Art. 88. § 1. Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnomocnika z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 77, art. 78, art. 78a, art. 81 § 1a–2, art. 81a § 1–3, art. 83, art. 84, art. 86 § 2 oraz przepisy wydane na podstawie art. 81a § 4. 2. Na zasadach określonych w odrębnej ustawie czynności zastępstwa wykonuje Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 88 KPK
Kodeks postępowania karnego · Dział III. Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem › Rozdział 9. Obrońcy i pełnomocnicy
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 27 listopada 2024 r.
- Akt: Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 490
Jak sądy stosują art. 88 KPK
Sądy powołały ten przepis w 199 orzeczeniach. Poniżej 22 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- SK 20/11Trybunał Konstytucyjny · 30.10.2012
U. z 2012 r. poz. 270), w art. 78 i art. 88 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.
- SK 28/10Trybunał Konstytucyjny · 25.09.2012
Konstytucja nie gwarantuje możliwości skorzystania przez pokrzywdzonego z pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu (inaczej jest w wypadku realizacji prawa do obrony – vide art. 42 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji), jest to natomiast uprawnienie ustawowe, wynikające z art. 88 w związku z art. 78 k.p.k.
- K 14/10Trybunał Konstytucyjny · 25.07.2012
Marszałek Sejmu wskazał, że – z szerokiego zakresu czynności wykonywanych przez adwokata lub radcę prawnego – czynnościami, których tym osobom wykonywać nie wolno, jest występowanie w procesie karnym jako pełnomocnik lub obrońca (art. 82 i art. 88 k.p.k.).
- K 18/10Trybunał Konstytucyjny · 08.01.2013
Skoro ustawodawca przewiduje obowiązek sporządzenia aktu oskarżenia przez adwokata lub radcę prawnego, a także prawo do pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu (art. 88 w związku z art. 78 k.p.k.), powinien uwzględnić tę okoliczność, konstruując instytucję subsydiarnego aktu oskarżenia.
- II AKa 46/15Sąd Apelacyjny w Katowicach · 19.03.2015
Zważywszy na charakter postępowania karnego oraz wymogi fachowej reprezentacji przewidziane w art. 82 k.p.k. oraz art. 88 k.p.k., w praktyce sąd opiekuńczy w takich przypadkach ustanawia kuratorem osobę posiadającą uprawnienia adwokata, co też nastąpiło w niniejszej sprawie.
- SK 39/09Trybunał Konstytucyjny · 18.10.2011
… karnej radcy prawnego wówczas, gdy będzie on występował w sprawie karnej w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego (np. w zakresie roszczeń majątkowych, kiedy to radca prawny może być ustanowiony pełnomocnikiem osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą – art. 88 § 3 k.p.k.).
- II AKa 61/22Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 13.12.2022
Obrońca / pełnomocnik z urzędu wyznaczany jest z listy obrońców / pełnomocników (art. 81a § 1 k.p.k. i art. 88 zd. 2 k.p.k.). 2)
- I KZP 15/14Sąd Najwyższy · 30.09.2014
Podobny dylemat dotyczy zresztą także i uznania za „niezbędne” wydatków poniesionych przez pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu karnym z urzędu – art. 84 § 2 zd. 2 k.p.k. znajduje przecież, w związku z treścią art. 88 zd. 2 k.p.k., odpowiednie zastosowanie do pełnomocnika.
- II AKa 204/14Sąd Apelacyjny w Warszawie · 16.07.2014
2. obrazę prawa procesowego, tj. art. 51 § 1 kpk, art. 88 kpk poprzez uznanie, iż A.
- IV KK 46/15Sąd Najwyższy · 18.06.2015
- art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 87 § 1 k.p.k. w zw. z art. 88 k.p.k. poprzez nieuzasadnioną odmowę ustanowienia dla apelującego pełnomocnika z urzędu,
- II AKa 182/14Sąd Apelacyjny w Katowicach · 27.01.2015
- art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 88 k.p.k. w wyniku nie uwzględnienia na etapie postępowania przed Sądem I instancji wniosków oskarżyciela posiłkowego o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu, pomimo udokumentowania jego bardzo trudnej sytuacji materialnej, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem go możliwości obrony …
- K 6/12Trybunał Konstytucyjny · 12.02.2013
… ani w toku postępowania przygotowawczego, ani postępowania sądowego, ponieważ w sprawach tego rodzaju jako obrońca występować może wyłącznie adwokat lub aplikant adwokacki (zob. art. 88 k.p.k.); po drugie, nie mogą one pełnić funkcji pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika substytucyjnego lub zastępcy tego podmiotu.
- SK 43/04Trybunał Konstytucyjny · 27.07.2006
W uzasadnieniu podniesiono, że z uwagi na treść art. 88 § 1 i 3 k.p.k.
- I KZP 35/03Sąd Najwyższy · 16.12.2003
z urzędu, t.j. adwokata lub radcy prawnego (art. 88 § 1 k.p.k. w zw. z art.
- I KZP 23/09Sąd Najwyższy · 28.10.2009
prawnego nie leży jednak jedynie w sferze art. 88 k.p.k.” Rzecz w tym, że
- I KZP 21/08Sąd Najwyższy · 23.09.2008
czasem – zgodnie z art. 82 k.p.k. w zw. z art. 88 § 1 k.p.k. – pełnomocni-
- I KZP 28/03Sąd Najwyższy · 26.11.2003
nomocnikiem osoby prawnej innej niż przewidziana w § 2 art. 88 k.p.k.,
- I KZP 7/06Sąd Najwyższy · 23.05.2006
sprawcy (art. 88 § 3 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 465 § 1 k.p.k.)?”
- II AKa 197/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 30.11.2023
- IV KK 137/11Sąd Najwyższy · 20.10.2011
- II AKa 307/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 07.10.2015
- II AKa 212/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 06.10.2015
Pracuj z art. 88 k.p.k. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 88 KPKSądy powołały ten przepis w 199 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 88 KPKOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 88Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks postępowania karnego z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks postępowania karnego
- Art. 624 KPK
- Art. 7 KPK
- Art. 437 KPK
- Art. 438 KPK
- Art. 627 KPK
- Art. 410 KPK
- Art. 5 KPK
- Art. 424 KPK
- Art. 4 KPK
- Art. 439 KPK
- Art. 636 KPK
- Art. 454 KPK
- Art. 17 KPK
- Art. 634 KPK
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks cywilny
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →