozwaną dopiero w czerwcu 2012 r. i w związku z tym był spóźniony w świetle art. 381 k.p.c.
- II CSK 283/15Sąd Najwyższy · 03.03.2016
… ustaleń faktycznych, prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na materiale zebranym w pierwszej instancji (art. 381 i 382 k.p.c.), ustala podstawę prawną orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji, będąc ewentualnie związany oceną prawną lub uchwałą Sądu Najwyższego (art. 386 § 6, art. 398 …
- II UK 368/13Sąd Najwyższy · 26.03.2014
… faktycznych sądu, a nie naruszenia prawa materialnego; 2. art. 386 § 1 w związku z art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., art. 381 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez uwzględnienie apelacji nie zawierającej zwięzłego przedstawienia zarzutów, ani ich uzasadnienia, i oczywiście chybionej, oraz uwzględnienie postawionego …
- I UK 22/14Sąd Najwyższy · 18.09.2014
… do którego prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy, w postępowaniu apelacyjnym mogą być zgłaszane nowe fakty i dowody na warunkach określonych w art. 381 k.p.c., ale muszą one dotyczyć okoliczności istniejących w dacie wydania decyzji przez organ rentowy (argument z art. 477 14 § 4 k.p.c.).
- V CSK 603/15Sąd Najwyższy · 18.05.2016
Z drugiej strony, skoro zarzut ten został podniesiony i nie można wykluczyć, że wyegzekwowanie ich nastąpiło już w toku postępowania apelacyjnego, to mogła być to „nowość” nie objęta hipotezą normy wynikającej z art. 381 k.p.c.
- I PK 94/15Sąd Najwyższy · 22.03.2016
Sąd Okręgowy ocenił zasadność apelacji z pominięciem – na podstawie art. 381 k.p.c. – zgłoszonego przez stronę powodową w postępowaniu drugoinstancyjnym wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M.
- II PK 304/12Sąd Najwyższy · 10.06.2013
6) naruszenie art. 212 § 1 k.p.c. w zw. z art. 381 k.p.c. poprzez niedopuszczenie dowodów pozwalających na ustalenie zgodnego z prawdą stanu faktycznego, w zakresie głosowania przez powoda nad uchwałami, które to ustalenia miały decydujący wpływ na dokonanie rozstrzygnięcia przez sąd, co do nadużycia prawa podmiotowego …
- I UK 376/14Sąd Najwyższy · 09.07.2015
Dlatego Sąd drugiej instancji oddalił wniosek dowodowy ubezpieczonej, zgłoszony dopiero na rozprawie apelacyjnej, powołując się w tym zakresie na art. 381 k.p.c. w zw. z art. 327 k.p.c.
- III CZP 102/15Sąd Najwyższy · 23.03.2016
Gdy przyczyną powtórzenia jest niemożność ustalenia na podstawie protokołu treści czynności dowodowej, wykluczone jest stosowanie ograniczenia określonego w art. 381 k.p.c.
- III UK 75/11Sąd Najwyższy · 27.03.2012
sprawy, tj. a) art. 382 k.p.c. w związku z art. 381 k.p.c. w związku z art. 241 k.p.c. i
- II PK 81/13Sąd Najwyższy · 20.12.2013
… ustaleń faktycznych, prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na materiale zebranym w pierwszej instancji (art. 381 i 382 k.p.c.), ustala podstawę prawną orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji, stosuje przepisy regulujące postępowanie apelacyjne oraz, gdy brak takich przepisów …
- I PK 85/15Sąd Najwyższy · 01.03.2016
Powoływanie się dopiero w apelacji na nowe okoliczności i dowody, jeżeli strona mogła je powołać przed Sądem pierwszej instancji, należy uznać za niedopuszczalne w świetle art. 381 k.p.c.
- I CSK 713/12Sąd Najwyższy · 29.08.2013
art. 385 k.p.c. i art. 381 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. w związku z art. 244 k.p.c.
- III UK 120/15Sąd Najwyższy · 28.04.2016
… zw. z art. 227 w zw. z art. 232 w zw. z art. 278 w zw. z art. 328 § 2 w zw. art. 391 § 1 w zw. z art. 378 § 1 w zw. z art. 381 w zw. z art. 382 k.p.c. poprzez bezpodstawne oddalenie przez Sąd drugiej instancji wniosków dowodowych odwołującego się, zgłoszonych w apelacji dotyczących dopuszczenia dowodów z dokumentacji …
- III CSK 66/13Sąd Najwyższy · 13.12.2013
apelacyjnej i był spóźniony w świetle art. 381 k.p.c.
- III PK 101/14Sąd Najwyższy · 26.02.2015
a./ art. 3 i art. 6 § 1 i 2, art. 381, art. 382, art. 217 i 232 w związku z art. 468 § 1 i 2 k.p.c., przez uzupełnienie materiału dowodowego z urzędu przez Sąd drugiej instancji, mimo braku przesłanek wynikających z powyższych przepisów, z pominięciem w tym zakresie prekluzji dowodowej, jaką objęty był pozwany i …
- V CSK 296/13Sąd Najwyższy · 16.04.2014
… wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c., art. 381 k.p.c., art. 382 k.p.c., art. 386 § 1 i 4 k.p.c. oraz naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
- III CSK 179/11Sąd Najwyższy · 09.02.2012
Oddalił też, na podstawie art. 381 k.p.c., zawarte w
- I ACa 225/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 10.06.2022
Złożenie oświadczenia o zatrzymaniu stanowić będzie nowy fakt, w rozumieniu art. 381 k.p.c., powstały dopiero po wydaniu orzeczenia przez sąd pierwszej instancji i prowadzący do zahamowania skuteczności roszczenia powoda.
- III SK 29/14Sąd Najwyższy · 28.01.2015
Odnosząc się do dowodu z opinii biegłego na okoliczność określenia należytego standardu w zakresie wycinki drzew, Sąd Apelacyjny pominął ten dowód na zasadzie art. 381 k.p.c., ponieważ w niniejszej sprawie nie było podstaw do określenia abstrakcyjnego standardu utrzymania sieci.
- I CSK 580/14Sąd Najwyższy · 23.07.2015
Z art. 381 k.p.c. wynika, że sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
- II UK 558/13Sąd Najwyższy · 23.09.2014
… ustaleń faktycznych, prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na materiale zebranym w pierwszej instancji (art. 381 i 382 k.p.c.) i kontroluje prawidłowość postępowania przed sądem pierwszej instancji (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., zasada …
- I PK 271/13Sąd Najwyższy · 20.05.2014
… zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 381 k.p.c., przez pominięcie twierdzeń apelacji odnoszących się do treści wymienionego wyżej pisma z 7 sierpnia 2012 r., podczas gdy, pismo to zostało złożone przez pozwanego w toku postępowania …
- V CSK 389/12Sąd Najwyższy · 14.06.2013
w zw. z art. 381 k.p.c. oraz art. 162 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., oraz na obrazie
Pracuj z art. 381 k.p.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 381 KPCSądy powołały ten przepis w 8430 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 381 KPCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 381Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania cywilnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego
- Art. 98 KPC
- Art. 385 KPC
- Art. 233 KPC
- Art. 100 KPC
- Art. 386 KPC
- Art. 108 KPC
- Art. 47714 KPC
- Art. 232 KPC
- Art. 102 KPC
- Art. 227 KPC
- Art. 328 KPC
- Art. 391 KPC
- Art. 99 KPC
- Art. 397 KPC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →