Art. 152. Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
Art. 152 KC
Kodeks cywilny · Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe › Tytuł I. Własność › Dział II. Treść i wykonywanie własności
- Stan prawny: 25 października 2026 r.
- Brzmienie obowiązuje od: 1 stycznia 1965 r.
- Akt: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
- Tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 795
Jak sądy stosują art. 152 KC
Sądy powołały ten przepis w 353 orzeczeniach. Poniżej 23 z nich z dosłownym fragmentem uzasadnienia, który powołuje przepis.
- III APa 7/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 12.05.2015
Podobnie w uchwale z dnia 13 listopada 1956 r. 1 CO 29/56 (OSPiKA 1957/2 poz. 34), Sąd Najwyższy stwierdził, że wyłączna wina poszkodowanego w rozumieniu art. 152 kz (odpowiednik art. 435 kc) ma miejsce wówczas, gdy jedynie zachowanie się poszkodowanego i to zawinione spowodowało wypadek.
- I ACa 510/16Sąd Apelacyjny w Białymstoku · 24.11.2016
Podobnie w uchwale z dnia 13 listopada 1956 r., I CO 29/56 Sąd Najwyższy stwierdził, że wyłączna wina poszkodowanego w rozumieniu art. 152 k.z. (odpowiednik art. 435 k.c.) ma miejsce wówczas, gdy jedynie i wyłącznie zachowanie się poszkodowanego - do tego zawinione - spowodowało wypadek.
- III APa 32/15Sąd Apelacyjny w Warszawie · 12.07.2016
Stopień posługiwania się maszynami przez omawiane przedsiębiorstwa jest w aktualnych warunkach technicznych i ekonomicznych tak wysoki, że uzasadnia to uznanie nowoczesnych przedsiębiorstw budowlanych w rozumieniu art. 152 k.z. (art. 435 § 1 k.c.) za „wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody”.
- I ACa 703/14Sąd Apelacyjny w Katowicach · 03.12.2014
Nie było bowiem żadnej możliwości, aby nawet z zachowaniem wyjątkowej i nadzwyczajnej staranności móc ustalić granice poszczególnych działek, szczególnie, iż stan własności działek nr (...) był nieuregulowany i nie było możliwe pełne współdziałanie w ich rozgraniczeniu (art. 152 k.c.).
- I ACa 907/17Sąd Apelacyjny w Łodzi · 21.11.2017
art. 152 – 153 k.z. (obecnie art. 435 – 436 kc) jest zachowanie się poszkodowanego, któremu ze względu na jego wiek winy przypisać nie można, nie zwalnia od odpowiedzialności przewidzianej w tych przepisach.
- I ACa 251/13Sąd Apelacyjny w Poznaniu · 17.04.2013
I Co 44/59 (OSNCK 1960/4/92) okoliczność, że wyłączną przyczyną powstania szkody, o której mowa w art. 152 i 153 k.z., jest zachowanie się poszkodowanego, któremu ze względu na jego wiek winy przypisać nie można, nie zwalnia od odpowiedzialności przewidzianej w tych przepisach, uzasadnia jednak odpowiednie zmniejszenie …
- III APa 7/17Sąd Apelacyjny w Szczecinie · 12.10.2017
Podobnie w uchwale z dnia 13 listopada 1956 r., 1 CO 29/56 (OSPiKA 1957 nr 2, poz. 34), Sąd Najwyższy stwierdził, że wyłączna wina poszkodowanego w rozumieniu art. 152 k.z. (odpowiednik obecnego art. 435 k.c.) ma miejsce wówczas, gdy jedynie zachowanie się poszkodowanego i to zawinione spowodowało wypadek.
- II CZ 27/15Sąd Najwyższy · 12.06.2015
… postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 kwietnia 2013 r. z uwagi na to, że została na skutek naruszenia przepisów prawa (art. 152 k.c.) pozbawiona możliwości w tej sprawie działania i wniosła o jego uchylenie oraz postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 sierpnia 2012 r. i ponowne rozpoznanie sprawy.
- III APa 33/15Sąd Apelacyjny w Gdańsku · 23.03.2016
Stopień posługiwania się maszynami przez omawiane przedsiębiorstwa jest w aktualnych warunkach technicznych i ekonomicznych tak wysoki, że uzasadnia to uznanie nowoczesnych przedsiębiorstw budowlanych w rozumieniu art. 152 k.z. (art. 435 § 1 k.c.) za „wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody”.
- I ACa 1006/13Sąd Apelacyjny w Łodzi · 06.02.2014
„Okoliczność, że wyłączną przyczyną powstania szkody, o jakiej mowa w art. 152 - 153 kz (obecnie art. 435 - 436 kc), jest zachowanie się poszkodowanego, któremu ze względu na wiek winy przypisać nie można, nie zwalnia od odpowiedzialności przewidzianej w tych przepisach, uzasadnia jednak zmniejszenie wysokości …
- III APa 31/18Sąd Apelacyjny w Łodzi · 08.05.2019
Podobnie w uchwale z dnia 13 listopada 1956 r., 1 CO 29/56 (OSPiKA 1957 Nr 2, poz. 34), Sąd Najwyższy stwierdził, że wyłączna wina poszkodowanego w rozumieniu art. 152 k.z. (odpowiednik obecnego art. 435 k.c.) ma miejsce wówczas, gdy jedynie zachowanie się poszkodowanego i to zawinione, spowodowało wypadek.
- III CZP 87/13Sąd Najwyższy · 08.04.2014
- V CSK 276/12Sąd Najwyższy · 15.10.2014
- I ACa 1233/15Sąd Apelacyjny w Łodzi · 01.04.2016
- III CZP 32/15Sąd Najwyższy · 18.06.2015
- I C 876/19Sąd Okręgowy w Warszawie · 05.10.2023
- I ACa 454/17Sąd Apelacyjny w Łodzi · 08.12.2017
- I C 387/12Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim · 03.06.2015
- I ACa 566/13Sąd Apelacyjny w Łodzi · 08.11.2013
- I C 767/16Sąd Rejonowy w Ciechanowie · 23.04.2021
- I C 592/16Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi · 06.06.2017
- I Ns 1469/15Sąd Rejonowy we Włocławku · 27.07.2017
- III CZP 12/05Sąd Najwyższy · 06.04.2005
Pracuj z art. 152 k.c. w PrawoAI
Orzecznictwo do art. 152 KCSądy powołały ten przepis w 353 orzeczeniach. Zobacz, jak go stosują i które tezy się powtarzają.Zobacz orzecznictwo →
Zapytaj AI o art. 152 KCOpisz sprawę — odpowiedź z podstawą prawną, aktualnym brzmieniem i orzecznictwem, z linkami do źródeł.Zadaj pytanie →
Historia zmian art. 152Każde brzmienie przepisu z datami wejścia w życie i porównaniem wersji — także stan na dzień zdarzenia.Zobacz wersje →
Pismo na podstawie przepisuPozew, odpowiedź, wezwanie lub odwołanie w Wordzie — z powołaniem tego przepisu i orzecznictwa.Przygotuj pismo →
Kodeks cywilny z orzecznictwem do każdego artykułu
Załóż konto7 dni za darmo, bez karty. Biblioteka przepisów, wyszukiwarka 2,8 mln orzeczeń i asystent prawny AI.
Najczęściej powoływane przepisy: Kodeks cywilny
- Art. 6 KC
- Art. 481 KC
- Art. 361 KC
- Art. 455 KC
- Art. 5 KC
- Art. 58 KC
- Art. 445 KC
- Art. 65 KC
- Art. 822 KC
- Art. 415 KC
- Art. 3531 KC
- Art. 444 KC
- Art. 118 KC
- Art. 405 KC
- Spis treści →
Inne kodeksy i ustawy
- Kodeks karny
- Kodeks pracy
- Kodeks postępowania cywilnego
- Kodeks postępowania administracyjnego
- Kodeks postępowania karnego
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy
- Kodeks spółek handlowych
- Kodeks wykroczeń
- Kodeks karny skarbowy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Ordynacja podatkowa
- Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- Prawo budowlane
- Wszystkie akty →