Art. 383. W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.
Art. 383 KPC
Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział V. Środki odwoławcze › Rozdział 1. Apelacja
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 lipca 1996 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468
Jak sądy stosują art. 383 KPC
Sądy powołały ten przepis w 1644 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- I CSK 549/14Sąd Najwyższy · 23.07.2015
Przedmiot postępowania w toku sprawy przed sądem pierwszej instancji w tym wypadku ulega więc zmianie, a nawet w toku postępowania apelacyjnego w granicach zakreślonych przez art. 383 k.p.c.
- III CZP 88/15Sąd Najwyższy · 11.12.2015
Zdaniem Sądu Okręgowego, ewentualne poszerzenie szerokości służebności nie naruszałoby zakazu reformationis in peius określonego w art. 383 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
- I UK 452/14Sąd Najwyższy · 08.10.2015
b) art. 383 k.p.c. zdanie pierwsze, ponieważ ubezpieczona dokonała w postępowaniu apelacyjnym zmiany żądania w stosunku do treści złożonego odwołania od decyzji wydanej w tej sprawie przez organ rentowy;
- I ACa 225/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 10.06.2022
Przepis art. 381 k.p.c., który w takiej sytuacji wyłącza zastosowanie art. 383 k.p.c., nie wprowadza ograniczenia dopuszczalności zgłaszania takich faktów przed sądem odwoławczym.
- I CSK 578/13Sąd Najwyższy · 06.08.2014
Ze względu na unormowanie wynikające z art. 316 k.p.c. oraz art. 383 k.p.c., odsetki należne według twierdzeń powoda lub zasądzone w sposób typowy, tj. przez określenie podstawy kapitałowej, stopy i okresu, powinny być policzone i określone kwotowo, natomiast wartość odsetek przyrastających po wydaniu zaskarżonego …
- II CSK 602/09Sąd Najwyższy · 06.05.2010
- art. 322 i art. 383 k.p.c. przez przyjęcie, że zasądzenie kwoty 5900 zł tytułem
- II UK 330/09Sąd Najwyższy · 28.04.2010
Zgodnie z art. 383 k.p.c. w postępowaniu
- II CSK 82/15Sąd Najwyższy · 29.01.2016
Zgłoszenie roszczenia w toku postępowania apelacyjnego, w pismach z 12 czerwca 2013 r. oraz z 9 lipca 2014 r., gdzie wnioskodawczyni domagała się „spłaty” w kwocie 2.276.035 zł, Sąd Okręgowy uznał za niedopuszczalne w świetle dyspozycji art. 383 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
- I ACa 523/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 07.04.2022
Ponadto w odpowiedzi na apelację powodowie wskazali, że na podstawie art. 383 k.p.c. in fine rozszerzają powództwo o dalszą kwotę 2 226,18 zł i wnieśli o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz solidarnie, obok kwoty zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim dodatkowej kwoty 2 226,18 zł wraz z odsetkami …
- I CSK 237/10Sąd Najwyższy · 27.01.2011
z uwagi na wyłączenia przewidziane art. 383 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.
- II CSK 56/15Sąd Najwyższy · 06.11.2015
Ze względu na art. 383 k.p.c. taka zmiana powództwa nie mogła jednak odnieść skutku.
- II CSK 457/06Sąd Najwyższy · 09.03.2007
Według bowiem art. 383 zdanie drugie k.p.c. w brzmieniu
- I PK 16/15Sąd Najwyższy · 19.01.2016
… instancji, ponieważ zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie (czyli zmiana podstawy faktycznej powództwa) jest niedopuszczalna w postępowaniu apelacyjnym, stanowiłaby bowiem wystąpienie z nowym (innym) żądaniem niż to, które było przedstawione pod osąd sądu pierwszej instancji (art. 383 k.p.c.).
- V CSK 106/14Sąd Najwyższy · 20.01.2015
Treść pisma Sąd Okręgowy uznał za zmianę żądania, która jest niedopuszczalna w toku postępowania apelacyjnego, stosownie do art. 383 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a zatem rozpoznaniu podlegało żądanie pierwotnie zgłoszone.
- I CSK 547/14Sąd Najwyższy · 20.05.2015
Przemawia to za bezzasadnością zarzutu naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 383 k.p.c. niezależnie bezzasadnego założenia, że zaskarżony wyrok obejmuje inne roszczenie niż zgłoszone przez powoda.
- I CSK 96/15Sąd Najwyższy · 04.03.2016
Sąd Apelacyjny uznał takie działanie za niedopuszczalną w postępowaniu apelacyjnym zmianę powództwa poprzez zmianę podstawy faktycznej dochodzonego roszczenia (art. 383 k.p.c.).
- VI ACa 27/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 03.04.2020
Natomiast zgodnie z art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu, ani występować z nowymi roszczeniami.
- I PK 88/10Sąd Najwyższy · 03.12.2010
stępowania z nowymi roszczeniami (art. 383 k.p.c.), co oznaczało, że Sąd Apelacyjny
- V ACa 297/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 12.02.2020
Powodowie nie mogli jednak poprzez jej wniesienie skutecznie zmienić żądania dochodzonego w tej sprawie ze względu na zakaz dokonywania na tym etapie procesu tego rodzaju zmiany powództwa, wynikający z art. 383 k.p.c.
- II CSK 364/12Sąd Najwyższy · 07.03.2013
1) art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z 391 § 1 k.p.c. i art. 383 k.p.c. poprzez
- I ACa 1068/16Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 01.06.2020
Kluczowy w tym zakresie jest przepis art. 383 zd. 1 k.p.c., wprowadzający zasadę, że w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.
- I ACa 560/20Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 20.04.2021
… tego tytułu powód poniósł krzywdę w wyniku pozbawienia go prawa do obrony (niezależnie od niewykazania, jak prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy, że fakt taki miał w ogóle miejsce), stanowi w istocie rzeczy rozszerzenie powództwa, a zatem czynność niedopuszczalną w postępowaniu apelacyjnym, z uwagi na treść art. 383 k.p.c.
- II CSK 783/14Sąd Najwyższy · 17.09.2015
… 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 328 § 2, art. 378 § 1, art. 382, art. 386 § 6 zd.1 in fine, art. 383, art. 321, art. 316 § 1 k.p.c., oraz nieważność postępowania (art. 379 pkt 2 w związku z art. 87 § 1 k.p.c.) przez przyjęcie, że powód był należycie reprezentowany podczas gdy pełnomocnikiem …
- I PK 97/09Sąd Najwyższy · 21.10.2009
(art. 383 k.p.c.), co już oznaczało, że Sąd Apelacyjny bezpodstawnie zasądził
- II PK 234/10Sąd Najwyższy · 01.04.2011
art. 367 § 1 w związku z art. 373 i z art. 383 k.p.c., ponieważ Sąd Apelacyjny uchylił
- I AGa 171/20Sąd Apelacyjny w Krakowie · 18.01.2022
… z dnia 23 czerwca 2021 r., pismem z dnia 17 listopada 2021 r. przyznając powyższa okoliczność faktyczną, wskazał, że powód podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko procesowe w sprawie, modyfikuje żądanie pozwu w ten sposób, że zamiast dotychczasowego żądania głównego, na podstawie art. 383 k.p.c., wnosi o
- I PZ 3/14Sąd Najwyższy · 09.05.2014
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego „dostrzegł pewne uchybienie w postaci naruszenia art. 383 k.p.c.” W ocenie pełnomocnika skarżącego, domagał się on odszkodowania za czas pozostawania w zatrudnieniu w wymiarze ½ etatu.
- VI ACa 538/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 03.04.2020
Jednak zdaniem sądu apelacyjnego w granicach zaskarżenia sąd drugiej instancji bierze pod uwagę z urzędu (art. 383 k.p.c.), nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.), gdy doszło do tego wskutek naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. w stopniu kwalifikowanym.
- I ACa 211/20Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 15.07.2021
… uznania umowy za nieważną, domaga się, na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu, zwrotu wartości kapitału, który wypłacił pozwanemu (k. 643 v); a nadto, że żądanie to „przedstawia także jako ewentualne” (k. 643), niemniej uczynił to dopiero w drugiej instancji, a zatem bezskutecznie (art. 383 k.p.c.).
- I ACa 377/21Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 24.05.2022
Przepis art. 381 k.p.c., który w takiej sytuacji wyłącza zastosowanie art. 383 k.p.c., nie wprowadza ograniczenia dopuszczalności zgłaszania takich faktów przed sądem odwoławczym.
Pracuj z art. 383 k.p.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 383 KPCSądy powołały ten przepis w 1644 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 383 KPCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 383Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania cywilnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego
- Art. 98 KPC
- Art. 385 KPC
- Art. 233 KPC
- Art. 100 KPC
- Art. 386 KPC
- Art. 108 KPC
- Art. 47714 KPC
- Art. 232 KPC
- Art. 102 KPC
- Art. 227 KPC
- Art. 328 KPC
- Art. 391 KPC
- Art. 99 KPC
- Art. 397 KPC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →