Art. 53. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.
Art. 53 KPK
Kodeks postępowania karnego · Dział III. Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem › Rozdział 5. Oskarżyciel posiłkowy
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 września 1998 r.
- Akt: Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 490
Jak sądy stosują art. 53 KPK
Sądy powołały ten przepis w 196 orzeczeniach. Poniżej 30 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- SK 22/13Trybunał Konstytucyjny · 30.09.2014
… rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji; 2) art. 53 w związku z art. 299 § 1 i w związku z art. 459 § 3 k.p.k. jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji; 3) w pozostałym zakresie postępowanie podlega umorzeniu na podstawie …
- II AKa 51/16Sąd Apelacyjny w Warszawie · 25.05.2016
… zarzucam rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary poprzez wymierzenie oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wyniku nieuwzględnienia stopnia winy oskarżonego oraz jego roli w popełnianych przestępstwach a także wobec niewzięcia pod uwagę dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53
- II AKa 358/16Sąd Apelacyjny w Katowicach · 28.10.2016
- naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 53 k.p.k. w zw. z art. 49 § 1 k.p.k. poprzez przyznanie B.
- II AKa 24/18Sąd Apelacyjny we Wrocławiu · 27.02.2018
obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 53 § 1-3 k.p.k. poprzez jedynie częściowe jego zastosowanie, gdzie w zakresie wymiaru karu w swoich rozważaniach Sąd pominął większość dyrektyw wymiaru kary, poza właściwościami osobistymi sprawcy.
- II AKa 98/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 17.03.2024
W tym zakresie jest więc ona uprawniona, jako oskarżyciel posiłkowy do występowania w charakterze strony a tym samym i do kwestionowania w drodze apelacji ustaleń Sądu I instancji (art. 53 k.p.k., art. 425 § 1 i 3 k.p.k.).
- SK 65/13Trybunał Konstytucyjny · 10.03.2015
Skarżący, działając na podstawie art. 53 w związku z art. 54 § 1 i art. 52 § 1 k.p.k., oświadczeniem ich pełnomocnika z 15 lipca 2011 r. przystąpili w charakterze oskarżycieli posiłkowych do sprawy o określenie według prawa polskiego kwalifikacji prawnej i kar za czyny popełnione przez J.T., za które Sąd Koronny w …
- IV KK 209/13Sąd Najwyższy · 30.09.2013
C. – G. w odniesieniu do ww. czynów nie może działać w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego jako strona (art. 53, art. 49 § 1 k.p.k.), a zatem nie jest uprawniona do wnoszenia zarówno zwykłych środków odwoławczych (art. 425 § 1 k.p.k.) jak i nadzwyczajnych środków zaskarżenia, do których należy kasacja (art. …
- II AKa 200/13Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 06.03.2014
14) art. 56 § 2 kpk w zw. z art. 53 kpk i art. 49 § 1 i 2 kpk poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego Skarbu Państwa - Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansów, a następnie odmowę stwierdzenia, że podmiot ten nie może brać udziału w postępowaniu w tym charakterze, w …
- II AKa 148/19Sąd Apelacyjny we Wrocławiu · 30.05.2019
… to podkreślić trzeba, że przyjęcie, że nadzwyczajne złagodzenia kary winno być zastosowane dopuszczalne jest dopiero po stwierdzeniu, że zaistniał „wypadek szczególnie uzasadniony", który określony jest całokształtem okoliczności sprawy, mających - w myśl unormowań zawartych w art. 53 k.p.k. - wpływ na wymiar kary.
- II AKa 30/14Sąd Apelacyjny w Łodzi · 20.03.2014
w rozumieniu art. 53 kpk oraz art. 55 §1 kpk (z zachowaniem wymogu art. 55 §2 kpk) – oskarżyciela posiłkowego.
- II AKa 3/13Sąd Apelacyjny w Lublinie · 06.02.2013
Stojąc na tym stanowisku Sąd Apelacyjny w Lublinie uznał, iż w odniesieniu do czynu z art. 53 ust. 1 w zb. z art. 63 ust. 1 całkowicie uzasadnione było ukształtowanie kary przy zastosowaniu art. 60 § 1 i § 6 pkt 4 k.p.k. i wymierzenie samoistnej kary grzywny.
- II KK 302/14Sąd Najwyższy · 25.03.2015
To z kolei powoduje, że w postępowaniu dotyczącym wiarygodności dokumentów z art. 270 § 1 k.k. nie ma również osoby, która na podstawie art. 53 k.p.k. mogłaby działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
- II AKa 217/22Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 05.06.2023
XIV. naruszenie art. 53 k.p.k. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i przyznanie (...) statusu oskarżyciela posiłkowego w niniejszym postępowaniu
- II AKa 188/18Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 13.12.2018
10. naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 107 § 4 kk, poprzez jego niezastosowanie, które łączyło się z naruszeniem art. 53 § 2 kpk i wymierzeniem oskarżonemu kary zbyt surowej, wyrażające się w uznaniu, że M.
- II AKa 146/11Sąd Apelacyjny w Katowicach · 13.06.2011
naruszenia przepisów prawa materialnego art. 53 k.p.k. poprzez nie uwzględnienie przy wymiarze kary wszystkich okoliczności dotyczących osoby oskarżonego, a w szczególności związanych z jego zachowaniem po popełnieniu przestępstwa, w tym w odniesieniu do zachowania w trakcie innych postępowań karnych prowadzonych z …
- II AKa 115/17Sąd Apelacyjny w Warszawie · 15.02.2018
W. (1), o których mowa w art. 53 § 2 k.p.k., które Sąd wziąłby pod uwagę przy wymierzaniu oskarżonemu kary, takich jak: jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem zarzucanych w akcie oskarżenia przestępstw i po ich popełnieniu, pozytywny wywiad środowiskowy,
- II AKa 275/21Sąd Apelacyjny w Katowicach · 16.12.2021
… 5 § 2 k.p.k., poprzez niepowzięcie przez sąd uzasadnionych wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego w zakresie czynu z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej jako u.p.n.) w zw. z art. 53 ust. 1 u.p.n. mimo, że na takie wątpliwości wskazuje ocena materiału dowodowego w postaci …
- II AKa 31/18Sąd Apelacyjny w Katowicach · 27.04.2018
S. rażąco surowej kary w szczególności niezgodnej z dyrektywami wynikającymi z przepisu art.53 k.p.k., nie uwzględniającej istotnej roli oskarżonego podczas gromadzenia dowodów w sprawie.
- II AKa 151/13Sąd Apelacyjny w Warszawie · 08.07.2013
… w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd Apelacyjny uznał, że kara 6 lat pozbawienia wolności jest w tym przypadku karą rażąco niewspółmiernie surową i że karą proporcjonalną do stopnia winy oskarżonej i społecznej szkodliwości czynu, realizującą cele określone w art. 53 k.p.k. – jest kara 4 lat pozbawienia wolności.
- II AKa 318/14Sąd Apelacyjny w Łodzi · 12.02.2015
W takiej sytuacji należy uznać, że nie ma w tego rodzaju postępowaniu osoby, która na podstawie art. 53 k.p.k. mogłaby działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, a więc, tym samym, osoby uprawnionej do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w trybie art. 55 kpk.
- II AKa 139/18Sąd Apelacyjny w Warszawie · 03.07.2018
Kara orzeczona przez Sąd pierwszej instancji spełnia, wbrew twierdzeniom skarżącego, wszystkie kryteria wymiaru kary określone w art. 53 k.p.k.
- II AKa 172/16Sąd Apelacyjny w Warszawie · 21.09.2016
Wśród okoliczności mających kształtować wymiar kary, które egzemplifikuje art. 53§1 i 2 k.p.k., próżno szukać w tej sprawie, okoliczności łagodzących w zachowaniu oskarżonego zarówno przed, jak i po popełnieniu przestępstwa.
- IV KK 46/15Sąd Najwyższy · 18.06.2015
- art. 53 k.p.k. poprzez naruszenie uprawnień apelującego jako strony postępowania na skutek przeprowadzenia postępowania sądowego całkowicie bez udziału apelującego,
- II AKa 106/14Sąd Apelacyjny we Wrocławiu · 26.11.2014
a w konsekwencji powinny zostać wzięte pod uwagę przy wymiarze kary (art. 53 § 2 in fine k.p.k.).
- II AKa 33/07Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 09.05.2007
… kary, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k., może zajść tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną w I instancji, a karą, która byłaby prawidłowa w świetle dyrektyw art. 53 k.lc.
- II AKa 210/14Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 17.09.2014
Dyrektywy wymiaru kary zawiera przepis art. 53 § 1 i 2 k.p.k. i nie ma wśród nich powinności dostosowywania wymiaru kary do kar orzekanych w innych sprawach.
- II AKa 273/14Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 24.09.2014
naruszenie treści art. 53 § 2 k.p.k. przez wyeksponowanie przy wymiarze kary okoliczności obciążających przy jednoczesnym pominięciu okoliczności łagodzącej tj. dotychczasową niekaralność przy uwzględnieniu wieku oskarżonego.
- II AKa 172/17Sąd Apelacyjny w Warszawie · 04.09.2017
Wśród okoliczności mających kształtować wymiar kary, które egzemplifikuje art. 53§1 i 2 k.p.k., próżno szukać w sprawie niniejszej innych niż przytoczone przez Sąd meriti.
- II AKa 172/13Sąd Apelacyjny w Krakowie · 16.10.2013
Wymierzając sprawcy przestępstwa karę musi się bowiem uwzględniać różne dyrektywy i przesłanki wymienione w art. 53 § 1 i 2 kpk, nie tylko wobec oskarżonego, ale także w stosunku do społeczeństwa.
- II K 141/21Sąd Okręgowy w Olsztynie · 23.05.2022
… pogląd został wyrażony m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z 25.03.2015 r., II KK 302/14 (LEX nr 1666887), w którym wskazano, że:„W postępowaniu dotyczącym wiarygodności dokumentów z art. 270 § 1 k.k. nie ma osoby, która na podstawie art. 53 k.p.k. mogłaby działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego.”
Pracuj z art. 53 k.p.k. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 53 KPKSądy powołały ten przepis w 196 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 53 KPKOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 53Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania karnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania karnego
- Art. 624 KPK
- Art. 7 KPK
- Art. 437 KPK
- Art. 438 KPK
- Art. 627 KPK
- Art. 410 KPK
- Art. 5 KPK
- Art. 424 KPK
- Art. 4 KPK
- Art. 439 KPK
- Art. 636 KPK
- Art. 454 KPK
- Art. 17 KPK
- Art. 634 KPK
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →