Art. 5 KPC

Kodeks postępowania cywilnego · Tytuł wstępny. Przepisy ogólne

• Stan prawny: 25 października 2026 r.
• Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 2017 r.
• Akt: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
• Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468

Jak sądy stosują art. 5 KPC

Sądy powołały ten przepis w 1789 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.

• I UK 322/13Sąd Najwyższy · 03.02.2014… płacowa, obowiązkiem sądu ubezpieczeń społecznych (zwłaszcza pierwszej instancji) jest udzielenie ubezpieczonemu stosownych pouczeń co do czynności procesowych (art. 5 k.p.c.), w szczególności co do podjęcia inicjatywy dowodowej, przy rozważeniu dopuszczenia dowodów z urzędu (art. 232 zdanie drugie k.p.c.).
• II PK 68/15Sąd Najwyższy · 05.04.2016Nawet udzielanie przez sąd - w trybie art. 5 k.p.c. - stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych, nie może być rozumiane jako obowiązek zastępowania inicjatywy dowodowej stron.
• II CSK 383/14Sąd Najwyższy · 30.04.2015… na wynik sprawy, mianowicie: wadliwe zastosowanie art. 328 § 2 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 320 k.p.c. i art. 5 k.p.c. prowadzące do przyjęcia, że brak wniosku apelacji o rozłożenie świadczenia na raty uniemożliwiał rozpatrzenie zarzutu naruszenia art. 320 k.p.c. i ewentualne zastosowanie tego przepisu w …
• II UK 223/13Sąd Najwyższy · 04.12.2013Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: „ustawa systemowa”) w związku z art. 5 k.p.c., przez naruszenie zasad współżycia społecznego i zasady równego traktowania; 2) art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz art. 95 ust 1 ustawy emerytalnej, przez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że …
• SK 26/02Trybunał Konstytucyjny · 31.03.20052) Czesławy Ronkiewicz w części dotyczącej badania zgodności art. 5 ust. 2 ustawy z 24 maja 2000 r. w zw. z art. 393 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2000 r. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji;
• III PZ 1/15Sąd Najwyższy · 11.03.2015Aktualizuje się to w sytuacji, gdy w pozwie były wymienione oba podmioty, a Sąd pierwszej instancji nie udzielił powódce stosownych pouczeń w ramach art. 5 k.p.c.
• IV CSK 52/15Sąd Najwyższy · 25.11.2015Sąd Apelacyjny oddalając apelację powoda - opartą między innymi na zarzutach naruszenia art. 5, art. 126, art. 130 § 1, art. 187 § 1 i 2, art. 250 § 1 art. 244 § 1, art. 25, art. 253, art. 328 § 2, art. 232, art. 308 § 1, art. 230, art. 344 § 1, art. 479 9 § 1, art. 346 § 1, art. 233 k.p.c. oraz art. 231 k.p.c. w zw. z …
• V ACa 44/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 04.09.2020… oraz innych zgromadzonych dokumentów spełniają warunek „ przejrzystości materialnej” tj. transparentności w rozumieniu art. 5 dyrektywy 93/13 oraz orzecznictwa TSUE oraz, że na ich podstawie powód miał możliwość dokonania adekwatnej oceny w zakresie potencjalnych skutków prawnych i finansowych wynikających z …
• I ACa 464/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 08.12.2021Unii Europejskiej oraz art. 5 k.p.c., poprzez niedokonanie wymaganego prawem europejskim i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE") pouczenia konsumenta o możliwości stwierdzenia nieważności umowy, będącej w ocenie Sądu I instancji konsekwencją abuzywności klauzul niedozwolonych, pouczenia o …
• II PK 197/11Sąd Najwyższy · 18.04.2012Nawet udzielanie przez sąd - w trybie art. 5 k.p.c. - stronom i uczestnikom
• I CSK 885/14Sąd Najwyższy · 16.10.2015U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), a w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c.) - naruszenie art. 391 § 1 w zw. z art. 381 w zw. z art. 217 § 1 i art. 227 oraz art. 391 § 1 w zw. z art. 5 w zw. art. 162 k.p.c.
• P 37/07Trybunał Konstytucyjny · 16.06.2008Marszałek Sejmu wskazał przepisy k.p.c., mocą których ustawodawca starał się wyrównać szanse stron na sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy poprzez zapewnienie pomocy sądu (art. 5, art. 212, art. 379 pkt 5 i art. 401 pkt 2 k.p.c.).
• I CSK 495/12Sąd Najwyższy · 10.05.2013praw, a Sąd Apelacyjny naruszył w szczególności art. 5 i art. 212 k.p.c.
• III CZP 102/14Sąd Najwyższy · 26.02.2015… sąd powinien jednak podjąć wszelkie kroki zmierzające do ustanowienia przez stronę pełnomocnika procesowego (art. 5 i 212 k.p.c.), a w skrajnych wypadkach zawiadomić prokuratora o celowości wstąpienia do sprawy lub złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu …
• P 9/01Trybunał Konstytucyjny · 12.03.2002… uzasadnione jest dodatkowo ogółem instytucji procesowych, przewidzianych w kodeksie, ze szczególnym wskazaniem na art. 5 kpc stanowiący, że “sąd powinien udzielać stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz …
• VI ACa 538/19Sąd Apelacyjny w Warszawie · 03.04.2020W przypadku strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika z reguły wskazane jest w pierwszej kolejności skorzystanie przez sąd z uprawnienia do udzielenia pouczeń co do czynności procesowych zgodnie z art. 5 k.p.c., a dopiero, gdyby to okazało się niewystarczające, przeprowadzenie dowodu z urzędu.
• III AUa 12/21Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 21.04.2021naruszenie art. 5 k.p.c. polegające na udzieleniu przez sąd pierwszej instancji ubezpieczonej pouczenia, aby istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy w postaci płyty CD z nagraniem aktualnych badań VLS krtani ubezpieczonej przedstawiała każdorazowo biegłym lekarzom badającym odwołującą się na zlecenie sądu …
• I PK 488/03Sąd Najwyższy · 06.10.2004k.p.c.) oraz naruszenie art. 199 § 1 pkt 1, art. 5, art. 464 § 1 i art. 98 § 3 k.p.c.
• II UK 96/14Sąd Najwyższy · 18.12.2014- art. 5 k.p.c. przez nieudzielenie skarżącej pouczeń co do czynności procesowych, pomimo wystąpienia okoliczności uzasadniających potrzebę ich udzielenia;
• I ACa 823/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 09.05.20224. art. 5 k.p.c. poprzez niedokonanie wymaganego prawem europejskim i orzecznictwem TSUE pouczenia konsumenta o możliwości stwierdzenia nieważności umowy, pouczenia o wszelkich możliwych skutkach stwierdzenia nieważności oraz odebrania od konsumenta oświadczenia, czy podtrzymuje stanowisko co do orzeczenia nieważności …
• I CSK 181/10Sąd Najwyższy · 01.12.2010zostali pouczeni przez sąd w trybie art. 5 k.p.c. o treści art. 162 k.p.c.
• SK 4/07Trybunał Konstytucyjny · 03.07.2007Ponieważ skarżący w konkretnej sprawie nie spełnił przesłanek warunkujących dopuszczalność i przyjęcie do rozpoznania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, bezprzedmiotowe jest w jego sytuacji kwestionowanie konstytucyjności regulacji przejściowej zawartej w art. 5 k.p.c.
• IV CSK 80/05Sąd Najwyższy · 10.03.2006procesowych (art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 5 k.p.c.).
• I PKN 845/00Sąd Najwyższy · 05.02.2002Przepis art. 5 k.p.c. przewiduje nadto obowiązek udzielania
• I ACa 530/20Sąd Apelacyjny w Katowicach · 26.10.2020… żadnych umownych ograniczeń, a pozwany nie uzgodnił z powodem sposobu przeliczania jego zobowiązania, pomimo że strony zgodziły się, że przeliczenia będą dokonywane w oparciu o kursy publikowane w tabeli A pozwanego, zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 7 i art. 111 pr.bank., a pozwany negocjował z powodem postanowień umowy
• I PZ 10/15Sąd Najwyższy · 22.07.20153) naruszenie prawa procesowego, a to art. 5 i 212 k.p.c.
• I PK 2/15Sąd Najwyższy · 19.01.2016… istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący zarzucił naruszenie art. 382 i art. 328 § 1 w związku z art. 391, a także art. 5 i art. 477 zdanie drugie k.p.c., polegające na niedostatecznym uzasadnieniu orzeczenia i oparciu rozstrzygnięcia na części zgromadzonego przez Sąd pierwszej instancji materiału dowodowego, z …
• I CZ 107/14Sąd Najwyższy · 22.01.2015Powyższy wyrok zaskarżyła powódka i zarzucając naruszenie art. 397 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 214 1 k.p.c. przez ich błędną wykładnię oraz naruszenie art. 5 k.p.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
• I UK 48/14Sąd Najwyższy · 15.10.2014… co skutkowało nieważnością postępowania przewidzianą w art. 379 pkt 2 k.p.c.; 2) art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. wobec nieważności postępowania w związku z pozbawieniem skarżącego prawa do obrony przed zarzutami apelacji, gdyż skarżący nie będąc pouczony co do czynności …
• I ACa 255/22Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 29.09.2022Jak zaś wyjaśniono w ramach omawiania zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., nie sposób uznać, by zawarte w umowie klauzule indeksacyjna i spreadowa zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (językiem prostym i zrozumiałym), tj. z zachowaniem wzorców przejrzystości (art. 4 ust 2 w zw. z art. 5 dyrektywy).

Pracuj z art. 5 k.p.c. w PrawoAI

Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania cywilnego

• Art. 98 KPC
• Art. 385 KPC
• Art. 233 KPC
• Art. 100 KPC
• Art. 386 KPC
• Art. 108 KPC
• Art. 477¹⁴ KPC
• Art. 232 KPC
• Art. 102 KPC
• Art. 227 KPC
• Art. 328 KPC
• Art. 391 KPC
• Art. 99 KPC
• Art. 397 KPC
• Spis treści →

Inne kodeksy i ustawy

• Kodeks cywilny
• Kodeks karny
• Kodeks pracy
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks spółek handlowych
• Kodeks wykroczeń
• Kodeks karny skarbowy
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
• Ordynacja podatkowa
• Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
• Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• Prawo budowlane
• Wszystkie akty →