Art. 415. Uchylając lub zmieniając wyrok, sąd na wniosek skarżącego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzeka o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu stanu poprzedniego. Nie wyłącza to możliwości dochodzenia w osobnym procesie, także od Skarbu Państwa, naprawienia szkody poniesionej wskutek wydania lub wykonania wyroku.
Art. 415 KPC
Kodeks postępowania cywilnego · Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze › Księga pierwsza. Proces › Tytuł VI. Postępowanie › Dział VI. Wznowienie postępowania
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 6 lutego 2005 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468
Jak sądy stosują art. 415 KPC
Sądy powołały ten przepis w 384 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- V CSK 296/13Sąd Najwyższy · 16.04.2014
Na tej podstawie pozwany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i jego zmianę poprzez uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa oraz orzeczenie zgodnie z art. 398 16 k.p.c. w zw. z art. 415 k.p.c. o zwrocie spełnionego świadczenia, a także o uwzględnienie kosztów postępowania kasacyjnego.
- SK 34/08Trybunał Konstytucyjny · 08.12.2009
… postępowania w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazywano, że w razie uchylenia lub zmiany wyroku – na podstawie art. 415 k.p.c. – sąd mógł orzec o zwrocie spełnionego świadczenia albo o przywróceniu stanu poprzedniego, co nie wyłączało możliwości dochodzenia w osobnym procesie naprawienia szkody wyrządzonej …
- III CSK 346/14Sąd Najwyższy · 08.05.2015
… postępowania kasacyjnego ewentualnie, w razie uznania podstaw naruszenia prawa materialnego za oczywiście uzasadnione, uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz orzeczenia na podstawie art. 415 k.p.c. o zwrocie spełnionego przez pozwanego świadczenia na rzecz powódki w łącznej wysokości 500.946,37 zł.
- I UK 136/15Sąd Najwyższy · 05.04.2016
… co do istoty sprawy przez oddalenie odwołania ubezpieczonego, a także o orzeczenie o zwrocie renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej ubezpieczonemu na podstawie zaskarżonego wyroku za okres od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 28 lutego 2015 r. w kwocie 20.107,20 zł (art. 398 16 k.p.c. w związku art. 415 k.p.c.).
- I UK 164/12Sąd Najwyższy · 04.09.2012
k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c. o zwrocie spełnionego
- II CSK 441/14Sąd Najwyższy · 07.05.2015
Wniosek o orzeczenie na podstawie art. 415 k.p.c. obowiązku zwrotu przez powódkę kwoty 55.971,16 zł został oddalony, bowiem skarżący w żaden sposób nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił zapłaty świadczenia na rzecz powódki.
- II UK 275/15Sąd Najwyższy · 19.05.2016
… w całości, a także o zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalenie odwołania wnioskodawcy; o wydanie na podstawie art. 415 k.p.c. w związku z art. 398 16 k.p.c. orzeczenia o zwrocie wypłaconego wnioskodawcy świadczenia emerytalnego za okres od 13 maja 2013 r. do dnia wydania wyroku przez Sąd Najwyższy; względnie …
- I PK 97/09Sąd Najwyższy · 21.10.2009
k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c. od powódki na
- II UK 22/11Sąd Najwyższy · 15.09.2011
na podstawie art. 398 § 1 k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c. organ rentowy wniósł o
- I UK 561/12Sąd Najwyższy · 23.04.2013
§ 1 w związku z art. 415 k.p.c. o zwrocie spełnionego na rzecz
- II CSK 779/13Sąd Najwyższy · 25.09.2014
… złożenia przez stronę, która spełniła świadczenie na podstawie wyroku zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności (art. 338 k.p.c.) lub prawomocnego wyroku (art. 415 k.p.c., także w związku z art. 398 16 i art. 398 19 k.p.c.), następnie uchylonego, wniosku o zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia.
- I CSK 613/13Sąd Najwyższy · 12.09.2014
Nadto o orzeczenie na podstawie art. 398 16 § 1 k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c., o zwrocie od powódki na rzecz pozwanego m.st.
- III CZP 125/05Sąd Najwyższy · 26.04.2006
poniesionej wskutek wykonania wyroku (art. 415 k.p.c.).
- I CSK 789/14Sąd Najwyższy · 18.09.2015
Ocenę tej argumentacji trzeba zacząć od wskazania, że podstawę procesową orzekania o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego roszczenia tworzą jedynie art. 338 § 1, art. 415, art. 398 16 i art. 398 19 k.p.c.
- IV CSK 107/15Sąd Najwyższy · 02.12.2015
Na wypadek uwzględnienia wniosku o wydanie wyroku reformatoryjnego i oddalenia powództwa w stosunku do skarżącego, na podstawie art. 415 k.p.c. w zw. z art. 398 15 wniósł o nakazanie powodom zwrot wypłaconych im kwot, tj. od M.
- IV CSK 163/09Sąd Najwyższy · 17.07.2009
a w razie oddalenia powództwa orzeczenie na podstawie art. 415 zd. 1 k.p.c. w zw.
- I ACa 405/18Sąd Apelacyjny w Katowicach · 22.05.2019
Domagał się też w razie uwzględnienia apelacji zasądzenia od powoda na jego rzecz na podstawie art. 415 k.p.c. w związku z art. 39816 k.p.c. kwoty 8.281.912,41 złotych jaką zapłacił powodowi w oparciu o wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 20 września 2016r., I ACa 310/16 z zastrzeżeniem zwrotu (dowód: polecenie przelewu z …
- II UK 9/15Sąd Najwyższy · 20.01.2016
W razie uwzględnienia wniosku o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 398 16 k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c., wniósł o orzeczenie zwrotu kwoty 4.230,00 zł z tytułu zwróconych skarżącej kosztów procesu za obie instancje oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa …
- II PK 344/09Sąd Najwyższy · 06.05.2010
lub zmienionych w uwzględnieniu skargi o wznowienie postępowania (art. 415 k.p.c.)
- I UK 150/15Sąd Najwyższy · 26.04.2016
Skarżący na podstawie art. 415 k.p.c. wniósł, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, o orzeczenie zwrotu spełnionego świadczenia w kwocie wynoszącej na dzień 28 lutego 2015 r. 51.936,50 zł brutto.
- III APa 7/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 24.09.2015
III w zw. z art. 415 Kodeksu postępowania cywilnego wniósł o orzeczenie o obowiązku zwrotu przez M.
- IV CSK 519/13Sąd Najwyższy · 10.04.2014
Na podstawie art. 415 w zw. z art. 398 16 k.p.c. zgłosił wniosek restytucyjny o zwrot spełnionego świadczenia w postaci wypłaconych uczestnikom kosztów postępowania za obie instancje.
- II UK 45/14Sąd Najwyższy · 18.11.2014
… skarżący wnioskował o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, a na podstawie art. 415 k.p.c., domagał się orzeczenia zwrotu przez ubezpieczoną spełnionego przez organ rentowy świadczenia przyznanego decyzją wykonującą wyrok z dnia 13 stycznia 2014 r.
- II UK 105/14Sąd Najwyższy · 24.02.2015
Mając powyższe na uwadze domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, jak też na podstawie art. 415 k.p.c. żądał wydania orzeczenia o zwrocie wypłaconej wnioskodawczyni renty socjalnej, poczynając od dnia 12 sierpnia 2010 r.
- V CSK 328/12Sąd Najwyższy · 13.06.2013
k.p.c. w zw. z art. 415 k.p.c., przy czym wniosek restytucyjny powinien zostać
- III PK 78/13Sąd Najwyższy · 11.03.2014
przepisanych a także o orzeczenie na podstawie art. 415 k.p.c. o zwrocie
- I BU 2/11Sąd Najwyższy · 20.09.2011
odpowiednio art. 415 k.p.c., stanowiący o tym, że uchylając lub zmieniając wyrok,
- II PK 273/13Sąd Najwyższy · 23.05.2014
Skarżąca – w obydwu przypadkach w zakresie każdego z powyższych wniosków – wniosła o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego na podstawie art. 415 k.p.c. zwrotu spełnionego świadczenia wynikającego z wyroku Sądu pierwszej instancji oraz wyroku Sądu drugiej instancji w łącznej kwocie 29.772,60 zł.
- I CSK 275/12Sąd Najwyższy · 11.01.2013
Apelacyjny nie dopatrzył się w art. 415 k.p.c. podstaw do zasądzenia żądanych
- II PK 242/13Sąd Najwyższy · 27.05.2014
W uzasadnieniu wskazał, że wniosek, o jakim mowa w art. 415 k.p.c., powinien być zgłoszony w skardze kasacyjnej, a nie dopiero w trakcie ponownego postępowania apelacyjnego.
Pracuj z art. 415 k.p.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 415 KPCSądy powołały ten przepis w 384 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 415 KPCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 415Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania cywilnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego
- Art. 98 KPC
- Art. 385 KPC
- Art. 233 KPC
- Art. 100 KPC
- Art. 386 KPC
- Art. 108 KPC
- Art. 47714 KPC
- Art. 232 KPC
- Art. 102 KPC
- Art. 227 KPC
- Art. 328 KPC
- Art. 391 KPC
- Art. 99 KPC
- Art. 397 KPC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →